Chào mừng quý thầy cô
và các em học sinh!

Nội dung
01

Khởi động

02

Hình thành kiến thức

03

Luyện tập

04

Vận dụng

01

Khởi động

Video 1

Em có thể đoán đây là thiết bị điện nào không?

Video 2

Em có thể đoán đây là thiết bị điện nào không?

Em có thể đoán đây là thiết bị điện nào không?

Video 3

Em có thể đoán đây là thiết bị điện nào không?

Video 4

Em có thể đoán đây là thiết bị điện nào không?

Video 5

02
Hình thành kiến thức

Bài 15
Tác dụng của
dòng điện xoay chiều
KHTN 9 _ Kết nối tri thức

Phiếu học tập 1
Thí nghiệm: Cắm máy sấy vào ổ điện, bật máy sấy, cảm nhận và trả lời câu hỏi:
1. Cảm giác của tay thế nào khi chạm
vào vỏ nhựa máy sấy tóc đang hoạt
động?

2. Hơi nóng thổi ra từ đầu máy sấy
của máy sấy tóc chứng tỏ năng lượng
điện được chuyển hóa thành những
dạng năng lượng nào?

3. Từ kết quả trên chứng tỏ dòng điện
xoay chiều có tác dụng gì?

4. Nêu các ví dụ trong cuộc sống để
chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác
dụng nhiệt, các tác dụng nhiệt gây hao
phí năng lượng?

Phiếu học tập 2
1. Gia đình em thường sử dụng loại
đèn điện nào để chiếu sáng? Dòng
điện được sử dụng để chiếu sáng là
dòng điện 1 chiều hay 2 chiều?

2. Rút ra nhận xét về tác dụng của
dòng điện trong hình sau

3. Tìm hiểu về đèn sợi đốt, đèn huỳnh
quang, đèn LED và cho biết sử dụng
loại nào tiết kiệm nhất?

4. Nêu các ví dụ về mục đích sử dụng
tác dụng phát sáng của dòng điện
trong cuộc sống?

Tìm hiểu tác dụng của dòng điện xoay chiều
•

Cả lớp chia thành từng nhóm, mỗi nhóm 4 bạn. Mỗi bạn nhận 1 câu hỏi
từ cả 2 phiếu học tập theo số thứ tự 1, 2, 3, 4 và làm việc cá nhân trong 3
phút.

•

Các bạn cùng số câu tụ lại thành nhóm chuyên gia và thảo luận để thống
nhất đáp án trong vòng 5 phút.

•

Sau khi thống nhất, các bạn quay về nhóm ban đầu và trao đổi phần của
mình với các thành viên trong nhóm. Cả nhóm hoàn thành đầy đủ 4 câu
thành 1 phiếu hoàn chỉnh trong 5 phút. Một bạn bất kì trong nhóm sẽ
được gọi để trình bày và giải thích kết quả.

Kết quả: Phiếu học tập 1
Thí nghiệm: Cắm máy sấy vào ổ điện, bật máy sấy, cảm nhận và trả lời câu hỏi:
1. Tay có cảm giác ấm lên (hơi nóng) 2. Điện năng được chuyển hóa thành:
khi chạm vào vỏ máy sấy đang hoạt
Nhiệt năng (làm nóng không khí)
động
Cơ năng (quạt quay thổi gió)

3. Chứng tỏ dòng điện xoay chiều có
tác dụng nhiệt

4. Tác dụng nhiệt trong cuộc sống:
Ấm siêu tốc, Nồi cơm điện, Bếp điện,
Bàn ủi
Tác dụng nhiệt gây hao phí năng
lượng:
Dây điện nóng lên khi sử dụng
Thiết bị điện bị nóng khi hoạt động
(sạc điện thoại, tivi, máy tính…)

Kết quả: Phiếu học tập 2
Gia đình thường dùng: đèn LED
Dòng điện sử dụng để chiếu sáng:
dòng điện xoay chiều

Quan sát: các bóng đèn đều phát sáng khi
có dòng điện chạy qua
Nhận xét: dòng điện có tác dụng phát
sáng

Đèn sợi đốt: tiêu tốn nhiều điện, tỏa
nhiệt nhiều

Chiếu sáng: đèn học, đèn trong nhà,
đèn đường

Đèn huỳnh quang: tiết kiệm hơn

Hiển thị thông tin: màn hình tivi, máy
tính, bảng LED

Đèn LED: tiết kiệm điện nhất

Báo hiệu: đèn tín hiệu giao thông, đèn
báo trên thiết bị
Trang trí: đèn nháy, đèn trang trí lễ hội

Mini game: The mystery image
•

Chia lớp thành Tổ 1 và Tổ 2.

•

Trên bảng có 6 mảnh ghép là 6 thiết bị khác nhau che phủ Bức ảnh cuối cùng

•

Mỗi tổ cử 1 đại diện đứng lên chọn số và trả lời câu hỏi "Which effect of AC
current does this device use?" trong vòng 5 giây.

•

Nếu trả lời đúng, mảnh ghép sẽ mở ra và tổ đó được quyền đoán ảnh cuối.

•

Nếu trả lời sai sẽ mất lượt, tổ kia được quyền "cướp" mảnh ghép bằng cách đứng
lên trả lời lại.

•

Tổ nào đang trong lượt mà đoán được ảnh cuối và nêu đúng tác dụng của nó thì là
tổ chiến thắng. Lưu ý: Nếu đoán ảnh cuối sai, tổ đó bị dừng cuộc chơi trong 1 lượt
tiếp theo để nhường cơ hội cho đội bạn.

