CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY!

TRẢ LỜI CÂU HỎI

 Nêu tên công trình xuất hiện trong
video.
 Em nhận ra các công trình, nhân vật
liên quan đến triều đại nào trong lịch
sử Việt Nam?

VIDEO 1

CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

Kinh thành Huế

Ngọ Môn

Lăng Khải Định

VIDEO 2

Khu di tích Cố đô Huế
 Nằm dọc bên bờ sông Hương.
 Là cố đô của Việt Nam dưới
Triều Nguyễn (từ năm 1802
đến năm 1945).
 Được UNESCO ghi tên vào
danh mục Di sản thế giới năm
1993.

BÀI 13:
TRIỀU NGUYỄN

VIDEO 3

NỘI DUNG BÀI HỌC
1

Triều Nguyễn và công cuộc

2

Phong trào Cần Vương

xây dựng đất nước

chống Pháp

PHẦN 1. TRIỀU NGUYỄN VÀ
CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC

VIDEO 4

a.

Triều Nguyễn buổi đầu xây dựng đất nước
Đọc thông tin trong SGK tr.56 và thực hiện yêu cầu: Nêu sự
thành lập của Triều Nguyễn.

1802
Sau khi đánh bại Triều Tây

Định đô ở Phú Xuân (thành

Sơn, Nguyễn Ánh lập ra Triều

phố Huế) lấy niên hiệu là Gia

Nguyễn.

Long.

Các vua Triều Nguyễn đã từng bước củng cố bộ máy nhà nước, cải cách
hành chính, thống nhất đất nước...

VIDEO 5

Vua Gia Long
Vị vua sáng lập ra Triều Nguyễn

Triều đại quân chủ cuối cùng trong lịch
sử Việt Nam.

Ông trị vì từ 1802 đến 1820.
(1762 – 1820)

Trình bày một số việc làm của Triều Nguyễn để củng cố
vương triều.

• Củng cố bộ máy nhà nước, thống nhất
đất nước.
• Ban hành bộ luật Hoàng Việt luật lệ.
• Thực thi chủ quyền với hai quần đảo
Hoàng Sa và Trường Sa.

CÂU HỎI BỔ SUNG

 Hoàng Việt luật lệ được tham khảo từ bộ luật
nào?
 Pháp luật được vua Gia Long coi trọng như thế
nào?
 Điều luật trong Hoàng Việt luật lệ có tính chất
như thế nào? Điều đó có tác dụng gì?

Hoàng Việt luật lệ được tham khảo từ bộ luật Hồng Đức và Triều Thanh.

Vua Gia Long coi pháp luật là nòng cốt cho việc trị nước lâu dài.

Điều luật trong Hoàng Việt luật lệ rất nghiệm minh, có tác dụng răn đe
đồng thời giúp cho xã hội ngày càng ổn định.

MỘT SỐ VỊ VUA TRIỀU NGUYỄN

Vua Minh Mạng

Vua Thiệu Trị

MỘT SỐ VỊ VUA TRIỀU NGUYỄN

Vua Tự Đức

Vua Thành Thái

MỘT SỐ VỊ VUA TRIỀU NGUYỄN

Vua Hàm Nghi

Vua Bảo Đại

Đọc câu chuyện “Minh Mạng với sự nghiệp trị nước an dân” SGK
tr.57 và trả lời câu hỏi:

 Kể lại câu chuyện về vua Minh
Mạng và nêu đóng góp của ông
đối với dân tộc.
 Bày tỏ cảm nghĩ của em về vua
Minh Mạng.

Những đóng góp của vua Minh Mạng

Đề xuất nhiều
biện pháp cải
cách: chia cả
nước thành các
tỉnh và phủ.

Cử

quan

chỉ

đạo khai hoang
ở

vùng

biển.

ven

Cho mở lại các

Đề

cao

sự

kì thi Hội, thi

nghiêm

Đình.

của pháp luật.

minh

Ông là một vị vua
nghiêm

minh,

đóng

góp lớn trong việc
củng cố Triều Nguyễn
và đem lại cuộc sống
ấm no cho nhân dân.

