NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ MÔN LỊCH
SỬ LỚP 9 HÔM NAY!
Bài 12:

. KHU VỰC NƯỚC MĨ LA TINH VÀ CHÂU Á
TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1991

H: Hai hình trên là các sự kiện lớn làm thay đổi
tình hình của 1 số nước ở châu Á và khu vực Mỹ
La-tinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Sự
thay đổi đó là gì? Hãy chia sẻ hiểu biết của em về
những thay đổi đó?

K

W

(Những điều em đã biết
(Những điều em muốn biết
Mỹ La-tinh và Châu Á từ
thêm về Mỹ La-tinh và
1945 đến 1991?)
Châu Á từ 1945 đến 1991?)
 
 
 

L
(Những điều em đã học
được sau bài học)
 

BÀI 12: KHU VỰC MỸ LA-TINH VÀ CHÂU Á
TỪ 1945 ĐẾN 1991
1. Khu vực Mỹ La-tinh từ năm 1945 đến năm 1991
a. Khái quát về khu vực Mỹ La-tinh
 

 

Châu Mĩ La-tinh
gồm 23 nước cộng hòa
Diện tích: trên 20 triệu km2
Dân số: 600 triệu người (1993)

BẢN ĐỒ CHÂU MĨ

Đặc điểm
chính trị
của Mĩ la
tinh từ sau
1945 khác
với châu Á,
châu Phi

Độc lập đầu TK XX
Độc lập từ 1955 đến
nay

Hãy giới
thiệu và
nêu những
nét chính
về các
nước Mỹ
La-tinh
từ năm
1945 đến
năm 1991?

Cu Ba
Ni-ca-ra-goa

Chi-lê

1. Khu vực Mỹ La-tinh từ năm 1945 đến năm 1991
a. Khái quát về khu vực Mỹ La-tinh
- Sau Chiến tranh thế giới thứ 2, các nước Mỹ La-tinh đã tiến
hành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ, chống lại chế độ độc
tài thân Mĩ, mở đầu là ở Cu-ba sau đó lan ra nhiều nước: Bôli-vi-a, Vê-nê-xu-ê-la, Cô-lôm-bi-a, Ni-ca-ra-goa...
- Trong công cuộc xây dựng đất nước, các nước Mỹ La-tinh
đạt nhiều thành tựu quan trọng.

1. Khu vực Mỹ La-tinh từ năm 1945 đến năm 1991
a. Khái quát về khu
vực Mỹ La-tinh
b. Cu-ba

CU BA

BẢN ĐỒ CHÂU MĨ

KỸ THUẬT MẢNH GHÉP
Vòng 1: Vòng chuyên gia
Hoạt động 4 nhóm trả lời các câu hỏi sau:
Nhóm 1,2: Tóm tắt diễn biến chính của cách
mạng CuBa?
Nhóm 3,4: Nêu kết quả công cuộc xây dựng
CNXH ở Cu Ba (1961-1991)?
Vòng 2: Vòng mảnh ghép
GV yêu cầu hs di chuyển theo thứ tự đã đánh trong
nhóm theo chiều kim đồng hồ để thực hiện hoàn
thiện mảnh ghép mới
Quy tắc tạonhóm mới:
+ Các ban 4,5,6 ở nhóm 1,2 di chuyển sang nhóm
3,4
+ Các bạn 1,2,3 ở nhóm 3,4 di chuyển sang nhóm
1,2
GV giao nhiệm vụ:
Chia sẻ kết quả làm việc nhóm ở vòng 1
H1: Trình bày tóm tắt diễn biến chính của cách
mạng CuBa
H2: Kết hợp quan sát H12.4 Đánh giá kết quả
công cuộc xây dựng CNXH ở Cu Ba (1961-1991)?

