Các nhóm thực hiện thí nghiệm vui:
Dùng đèn pin (đèn laze) chiếu vào
gương, quan sát hiện tượng xảy ra
và mô tả lại đường đi của tia sáng
qua thí nghiệm.

Hiện tượng tia sáng truyền đến gương sau đó bị hắt trở lại, hiện
tượng đó là hiện tượng phản xạ ánh sáng. Vậy hiện tượng phản xạ
ánh sáng là gì? Có đặc điểm nào? Được biểu diễn như thế nào?
Chúng ta cùng nghiên cứu bài hôm nay: “SỰ PHẢN XẠ ÁNH
SÁNG”

Tiết 30+31+32
BÀI 16: SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

Gương dùng để làm gì? Khi soi gương ta thấy gì trong
gương? Nêu đặc điểm của mặt gương?

Hình của một vật quan sát được trong gương
gọi là ảnh của vật tạo bởi gương.

Gương phẳng có bề mặt phẳng, nhẵn, bóng.

Em hãy chỉ ra một số vật có bề mặt phẳng,
nhẵn bóng có thể dùng để soi ảnh của mình
như một gương phẳng?

Mặt hồ
nước phẳng
lặng

Mặt sàn nhà
nhẵn bóng

Mặt bàn thủy
tinh nhẵn

I

- Các

S

vết sáng chói ta nhìn thầy là nơi ánh sáng của
đèn, mặt trời chiếu tới bề mặt phẳng và phản chiếu
đến mắt ta.
=>Hiện tượng đó gọi là hiện tượng phản xạ ánh sáng

Hoạt động nhóm
1. Các nhóm hãy tiến hành thí nghiệm trên
đối với các vật dụng sau: Gương, kính, tấm
nhựa, bìa bóng kính…
2. Quan sát và hãy cho biết có hiện tượng ánh
sáng bị hắt trở lại hay không?

Kq: Chùm sáng bị hắt trở lại theo hướng khác.
Hiện tượng ntn gọi là hiện tượng phản xạ ánh sáng?

*Nhận xét:
- Chùm sáng sau khi
đến một bề mặt nhẵn
bóng (như mặt gương
phẳng) bị hắt lại theo
một hướng xác định
gọi là hiện tượng
phản xạ ánh sáng.

I

S
R

?: Tìm thêm ví dụ về hiện tượng phản xạ ánh sáng.
Ví dụ về hiện tượng phản xạ ánh sáng:
 -Ánh sáng Mặt Trời chiếu vào gương rồi phản xạ ánh
sáng tới mắt ta
 -Ánh sáng của đèn pin chiếu vào 1 vật và vật đó hắt
lại ánh sáng tới mắt ta


* Quy ước
+G gương phẳng (mặt phản xạ)
+SI là tia tới
+IR là tia phản xạ
+IN là đường pháp tuyến của
gương tại điểm tới
+I là điểm tới
+Góc tới (SIN = i) là góc tạo bởi tia tới và
đường pháp tuyến cua gương tại điểm tới.
+Góc tới (NIR = i') là góc tạo bởi tia phản xạ
và đường pháp tuyến của gương tại điểm tới.

Câu 1: Bề mặt nào dưới đây không thể
xảy ra hiện tượng phản xạ ánh sáng?
A. Mặt vải thô.
B. Nền đá hoa.
C. Giấy bạc.
D. Mặt bàn thủy tinh.

Câu 2: Trong các vật sau đây, vật nào có thể được
coi là một gương phẳng? 
A. Mặt phẳng của tờ giấy 
B. Mặt nước đang gợn sóng 
C. Mặt phẳng của một tấm kim loại nhẵn bóng. 
D. Mặt đất

Câu 3: Vật nào sau đây không thể xem là
gương phẳng? 
A. Màn hình tivi 
B. Mặt hồ nước trong 
C. Mặt tờ giấy trắng. 
trắng.
D. Miếng thủy tinh không tráng bạc nitrat

Câu 4: Chỉ ra phát biểu sai:
A. Ánh sáng bị hắt trở lại khi gặp mặt phân cách là
hiện tượng phản xạ ánh sáng.
B. Phản xạ ánh sáng chỉ xảy ra trên mặt gương.
C.Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia sáng
tới và pháp tuyến tại điểm tới.
D. Góc phản xạ là góc tạo bởi tia sáng phản xạ và
đường pháp tuyến tại điểm tới.

