CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình ảnh và trả lời các câu hỏi sau đây:

 Tượng đài anh hùng dân tộc Lê Lợi
tại Quảng trường Lam Sơn (tỉnh
Thanh Hoá). Ông là người đã lãnh
đạo nhân dân khởi nghĩa chống
quân Minh giành thắng lợi, lập ra
Triều Hậu Lê

Hình 1. Tượng đài
anh hùng dân tộc
Lê Lợi

VIDEO 1

BÀI 12: KHỞI NGHĨA LAM SƠN
VÀ TRIỀU HẬU LÊ

NỘI DUNG BÀI HỌC
Nhiệm vụ 1

Nhiệm vụ 2

Khởi nghĩa Lam Sơn

Triều Hậu Lê và công

(1418 – 1427)

cuộc xây dựng đất nước

VIDEO 2

NHIỆM VỤ 1.
KHỞI NGHĨA LAM SƠN
(1418 – 1427)

a.

Khái quát về khởi nghĩa Lam Sơn
Đọc thông tin trong SGK và trả lời câu hỏi: Nêu một số nét
chính về khởi nghĩa Lam Sơn.

Khởi nghĩa Lam Sơn do
Lê Lợi lãnh đạo, diễn ra

Cuộc khởi nghĩa kéo dài 10

tại Lam Sơn (tỉnh Thanh

năm (1418 – 1427).

Hóa).

Nhân vật: Nguyễn Trãi,
Lê Lai, Trần Nguyên
Hãn, Nguyễn Chích...

VIDEO 3

Trong hình là Lê Lợi và Nguyễn Trãi
– hai vị thủ lĩnh tối cao, có vai trò
quyết định đến thắng lợi của cuộc
khởi nghĩa Lam Sơn.

Hình 2. Lê Lợi và Nguyễn Trãi ở căn cứ Lam
Sơn (tranh sơn dầu của họa sĩ Hoàng Mai Hoa)

Tượng đài của Lê Lợi

Tranh vẽ Nguyễn Trãi

VIDEO 4

Đọc Câu chuyện lịch sử Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa
và trả lời câu hỏi:
 Nêu tình hình nước ta trước khi Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa.
 Quân Minh muốn thực hiện mưu đồ gì đối với nước ta?
 Nhà Minh đã thực hiện những chính sách gì khi đánh bại nhà Hồ?
 Vì lí do gì mà Lê Lợi quyết tâm phất cờ khởi nghĩa?
 Nghĩa quân Lam Sơn đã gặp phải những khó khăn gì khi mới thành lập?

Cuối thế kỉ XIV

Nhà Trần suy yếu

Hồ Quý Ly lật đổ nhà

Lập nhà Hồ, đổi quốc

Trần lên ngôi vua

hiệu thành Đại Ngu

Nhà Minh tiến đánh nước ta với

Thực chất chúng muốn cướp

Hồ”
danh nghĩa “Phù Trần diệt Hồ”.

nước ta.

VIDEO 5

Nhà Hồ thất bại

Nước ta bị sát nhập thành
quận Giao Chỉ.

Bị thi hành chính sách
đồng hóa, bóc lột tàn bạo

Thành nhà Hồ tại Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa

Nhân dân ta bị nhà Minh

Lê Lợi cùng nghĩa quân

bóc lột tàn bạo

phất cờ khởi nghĩa

Nghĩa quân khi mới thành lập còn non trẻ, lực lượng còn yếu, nhiều lần
phải rút lui, chống lại sự vây quét của giặc.

Đọc câu chuyện lịch sử Lê Lai quên mình cứu Chúa trong SGK và
trả lời các câu hỏi sau đây:
 Nghĩa quân Lam Sơn gặp khó khăn gì khi phải ẩn náu, tránh sự quy quét của
quân địch?
 Nhận thấy điều kiện bất lợi cho nghĩa quân, Lê Lợi đã nghĩ ra kế sách gì?
 Ai là người đã xung phong thực hiện kế sách đó?
 Em có nhận xét gì về hành động quên mình đó?
 Để tưởng nhớ công lao của Lê Lai, Lê Lợi đã làm gì?

Nghĩa quân rơi vào vòng vây của địch

Phải rút về ẩn náu trong hang núi,
lương thực dần cạn kiệt.

Lê Lợi đã nghĩ ra kế sách
dùng người khác đóng giả
dụ quân địch, mở đường
thoát vòng vây.

Lê Lai xung phong đóng giả
Lê Lợi dụ quân địch, mở
đường cho nghĩa quân.

Thể hiện sự dũng cảm, hy sinh
thân mình vì nghiệp lớn.
Thể hiện sự trung thành tuyệt đối
với chủ tướng.

“

Hăm mốt Lê Lai, hăm hai Lê Lợi

b.