- Cu-ba nằm ở vùng biển Cari-bê, hình ng giống như con
cá sấu. Diện tích: 111.000
km2, dân số: 11,3 triệu (2002).
10

- 3-1952 Mỹ giúp đỡ chế độ
Batixta làm đảo chính thiết lập
chế độ phản động ở Cu Ba
- 26 /7/1953, Phi-đen Cat-xtơ-rô
và 135 thanh niên yêu nước tấn
công vào pháo đài Môn-ca-da…
- Năm 1955 Phi-đen bị trục xuất,
sang Mê-hi-cô hoạt động...
- 12-1956 Phi Đen lại cùng 81 đ/c
từ Mê hi cô đổ bộ lên Đông Nam
Cu Ba, xây dựng căn cứ cách
mạng…
- Cuối năm 1958 nghĩa quân tổng
công kích xuống đồng bằng, giải
phóng các đô thị...
- Ngày 1-1-1959 nghĩa quân tiến
về La-ha-ba-na, lật đổ chế độc
độc tài Ba-ti-xta. CM giành thắng
lợi....

Xan-chi-a-gô

26/7/1953

11

26/7/1953

b. Cu-ba
- Ngày 1-1-1959 cách mạng Cu Ba giành thắng lợi, nước cộng
hòa Cu Ba được thành lập... (SGK –Tr.53)
- Thành tựu trong xây dựng CNXH:
+ Về chính trị: ban hành Hiến pháp năm 1976.
+ Về kinh tế: Phát triển nông nghiệp đa canh, xây dựng công
nghiệp chế tạo máy móc, năng lượng,...
+ Xã hội: Đời sống của người dân không ngừng được cải thiện

Phi-đen Ca-xtơ-rô, sinh năm 1927-nhà hoạt động Đảng và Nhà
nước Cu Ba. Xuất thân trong một gia đình điền chủ ở Ô- ri- en- tê;
1945, học luật ở trường Đại học La Ha bana, năm 1948 tham gia
phong trào chống Mĩ ở Cô-lôm-bi-a; 1950 đỗ tiến sĩ Luật học.

CM Cu-ba thắng lợi và tiến lên CNXH là do đóng góp lớn của lãnh tụ
Phiden. Bởi vậy ông là kẻ thù của Mĩ và liên tục bị các âm mưu ám sát.
Cựu lãnh đạo cơ quan tình báo Cuba đã thống kê được tất cả 638 âm mưu nhằm
vào Fidel. Những âm mưu sát hại Fidel bắt đầu xuất hiện ngay sau khi cuộc CM
1959 do ông lãnh đạo thành công. Đã có lần CIA đã tẩm vi khuẩn gây bệnh vào
khăn tay cấy nấm gây bệnh vào đồ lặn biển hoặc bỏ thuốc độc vào trà, cà phê của
Fidel… Nhưng tất cả đều bị phát giác kịp thời.
Âm mưu ám sát Fidel nghiêm trọng nhất gần đây vào năm 2000 khi Fidel có
chuyến thăm Panama. Một khối thuốc nổ 90kg được giấu dưới bục phát biểu nơi
Fidel chuẩn bị có bài diễn thuyết. Đội bảo vệ của Fidel khi kiểm tra hiện trường
đã phát hiện ra và làm âm mưu kia thất bại. Bốn kẻ chủ mưu, gồm một kẻ lưu vong
người Cuba và ba nhân viên của CIA bị bắt…
Tuy 638 âm mưu ám sát không làm gì được vị lãnh tụ kiên cường này nhưng chúng
cũng làm thay đổi một số thói quen trong sinh hoạt của ông. Sau vụ ám sát bằng xì
gà nhồi thuốc độc bất thành, năm 1985 Fidel đã bỏ thói quen hút xì gà. Fidel
thường thích một mình đi bộ trên phố nhưng không bao lâu sau, thói quen này
cũng biến mất. Để đảm bảo an toàn, bí mật, Fidel thường xuyên ở 20 địa điểm bí
mật tại Cuba...