Đại Nam nhất thống
toàn đồ - bản đồ
nước Đại Nam thời
Minh Mạng

Lễ xướng danh trường thi Hương tại Nam Định năm Mậu Tí (1888).

b.

Công cuộc khai hoang dưới triều Nguyễn
Đọc nội dung SGK tr.57: Nêu kết quả của công cuộc khai hoang dưới Triều
Nguyễn.

Diện tích đất canh tác
được mở rộng ở vùng
đồng bằng Nam Bộ và
duyên hải Bắc Bộ.

Lập nên hai huyện Tiền
Hải (tỉnh Hưng Yên) và
Kim Sơn (tỉnh Ninh Bình).

Trong công cuộc khai
hoang nổi bật vai trò của
Nguyễn

Công

Nguyễn Tri Phương...

Trứ,

Đọc câu chuyện “Nguyễn Công Trứ
và công cuộc Khai hoang lấn biển” SGK tr.58.

 Nêu kết quả của công cuộc khai
hoang dưới triều Nguyễn.
 Kể chuyện về Nguyễn Công Trứ và
nêu đóng góp của ông.

Kết quả của công cuộc khai hoang dưới triều Nguyễn

Diện tích canh tác được mở

Lập nên hai huyện Tiền Hải (tỉnh

rộng ở đồng bằng Nam Bộ và

Hưng Yên) và Kim Sơn (tỉnh Ninh

duyên hải Bắc Bộ.

Bình).

Đóng góp của Nguyễn Công Trứ

Tổ chức nhân dân khai hoang ở
đồng bằng Bắc Bộ.

Lập nên hai huyện Tiền Hải (tỉnh
Hưng Yên) và Kim Sơn (tỉnh Ninh
Bình).

Ngôi đền có tên là Truy Tư
Tử (xã Quang Thiện, tỉnh Ninh
Bình).

Làm từ ngôi nhà do chính
Nguyễn Công Trứ xây dựng
và đã ở đó một thời gian
Hình 3. Đền thờ Nguyễn Công Trứ
(xã Quang Thiện Ninh Bình)

(Sinh từ).

Năm 1858, sau khi Nguyễn
Công Trứ mất.
Huyện Kim Sơn xây dựng
thêm Tiền đường, Sinh từ trở
thành Chính cung
Đền được công nhận là Di tích lịch
sử văn hoá cấp quốc gia năm 1992.

Đổi tên là Truy Tư Từ.

c

Những đề nghị canh tân đất nước cuối thế kỉ XIX

 Đề nghị canh tân được đưa ra trong hoàn
cảnh nào?
 Ai là người đưa ra đề nghị canh tân đất
nước?
 Nội dung của những đề nghị canh tân là
gì?
 Kết quả của những đề nghị đó ra sao?

Hoàn cảnh

Nửa cuối thế kỉ XIX, trong
bối cảnh đất nước ngày
càng khó khăn.

Nội dung

Đang đứng trước nguy cơ
mất nước.

Nội dung

Chấn chỉnh bộ máy quan lại

Mở mang thương nghiệp,
củng cố quốc phòng,...

Hầu hết những đề nghị đó không được thực hiện.

Một số quan lại và trí thức yêu nước

Phạm Phú Thứ

Nguyễn Lộ Trạch

Nguyễn Trường Tộ

Em hãy đọc câu chuyện “Khát vọng
canh tân đất nước” SGK tr.59:

Nêu những đóng góp của Nguyễn
Trường Tộ đối với lịch sử dân tộc.

Hình 4. Nguyễn Trường Tộ
(Tranh vẽ)

Những đóng góp của Nguyễn Trường Tộ

Đệ trình lên Triều đình

Ông đề nghị mở rộng quan

nhiều bản điều trần, với

hệ với nước ngoài, mở các

mong muốn làm cho đất

trường dạy đóng tàu, đúc

nước giàu mạnh.

súng,...