Chiến thắng Chi Lăng
Đọc thông tin và quan sát lược đồ và thực hiện các yêu cầu
sau đây:

 Đọc câu chuyện “Trận Chi Lăng”
SGK tr.53.
 Sử dụng lược đồ kể lại trận Chi
Lăng.
Hình 3. Lược đồ trận Chi Lăng

Diễn biến trận Chi Lăng
Lê Lợi kéo quân bao vây thành

Nhà Minh cử hai đạo binh sang

Đông Quan (thành phố Hà Nội)

phá vây.

Quân Minh do Liễu Thăng cầm

Quân ta cho kị binh ra nhử giặc

đầu đánh vào Lạng Sơn đến cửa

vào trận địa, rồi bao vây từ hai

ải Chi Lăng lúc mờ sáng.

sườn núi đánh giặc.

Liễu Thăng tử trận, quân Minh hoảng loạn tháo chạy.

 Hai đạo quân Minh tiến vào nước ta do tướng giặc nào chỉ huy?
 Hai đạo quân của địch tiến vào nước ta theo hướng nào?
 Nghĩa quân Lam Sơn dưới sự chỉ huy của Lê Lợi đã có hành
động gì trước tình hình quân viện trợ tiến đánh thành Đông
Quan?
 Nêu kết quả của cuộc chiến Chi Lăng – Xương Giang.
 Nêu ý nghĩa của chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang.

Quân Minh

Đạo quân do Liễu Thăng chỉ huy

Đạo quân do Mộc Thạch chỉ huy

Theo ngả Quảng Tây vào Lạng

Tiến theo ngả Vân Nam vào Lào

Sơn rồi tiến đánh thành Đông

Cai rồi tiến đánh thành Đông

Quan.

Quan.

Nghĩa quân Lam Sơn
Phá tan quân viện trợ của địch
do Liễu Thăng chỉ huy ở ải Chi
Lăng và thành Xương Giang.

Đánh đuổi đạo quân do Mộc
Thạch chỉ huy.

KẾT QUẢ

Liễu

Thăng

và

Lương Minh bị tử
trận, hàng vạn tên
địch bị giết.

Cánh quân Mộc
Thạnh chỉ huy vội
rút chạy về nước.

Vương Thông xin
hòa, mở hội thề
Đông

Quan

quân về nước.

Khởi nghĩa giành thắng lợi hoàn toàn.

rút

Ý NGHĨA

Là chiến tranh giải
phóng dân tộc đầu thế
kỷ XV.

Thể hiện ý chí quyết
thắng, tài mưu lược
và sáng tạo của dân
tộc ta.

Xóa bỏ 20 năm đô hộ
tàn

bạo,

những

mở

trang

ra
mới

trong lịch sử dựng
nước và giữ nước.

NHIỆM VỤ 2.
TRIỀU HẬU LÊ VÀ CÔNG
CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC

1

Lịch sử Việt Nam triều Hậu Lê
Làm việc nhóm

Nhóm 3: Đọc thông tin

Nhóm 1: Đọc thông tin và
câu chuyện “Lê Thánh

Nhóm 2: Đọc thông tin

Tông – nhà chính trị tài ba”

SGK tr.54, tìm hiểu về

SGK tr.54, tìm hiểu về tình

kinh tế Triều Hậu Lê.

hình chính trị Triều Hậu Lê.

SGK

tr.54

và

câu

chuyện “Trạng Lường
Lương Thế Vinh”, tìm
hiểu về văn hóa, xã hội
Triều Hậu Lê.

Chính trị
 Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi, lập ra
Triều Hậu Lê, khôi phục Quốc hiệu
Đại Việt, đóng đô ở Đông Kinh
(Thăng Long).
 Nhà nước được tổ chức quy củ,
chặt chẽ.
 Coi trọng việc mở rộng biên
cương, mở mang bờ cõi.

An Nam quốc
đồ thời Hồng
Đức (1490). 

SƠ ĐỒ TỔ CHỨC BỘ MÁY HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
Vua (Thiên Tử)
Các bộ

Các viện
Đạo
Phủ
Huyện
Xã

Kinh tế
 Đặc biệt coi trọng và khuyến
khích phát triển nông nghiệp.
 Thúc đẩy ngoại thương, hạn chế
ngoại thương.
 Đời sống của nhân dân ngày
càng ổn định, đất nước ngày
càng thịnh đạt.

Dưới thời Lê Sơ chú trọng hoạt
động mua bán trong nước hơn
là ngoại thương, do để hạn
chế do thám từ người nước
ngoài.

Mỗi xã thường sẽ có một chợ hoặc vài xã lân
cận thì có chợ chung, để trao đổi buôn bán.