Mối quan hệ Việt Nam – Cu-ba
HS HĐCN xem video mối quan hệ Việt Nam –
Cu-ba: Cho biết mối quan hệ đoàn kết hữu
nghị giữa lãnh tụ Phi-đen Cat-xto-ro, nhân
dân Cuba với Đảng, chính phủ và nhân dân
ta?
https://youtu.be/UFmOYPKrkwM?
si=h72b21iH37Er7Xvj

Moái quan heä ñoaøn keát höõu nghò giöõa laõnh tuï Phi-ñen Ca-xtôroâ, nhaân daân Cu ba vôùi Ñaûng, chính phuû vaø nhaân daân ta
Cu Ba giuùp ñôõ Vieät Nam :
- Khi cuoäc khaùng chieán choáng Myõ cuûa ta dieãn ra aùc lieät, chuû tòch Phi-ñen-caxtô-roâ tuyeân boá : “Vì Vieät Nam chuùng ta saün saøng hieán caû maùu cuûa mình”.
- Naêm 1973, nhaân daân Cu Ba taëng Vieät Nam 5 coâng trình : khaùch saïn Thaéng
Lôïi, ñöôøng cao toác Xuaân Mai, beänh vieän 500 giöôøng ôû Ñoàng Hôùi, traïi boø Moäc
Chaâu, traïi gaø Ba Vì…
Vieät Nam giuùp ñôõ Cu Ba :
- Cuoái naêm 1993, ta uûng hoä 10.000 taán gaïo.
- Naêm 1994, ta uûng hoä 20.000 taán gaïo.
- Naêm 1996, ta uûng hoä 20.000 taán gaïo.
- Ñoaøn thanh nieân Coäng saûn xuaát 5 trieäu xuaát taäp vieát cho hoïc sinh Cu Ba.
- Vieät Nam – Cu Ba tieáp tuïc ñoaøn keát hoã trôï ñeå phaùt trieån…

 Tình nghóa anh em thuûy chung son saét.

2. Các nước Nhật Bản, Trung Quốc và Ấn Độ từ năm
1945 đến năm 1991

Thực hiện Kỹ thuật Hỏi chuyên gia
Thời gian (10p).
Dãy 1: Chuyên gia về Nhật Bản 1945 đến 1991
Dãy 2: Chuyên gia về Trung Quốc 1945 đến 1991
Dãy 3: Chuyên gia về Đông Nam Á 1945 đến 1991

Tµu ch¹y trªn ®Öm tõ
tèc ®é 400km/h

Trång trät theo ph­¬ng ph¸p sinh häc

CÇu Sª-t« ¤ ha si

Máy bay phản lực do
Honda Nhật sản xuất

Thµnh tùu kinh tÕ nhËt b¶n

Năng lượng (®iÖn mÆt trêi)

¤t« ch¹y b»ng năng lư­îng mÆt trêi

Người máy Asimo

Thµnh tùu kinh tÕ nhËt b¶n

Thành phố «-sa-ka

Mỹ

Tây Âu

Ba trung tâm kinh
tế lớn của thế giới

Nhật bản

2. Các nước Nhật Bản, Trung Quốc và Ấn Độ từ
năm 1945 đến năm 1991
a. Nhật Bản
- Chính trị:
+ Giai đoạn 1945 – 1952: Nhật Bản bị Mỹ chiếm đóng, lệ thuộc về chính trị và
an ninh.
+ Từ năm 1955 đến năm 1991 duy trì liên minh chặt chẽ với Mỹ, dần đa dạng
hoá quan hệ đối ngoại nhằm nâng cao vị thế quốc tế.
- Về kinh tế:
+ Kinh tế đã phục hồi và phát triển nhanh.
+ Đến những năm 60, kinh tế phát triển“thần kì vươn lên đứng thứ hai thế giới
sau Mỹ.
- Về khoa học – công nghệ: Khoa học – công nghệ là đòn bẩy để phát triển
kinh tế – xã hội Nhật Bản.