Em có cảm nghĩ gì về những hành động của Nguyễn Trường Tộ?
 Là một người yêu nước chân chính,
với mong muốn bảo vệ đất nước
trước sự xâm lược của người Pháp,
đệ trình cải cách giúp đất nước phát
triển.
 Ông là một đại diện tiêu biểu cho
trào lưu canh tân đất nước cuối thế
kỉ XIX.

PHẦN 2. PHONG TRÀO
CẦN VƯƠNG CHỐNG PHÁP

a

Những nét chính về phong trào Cần Vương
Đọc nội dung SGK tr.59-60: Cho biết những nét chính về
phong trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX.

1884
Triều đình nhà Nguyễn kí hiệp

Vua hàm nghi và quan lại thuộc

ước công nhận quyền đô hộ của

phái chủ chiến vẫn nêu cao tinh

thực dân Pháp trên toàn bộ đất

thần chiến đấu, khôi phục độc

nước Việt Nam.

lập dân tộc.

1885
 Tôn Thất Thuyết đã nhân danh
vua Hàm Nghi ra “Dụ Cần vương”
– kêu gọi người dân đứng lên giúp
vua, cứu nước.

Thể hiện rõ ý chí, tinh thần yêu
nước, chiến đấu đến cùng vì độc
“Dụ Cần Vương” – Chiếu Cần Vương

lập, tự do của dân tộc Việt Nam.

Vua Hàm Nghi và quân lính trong cuộc phản

Mô phỏng cuộc phản công Pháp

công Pháp ở Kinh thành Huế

ở Kinh thành Huế

Một số nhân vật tiêu biểu

Tôn Thất Thuyết

Nguyễn Thiện Thuật

Phan Đình Phùng

Vua Hàm Nghi
 Là vị vua thứ tám của Triều Nguyễn, yêu
nước, có tư tưởng chống Pháp.
 Đã phê chuẩn dụ Cần vương, phát động
phong trào kháng chiến chống Pháp, kêu
gọi sĩ phu và dân chúng cả nước chống
thực dân xâm lược.
 Không mua chuộc được nên thực dân Pháp
đã bắt ông và lưu đày sang Ăng-giê-ri.

Tôn Thất Thuyết
Kiên quyết đánh đuổi thực dân Pháp xâm
lược.
Đưa vua Hàm Nghi đến thành Tần Sở để
tiếp tục kháng chiến.
Cùng với vua ban dụ Cần Vương để thể
hiện quyết tâm đánh giặc.

 Chiếu Cần Vương đã khơi dậy điều gì trong lòng nhân
nhân?
 Nhân dân hưởng ứng lời kêu gọi của vua Hàm Nghi như
thế nào?

Lòng căm thù giặc pháp,

Nhân dân dưới sự chỉ

tình yêu quê hương và

huy của văn thân sĩ phu

sự đoàn kết để bảo vệ

yêu nước tập hợp lại

đất nước.

đánh giặc Pháp.

b

Phan Đình Phùng và cuộc khởi nghĩa Hương Khê

 Đọc và kể lại câu chuyện “Phan Đình Phùng và
cuộc khởi nghĩa Hương Khê” SGK tr.60.
 Em có đánh giá như thế nào về tinh thần đấu
tranh của nghĩa quân Hương Khê?
 Nêu ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Hương Khê.

Thể hiện sự bất khuất, kiên cường, đoàn kết
Tinh thần đấu

chống giặc ngoại xâm.

tranh của nghĩa
quân Hương Khê

Thể hiện tình yêu nước mãnh liệt của dân ta.

Ý nghĩa: Tuy thất bại nhưng cuộc khởi
nghĩa Hương Khê được coi là một điển
hình trong phong trào Cần Vương.

LUYỆN TẬP
Nhiệm vụ 1

Nhiệm vụ 2

Vẽ sơ đồ tư duy những nét

Kể lại câu chuyện về một nhân vật

chính về lịch sử Việt Nam dưới

dưới thời nhà Nguyễn mà em sưu

Triều Nguyễn.

tầm được. Câu chuyện đó giúp
em biết được thông tin gì về lịch
sử Việt Nam thời nhà Nguyễn