Bµi 14

ba lÇn kh¸ng chiÕn chèng qu©n
x©m l­Ưîc M«ng – Nguyªn

Cuéc kh¸ng chiÕn chèng qu©n
x©m lƯ­îc M«ng Cæ (1258)
a. ¢m m­ưu x©m l­ưîc §¹i ViÖt cña
M«ng Cæ

Chân dung
Thành Cát
Tư Hãn
(Thiết Mộc
Chân )
người sáng
lập ra đế
quốc Mông
Cổ

Quân Mông Cổ Nguồn: Báo
Dân Việt

“Vó ngựa Mông Cổ đi tới
đâu, cỏ không mọc được
đến đấy". Dân tộc du mục
này sống trên lưng ngựa,
chiến đấu trên lưng ngựa
và cũng ăn ngủ trên lưng
ngựa.

“ Quân Mông Cổ lớn lên trên yên
ngựa, tự luyện tập chiến đấu, từ
mùa xuân đến mùa đông, ngày
ngày săn bắn, đó là cách sống của
họ.
Trăm quân kị quay vòng, có thể
bọc được vạn người. Nghìn quân kị
tản ra có thể dài tới trăm dặm , kẻ
địch chia ra thì họ chia ra, kẻ địch
hợp lại thì họ hợp lại nên kị đội là
thế mạnh của họ.
Đội quân lúc ẩn lúc hiện, đến thì
như trời rơi xuống, đi thì nhanh
như chớp giật. Họ mà thắng thì
đuổi theo địch chém giết không để
trốn thoát, họ mà thua thì chạy rất
nhanh, đuổi theo không kịp”.
(Theo lời sử học nhà Tống)

H×nh vÏ qu©n M«ng Cæ – RasÝt Udin

Qua t×m hiÓu SGK, ®o¹n trÝch vµ
tranh em hiÓu g× vÒ qu©n M«ng Cæ ?

- Qu©n ®éi m¹nh, giái kÞ binh, thiÖn chiÕn cã tæ chøc, trang bÞ tèt

- Qu©n M«ng Cæ ®· x©m l­ưîc vµ thèng trÞ nhiÒu n­ưíc ch©u ¸,
ch©u ¢u
- N¨m 1257, vua M«ng cæ x©m l­ưîc Nam Tèng, ©m m­ưu muèn
chiÕm toµn bé Trung Quèc.

Sự bành trướng của đế quốc Mông Cổ ở TK XIII

M«ng Cæ

Quân Mông Cổ với lực lượng mạnh và hiếu chiến đã tiến hành xâm lược và thống trị
nhiều nước ở châu Á, châu Âu. “ không có một dòng suối, một con sông nào không
tràn đầy nước mắt chúng ta, không còn một ngọn núi, một cánh đồng nào không bị
quân Mông Cổ giày xéo”
Nhà thơ Ác- mê- ni (1210- 1290).

N¨m 1527, vua M«ng Cæ më cuéc x©m l­ưîc Nam Tèng ®Ó
chiÕm toµn bé Trung Quèc réng lín. Như­ng ®Ó ®¹t ®ư­îc
tham väng ®ã, chóng cho t­ưíng Ngét Lư­¬ng Hîp Thai chØ
huy qu©n x©m chiÕm §¹i ViÖt
T¹i sao vua M«ng Cæ cho qu©n
®¸nh §¹i ViÖt trư­íc ?

- Vua M«ng Cæ cho qu©n ®¸nh §¹i ViÖt ®Ó tõ ®ã
®¸nh lªn phÝa nam Trung Quèc, thùc hiÖn kÕ ho¹ch
gäng k×m nh»m tiªu diÖt Nam Tèng

Tr­ưíc khi kÐo vµo x©m l­ưîc nư­
íc ta vua M«ng Cæ ®· lµm g× ?

- Cho sø gi¶ ®­ưa th­ư ®Ó ®e do¹ vµ dô
hµng vua TrÇn
Vua trÇn ®· lµm g× khi c¸c sø gi¶ M«ng
Cæ ®Õn ? ViÖc lµm ®ã thÓ hiÖn ®iÒu g× ?

- B¾t giam sø gi¶ vµo ngôc
- ThÓ hiÖn quyÕt t©m ®¸nh ®uæi giÆc
ngo¹i x©m

VUA TRẦN RA LỆNH BẮT GIAM SỨ GIẢ MÔNG CỔ

Nhà Trần đã chuẩn bị kháng chiến
như thế nào?
Vua TrÇn ban lÖnh c¶ nư­íc s¾m söa
vò khÝ, qu©n ®éi ngµy ®ªm luyÖn tËp.
Tăng cường phòng thủ ở biên giới
-

Trình bày diễn biến cuộc kháng
chiến chống quân Mông Cổ
-

Ngột Lương Hợp
Thai (1200 – 1271) là
một chỉ huy quân sự
kiệt xuất của quân đội
Mông - Nguyên và là
tướng
chỉ
huy
quân Mông Cổ xâm
lược Đại Việt lần thứ
nhất vào năm 1258
Được xếp là công
thần đứng hàng thứ
3 của nhà Nguyên.