 Thượng Hải: Không phải Bắc Kinh là thành phố quan trọng nhất về kinh tế của
Trung mà là chính Thượng Hải mới nắm giữ vị trí số 1, với giá trị 67,16 tỷ USD.
Đây được coi là thành phố đi đầu và cũng là khuôn mẫu cho các thành phố khác
noi theo. Thậm chí, nhiều chuyên gia còn nhận định: "Thượng Hải đi về đâu, nền
kinh tế Trung Quốc sẽ theo đến đó", để nhấn mạnh tầm quan trọng của thành phố
này. 

2. Các nước Nhật Bản, Trung Quốc và Ấn Độ từ năm 1945 đến năm
1991
a. Trung Quốc

- Tiếp tục tiến hành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ và xây dựng chế độ mới (1945 - 1952):

+ Diễn ra cuộc nội chiến giữa Quốc dân đảng và Đảng Cộng sản (1946 - 1949).
+ Ngày 1 - 10 - 1949, nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa được thành lập và bắt tay vào
xây dựng và phát triển kinh tế
- Bước đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội (1953 - 1978):
+ Trung Quốc xây dựng CNXH với kế hoạch 5 năm (1953 - 1957) và đã hoàn thành kế
hoạch này, làm thay đổi bộ mặt đất nước.
+ Từ năm 1958, Trung Quốc đề ra và thực hiện các đường lối không phù hợp -> đất nước
khủng hoảng, rối loạn; xung đột biên giới với Ấn Độ (1962), với Liên Xô (1969), hoà dịu
quan hệ với Mỹ.
- Tiến hành cải cách, mở cửa (1978 - 1991):
+ Tháng 12 - 1978, bắt đầu đề ra đường lối mới, lấy phát triển kinh tế làm trung tâm, thực
hiện cải cách, mở cửa nhằm hiện đại hoá, đưa Trung Quốc trở thành quốc gia giàu mạnh, văn
minh.
+ Đến năm 1991 đạt được những thành tựu bước đầu, nhất là về kinh tế.

2. Các nước Nhật Bản, Trung Quốc và Ấn Độ từ năm 1945
đến năm 1991
a. Ấn Độ

- Đấu tranh giành độc lập (1945-1950):
+ Từ năm 1945, cuộc đấu tranh chống thực dân Anh dưới sự lãnh đạo
của Đảng Quốc đại.
+ Năm 1947 Anh nhượng bộ cho Ấn Độ chia thành hai quốc gia: Ấn Độ
của người theo Hin-đu giáo và Pa-ki-xtan của người theo Hồi giáo.
+ Từ năm 1947 đến năm 1950: nhân dân Ấn Độ tiếp tục đấu tranh giành
độc lập hoàn toàn. Ngày 26 - 1 - 1950, Ấn Độ ban hành Hiến pháp và
tuyên bố thành lập nước cộng hoà.
- Xây dựng đất nước: Từ năm 1950 đến năm 1991, Ấn Độ bước vào thời
kì xây dựng đất nước và đạt được nhiều thành tựu quan trọng vể chính
trị, kinh tế, khoa học - công nghệ,...

3. Các nước Đông Nam Á từ năm 1945 đến năm 1991
a. Phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc
 
H: Nêu
những
nét chính
vê phong
trào đấu
tranh
giành
độc lập ở
các nước
Đông
Nam Á?

3. Các nước Đông Nam Á từ năm 1945 đến năm 1991
a. Phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc
- Chớp thời cơ Nhật đầu hàng Đồng minh, nhiều nước Đông
Nam Á nổi dậy và đã giành được độc lập như: In-đô-nê-xi-a,
Việt Nam (8 - 1945), Lào (10 - 1945).
- Khi các nước thực dân tái chiếm Đông Nam Á, cuộc đấu
tranh chống xâm lược lại bùng lên mạnh mẽ và giành được
thắng lợi vào những thời điểm khác nhau.