Văn hóa, xã hội
 Tuyển chọn quan lại thông qua
thi cử.
 Lập bia vinh danh người đỗ đạt.
 Văn học và khoa học đạt nhiều
thành tựu với các tác giả tiêu
biểu như: Nguyễn Trãi, Ngô Sĩ
Liên, Lương Thế Vinh...
Thí sinh viết bài trong lều tại kỳ thi Hương

Nhà Bia ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Bia tiến sĩ

Câu hỏi mở rộng

 Gia đình Nguyễn Trãi đã mắc vào
vụ án oan nào?
 Lê Thánh Tông đã làm gì để giải
án oan cho Nguyễn Trãi?
 Hành động của vua Lê Thánh
Tông thể hiện điều gì?

Thảm án oan “Lệ Chi Viên”

Lê Thánh Tông đã ban chiếu
giải oan cho Nguyễn Trãi.

Lê Thánh Tông cho tìm lại di
cảo thơ văn của Nguyễn Trãi
cho đời sau.

Ghi nhận công lao của ông,

Việc Lê Thánh Tông giải oan cho công

ban cho con trai ông chức

thần thể hiện ông là một vị minh quân

quan trong triều.

có cái nhìn công minh, sáng suốt.

2

Kể chuyện về một nhân vật lịch sử thời Hậu Lê

Nhiệm vụ
Kể lại câu chuyện về một nhân vật lịch
sử tiêu biểu Triều Hậu Lê.

Dựa vào Câu chuyện Trạng Lường Lương Thế Vinh đã tìm hiểu,
em hãy trả lời câu hỏi sau đây:

 Em thấy Lương Thế Vinh là người
như thế nào?
 Từ câu chuyện trên, em rút ra được
bài học gì cho bản thân?
Bức chân dung học giả và nhà toán học
Lương Thế Vinh

Lương Thế Vinh
Tư chất thông minh

Biết cách nhờ vào quy

Giúp đỡ bà cụ lấy

luật nổi lên của sự vật

được lại quả bưởi bị

khi ở trong nước.

rơi xuống hố sâu.

Cần rèn luyện cả về tri thức lẫn phẩm chất để
trở thành một người có ích cho xã hội.

LUYỆN TẬP
Hoàn thành bảng về đóng góp của một số nhân vật lịch sử tiêu biểu
trong khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê.
STT

Nhân vật lịch sử

Đóng góp

1

Lê Lợi

?

?

?

?

STT

Nhân vật lịch sử

Đóng góp

1

Lê Lợi

 Chỉ huy đánh tan quân Minh.
 Lập ra Triều Hậu Lê.

2

Lê Lai

 Thay vua dụ giặc, mở đường cho nghĩa quân.

3

4

Nguyễn Trãi

Lê Thánh Tông

 Soạn thảo các văn thư, chiếu lệnh, và thư nghị
hòa.
 Đấu tranh ngoại giao với quân Minh.
 Củng cố biên cương, mở mang bờ cõi.
 Chú trong đời sống nhân dân, chọn người tài cho
đất nước.

STT
5

6

Nhà sử
học Ngô
Sĩ Liên

Nhân vật lịch sử
Ngô Sĩ Liên

Lương Thế Vinh

Đóng góp
 Ghi chép lịch sử thời Hùng Vương đến Triều
Hậu Lê với “Đại Việt sử ký toàn thư”
 Đón tiếp sứ giả nhà Minh.
 Soạn “Đại thành toán pháp tổng hợp”.

Nhà toán
học Lương
Thế Vinh

Đọc thông tin trong SGK và thực hiện nhiệm vụ sau đây:

Nhiệm vụ
Kể lại câu chuyện về một nhân vật liên
quan đến khởi nghĩa Lam Sơn hoặc
triều Hậu Lê mà em sưu tầm được.

VẬN DỤNG

Dựa vào thông tin trong sách báo,
internet...hãy kể tên một số địa danh (di
tích lịch sử, đường phố, trường học...)
liên quan đến khởi nghĩa Lam Sơn và
Triều Hậu Lê.

Câu 1: Ai là người lãnh đạo tối cao của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn?

A. Lê Lợi.

B. Nguyễn Trãi.

C. Nguyễn Xí.

D. Đinh Lễ.

Câu 2: Cuối năm 1427, nghĩa quân Lam Sơn đã giành chiến
thắng ở:
A. Ngọc Hồi – Đống Đa.

B. Chi Lăng - Xương Giang.

C. Tốt Động - Chúc Động.

D. Rạch Gầm – Xoài Mút.

Câu 3: Lê Lợi có tên gọi khác là gì?

A. Tây Sơn Vương.

B. Linh Lang Vương.

C. Bình Định Vương.

D. Bình Tây Vương.

Câu 4: Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi không xuất phát từ
nguyên nhân nào sau đây?
A. Tinh thần yêu nước, ý chí quyết

B. Tinh thần đoàn kết quân dân

tâm đánh giặc của nhân dân.

trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

C. Có một bộ chỉ huy tài giỏi với
đường lối chính trị quân sự đúng
đắn, sáng tạo.

D. Nhà Minh đang bước vào thời kì
khủng hoảng, suy yếu.