Bµi 7: Cuéc kh¸ng chiÕn chèng qu©n x©m l­îc M«ng –
Nguyªn (thÕ kØ XIII)`

I. Cuéc kh¸ng chiÕn lÇn thø nhÊt chèng qu©n x©m l­îc M«ng Cæ
(1258)
1. ¢m m­u x©m l­îc cña M«ng Cæ
* ¢m m­u x©m l­îc:

* Th¸i ®é cña nhµ TrÇn:

2. Nhµ TrÇn chuÈn bÞ vµ tiÕn hµnh kh¸ng

chiÕn chèng qu©n x©m l­îc M«ng Cæ
* ChuÈn bÞ cña nhµ TrÇn:

Chu ®¸o, s½n sµng.

* DiÔn biÕn:

b. DiÔn biÕn:

- Th¸ng 1/1258, 3 v¹n qu©n M«ng Cæ do
Ngét Lư­¬ng Hîp Thai chØ huy tiÕn vµo
nưíc ta theo ®ư­êng s«ng Thao  B¹ch H¹c
(ViÖt Tr×-Phó Thä)  B×nh LÖ Nguyªn
(VÜnh phóc).
- Vua Trần Thái Tông trực tiếp chỉ huy trận Bình
Lệ Nguyên. Do thÕ giÆc m¹nh, qu©n ta rót lui vÒ
Thiªn M¹c (Duy Tiªn-Hµ Nam)

C©u: “§Çu thÇn chư­a r¬i xuèng ®Êt, xin bÖ
h¹ ®õng lo” cña TrÇn Thñ §é nãi lªn ®iÒu
g× ?

ThÓ hiÖn niÒm tin chiÕn th¾ng kÎ thï
cña qu©n d©n nhµ TrÇn.

b. DiÔn biÕn:
- Th¸ng 1/1258, 3 v¹n qu©n M«ng Cæ do
Ngét Lư­¬ng Hîp Thai chØ huy tiÕn vµo
nưíc ta theo ®ư­êng s«ng Thao  B¹ch H¹c
(ViÖt Tr×-Phó Thä)  B×nh LÖ Nguyªn
(VÜnh phóc).
- Vua Trần Thái Tông trực tiếp chỉ huy trận Bình
Lệ Nguyên. Do thÕ giÆc m¹nh, qu©n ta rót lui vÒ
Thiªn M¹c (Duy Tiªn-Hµ Nam)
- Ta thùc hiÖn kÕ “Vư­ên kh«ng nhµ trèng”, khiÕn
giÆc vµo Th¨ng Long khã kh¨n vÒ l­ư¬ng thùc, sù
chèng cù cña ta. . .

b. DiÔn biÕn:
Giặc lâm vào tình thế khó khăn, ta mở trận
Đông Bộ Đầu (Hà Nội ngày nay)
Quân Mông Cổ thua trận rút chạy khỏi Thăng
Long.

c. Kết quả:

Cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi.

NỘI DUNG

ÂM MƯU
XÂM LƯỢC
KẾ HOẠCH
K.C CỦA
NHÀ TRẦN

CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG CỔ (1258)

- Xâm chiếm Đại Việt để làm bàn đạp
đánh Nam Tống
Thi hành kế sách “vườn không nhà
trống”.

CHIẾN THẮNG
TIÊU BIỂU

- Trận Đông Bộ Đầu

KẾT QUẢ

- Ngày 29/1/1258, Quân Mông Cổ rút
khỏi Thăng Long chạy về nước. Cuộc
kháng chiến kết thúc thắng lợi.

LUYỆN TẬP

V× sao vua t«i nhµ TrÇn l¹i ®¸nh b¹i qu©n
M«ng Cæ ?

- Tinh thÇn quyÕt chiÕn, quyÕt th¾ng.

- Cã chiÕn l­ưîc, chiÕn thô©t ®óng ®¾n, th«ng minh s¸ng t¹o.

- Nh©n d©n ®oµn kÕt

ChiÕn th¨ng qu©n x©m l­ưîc M«ng Cæ
lÇn thø nhÊt nµy cã ý nghÜa g× ?

¶n h
c
n
ß
ét ® ng Cæ
m
g
«
n
a Gi¸ o qu©n M
vµ
tØnh

b.Nh©n d©n tin
t­ëng vµo
søc m¹nh cña §
¹i ViÖt

x©m
­
u
m m ng Cæ
©
n
p ta ©n M«
Ë
§
c.
a qu
ñ
c
l­îc

Bµi häc kinh nghiÖm vÒ c¸ch ®¸nh giÆc cña d©n téc ta trong
cuéc kh¸ng chiÕn lÇn thø nhÊt ?
 Khi giÆc cßn m¹nh ta kh«ng dèc toµn lùc l­ưîng ®Ó ®èi phã , mµ kh«n
khÐo gi÷ lùc l­ưîng nhö chóng vµo s©u trËn ®Þa, ®¸nh l©u dµi. Khi chóng
gÆp khã kh¨n ta míi ph¶n c«ng l¹i. §ã lµ kÕ: “lÊy yÕu ®¸nh m¹nh, lÊy Ýt
®¸nh nhiÒu.”

Hướng dẫn học tập
Hãy lập và hoàn thành bảng theo mẫu
dưới đây về cuộc kháng chiến chống quân
xâm lược Nguyên (1285)?

NỘI DUNG

ÂM MƯU
XÂM LƯỢC
KẾ HOẠCH
K.C CỦA
NHÀ TRẦN
CHIẾN THẮNG
TIÊU BIỂU

KẾT QUẢ

CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
NGUYÊN (1285)