3. Các nước Đông Nam Á từ năm 1945 đến năm 1991
b. Công cuộc bảo vệ và xây dựng, phát triển đất nước sau
khi giàng được độc lập
HS HĐ nhóm 6 (3')
?1. Trình bày nét chính về quá trình phát triển của các
nước Đông Nam Á từ sau khi giành được độc lập?
+ Nhóm 1: Thái Lan, In-đô-nê-xi-a; Ma-lai-xi-a; Phi-líppin; Xing-ga-po
+ Nhóm 2: Việt Nam, Lào
+ Nhóm 3: Cam-pu-chia
+ Nhóm 4: Brunay, Miến Điện
?2. Từ quá trình đó, em hãy nhận xét điểm giống và khác
nhau của các nước Đông Nam Á giai đoạn này?

b.Công cuộc bảo vệ và xây dựng, phát triển đất nước sau
khi giành độc lập
- Nhóm nước:
+ Thái Lan, In-đô-nê-xi-a; Ma-lai-xi-a; Phi-líp-pin; Xing-ga-po
+ Việt Nam, Lào
(SGK- Trang 58)
+ Cam-pu-chia
+ Brunay, Miến Điện

c. Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á
- Sự thành lập: Ngày 8 - 8 - 1967, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được
thành lập tại Băng Cốc (Thái Lan) với sự tham gia của 5 nước là: In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xia, Phi-líp-pin, Xin-ga-po và Thái Lan.
- Tôn chỉ và mục đích: Thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội và phát triển văn
hoá trong khu vực thông qua các nỗ lực chung trên tinh thẩn bình đẳng và hợp tác nhằm
tăng cường cơ sở cho một cộng đồng các quốc gia Đông Nam Á hoà bình và thịnh vượng.
- Quá trình phát triển từ năm 1967 đến năm 1991:
+ Giai đoạn 1967 - 1976: ASEAN mới ra đời, còn non trẻ, hợp tác giữa các thành viên còn
lỏng lẻo, chưa có vị thế trên trường quốc tế.
+ Giai đoạn 1976 - 1991:
-> Tuyên bố Ba-li về sự hoà hợp ASEAN (2 - 1976) cùng với việc cải thiện quan hệ giữa
các nước Đông Dương.
-> Bru-nây gia nhập ASEAN (1984).

- Bốn màu của lá cờ :
 Màu xanh : tượng trưng cho sự hoà bình
và ổn định.
 Màu đỏ :
đảm.

thể hiện động lực và cam

 Màu trắng : nói lên sự thuần khiết.
 Màu vàng : tượng trưng cho sự thịnh
vượng.

- Lá cờ ASEAN tượng trưng
hoà bình, bền vững, đoàn kết
và năng động
- 10 thân cây lúa thể hiện ước mơ của các nhà sáng lập ASEAN với sự tham gia

của 10nước Đông Nam Á, cùng nhau gắn kết tình bạn và sự đoàn kết.
- Vòng tròn tượng trưng cho sự thống nhất của ASEAN.

Hoạt động Luyện tập – Vận dụng
Bài tập 1. Lập và hoàn thành bảng về những
nét chính của các nước Mỹ La-tinh và Cu-ba
từ năm 1945 đến năm 1991.
Khu vực Mỹ La-tinh
 

Cu-ba
 

Hoạt động Luyện tập – Vận dụng
Bài tập 2. Lập bảng báo cáo tóm tắt về tình
hình chính trị, kinh tế và khoa học - công
nghệ của Nhật Bản từ năm 1945 đến năm
1991.

K

W

(Những điều em đã biết
(Những điều em muốn biết
Mỹ La-tinh và Châu Á từ
thêm về Mỹ La-tinh và
1945 đến 1991?)
Châu Á từ 1945 đến 1991?)
 
 

L
(Những điều em đã học
được sau bài học)
 

 

H: Hãy chia sẻ những kiến thức em học được sau bài
học (trả lời câu hỏi cột L) ?