Mini game: The mystery image
1

2

3

4

5

6

Kết quả: Máy ấp trứng
(Tác dụng: nhiệt và ánh sáng)

03
Luyện tập

Trò chơi:
Phần quà may mắn
- GV đưa phần quà mô phỏng cho 1 HS bất kỳ và bắt
đầu mở nhạc.
- Các nhóm dưới lớp chuyền quà liên tục theo điệu
nhạc.
- GV bấm dừng nhạc ở một thời điểm bất kì, lúc đó
học sinh nào đang cầm quà thì nhận câu hỏi và trả
lời.
- Trả lời đúng sẽ nhận được phần quà từ câu hỏi đó

Câu hỏi 1: Dòng điện xoay chiều qua dụng cụ nào sau đây
chỉ gây tác dụng nhiệt?
A. Quạt điện
B. Bóng đèn dây tóc
C. Mỏ hàn điện
D. Máy bơm nước

Cây viết

Câu hỏi 2: Tác dụng nhiệt của dòng điện trong thiết bị nào
sau đây là không có ích
A. Nồi cơm điện
B. Lò vi sóng
C. Máy bơm nước
D. Bàn là

Kẹo

Câu hỏi 3: Dãy nào sau đây chỉ gồm các thiết bị sử dụng tác
dụng phát sáng?
A. Đèn huỳnh quang, đèn LED, màn hình tivi
B. Đèn sợi đốt, ấm siêu tốc, đèn LED
C. Đèn LED, nồi cơm điện, đèn học
D. Đèn trang trí, quạt điện, đèn huỳnh quang

Snack

Câu hỏi 4: Dụng cụ sử dụng dòng điện xoay chiều nào dưới
đây hoạt động dựa trên cùng tác dụng với bàn là?
A. Lò nướng
B. Loa điện
C. Bút thử điện
D. Máy đốt điện cao tần

Vở

Câu hỏi 5: When an electric stove is working, which energy
transformation is happening?
A. Light Energy  Electrical Energy

B. Electrical Energy  Thermal (Heat) Energy

C. Sound Energy Electrical Energy

D. Electrical Energy  Magnetic Energy

Cây viết

SƠ ĐỒ TƯ DUY
Tác dụng nhiệt

Tác dụng của dòng
điện xoay chiều
Tác dụng ánh sáng

Bản chất: Điện năng  Nhiệt năng
Đặc điểm:
• Tính độc lập với chiều dòng điện
• Nhiệt lượng được tích lũy liên tục
• Không gây tác dụng hóa học
Bản chất: Điện năng  Quang năng
Đặc điểm:
• Tính liên tục và nhấp nháy
• Không phân biệt cực
• Ứng dụng đa dạng

04
Vận dụng

Câu hỏi 1: Tại sao đèn LED lại tiết kiệm điện năng
hơn đèn sợi đốt?
Trả lời:

Câu hỏi 1: Tại sao đèn LED lại tiết kiệm điện năng
hơn đèn sợi đốt?
‐ Đèn sợi đốt (Tác dụng nhiệt là điều kiện): Để phát ra ánh sáng, dây tóc phải
đạt đến nhiệt độ khoảng 2500 độ C. Theo định luật bảo toàn năng lượng, chỉ
khoảng 5% - 10% điện năng biến thành quang năng, phần còn lại tỏa ra dưới
dạng nhiệt năng vô ích. Đây là một quá trình chuyển hóa năng lượng gián tiếp và
kém hiệu quả.
‐ Đèn LED (Tác dụng phát sáng trực tiếp): Hoạt động dựa trên hiện tượng điện
- phát quang tại lớp tiếp giáp bán dẫn. Điện năng được dùng để kích thích các
electron chuyển mức năng lượng và giải phóng photon (ánh sáng) trực tiếp. Quá
trình này không đòi hỏi nung nóng vật chất, do đó hao phí nhiệt rất thấp, hiệu
suất có thể đạt trên 80%.

Câu hỏi 2: Tại sao nhiệt lượng tỏa ra liên tục dù
dòng điện đổi chiều?
Trả lời:

Câu hỏi 2: Tại sao nhiệt lượng tỏa ra liên tục dù
dòng điện đổi chiều?
‐ Bản chất chuyển hóa: Khi dòng điện xoay chiều chạy qua dây dẫn, các
electron tự do bị buộc phải dao động qua lại theo chu kỳ. Trong quá trình này, các
electron liên tục va chạm với các ion ở nút mạng tinh thể của vật dẫn.
‐ Sự biến đổi năng lượng: Mỗi va chạm đều làm tăng động năng dao động của
các ion, từ đó làm tăng nội năng của vật dẫn, biểu hiện ra bên ngoài là nhiệt độ
tăng lên.
‐ Tính độc lập với chiều dòng điện: Nhiệt lượng tỏa ra tuân theo công thức
Q=.R.t . Vì cường độ dòng điện được bình phương (), nên giá trị của Q luôn
dương và tích lũy theo thời gian. Do đó, dù electron chuyển động sang trái hay
sang phải, năng lượng vẫn liên tục được chuyển hóa từ điện năng sang nhiệt
năng.

CẢM ƠN THẦY CÔ VÀ
CÁC EM HỌC SINH ĐÃ CHÚ Ý
LẮNG NGHE!