Nhắc lại thế nào là góc
tới, góc phản xạ?
+Góc tới (SIN = i) là góc tạo bởi tia tới và đường pháp
tuyến cua gương tại điểm tới.
+Góc tới (NIR = i') là góc tạo bởi tia phản xạ và đường
pháp tuyến của gương tại điểm tới.

Tiết 32.. BÀI 16: SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

1.Thí nghiệm
(3)

a. Dụng cụ thí nghiệm

S

(1) Gương phẳng

40
30
20

(2) Đèn tạo ra chùm sáng hẹp
(3) Bảng chia độ

N
50

60

70

80 90 100

i i'

10
0

(1)

R
110

120
130
140
150
160
170
180

I

(2)

1.Thí nghiệm
(3)

S

b. Bố trí thí nghiệm như hình 16.2
c. Tiến hành thí nghiệm theo
nhóm và hoàn thiện phiếu học tập
số 1

N

40
30
20

50

60

70

80 90 100

i i'

10
0

R
110

120
130
140
150
160

I

Hình 16.2

170
180

(2)

Học sinh hoạt động nhóm thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau

Dùng đèn chiếu tia sáng tới mặt gương phẳng sao cho tia sáng
này đi là là trên mặt bảng chia độ. Hãy quan sát thí nghiệm và
cho biết:
1.Tia sáng phản xạ có xuất hiện trên mặt phẳng tới không?
Quay nửa bên phải của bảng chia độ quanh trục A để nó không
thuộc mặt phẳng chứa nửa bên trái. Quan sát xem có còn nhìn
thấy tia sáng phản xạ không?
2. Quay nửa bên phải của bảng chia độ trở lại vị trí ban đầu rồi thay
đổi góc tới để tìm mối quan hệ giữa góc tới và góc phản xạ.

3. Rút ra kết luận về mặt phẳng chứa tia phản xạ và mối quan
hệ giữa góc phản xạ và góc tới. 

1. Tia sáng phản xạ có xuất hiện trên mặt phẳng tới không?
Quay nửa bên phải của bảng chia độ quanh trục A để nó
không thuộc mặt phẳng chứa nửa bên trái. Quan sát
xem có còn nhìn thấy tia sáng phản xạ không?
Trả lời: 1. Tia phản xạ nằm trên mặt phẳng tới khi chiếu
tia sáng tới mặt gương phẳng sao cho tia sáng này đi là là
trên mặt bảng chia độ.
- Tia phản xạ không còn trên mặt bảng chia độ bên phải
khi quay nửa bên phải của bảng chia độ quanh trục A để
nó không thuộc mặt phẳng chứa nửa bên trái.

HOÀN THÀNH PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
2. Quay nửa bên phải của bảng chia độ trở lại vị trí ban
đầu rồi thay đổi góc tới để tìm mối quan hệ giữa góc tới và
góc phản xạ.
- Góc phản xạ bằng góc tới (i = i')

3. Rút ra kết luận về mặt phẳng chứa tia phản xạ và mối
quan hệ giữa góc phản xạ và góc tới. 
- Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng tới
- Góc phản xạ bằng góc tới (i = i')

Định luật phản xạ ánh sáng.

- Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng tới
- Góc phản xạ bằng góc tới (i = i')

?
1. Có thể viết công thức của định luật phản xạ ánh sáng i = i'
được không? Tại sao?
2. Chiếu tia sáng tới dưới góc tới 30o vào gương phẳng đặt
thẳng đứng, vẽ hình biểu diễn tia sáng tới và tia sáng phản
xạ.
3. Chiếu một tia sáng vào gương phẳng đặt nằm ngang ta
được tia sáng phản xạ vuông góc với tia sáng tới. Em hãy
tính góc tới và góc phản xạ. Vẽ hình.

1. Có thể viết công thức của định luật phản xạ ánh
sáng i = i' được không? Tại sao?
Về mặt toán học, có thể viết công thức của định
luật phản xạ ánh sáng i = i' nhưng về mặt Vật lí thì
không thể viết được vì góc phản xạ phụ thuộc vào
góc tới nên phải viết i' = i thể hiện đúng mối quan
hệ nhân - quả.

        

HOÀN THÀNH PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

2. Chiếu tia sáng tới dưới góc tới 30o vào gương phẳng đặt
thẳng đứng, vẽ hình biểu diễn tia sáng tới và tia sáng phản
xạ.
Theo định luật phản xạ ánh sáng: i = i'

HOÀN THÀNH PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
3. Chiếu một tia sáng vào gương phẳng đặt nằm ngang ta
được tia sáng phản xạ vuông góc với tia sáng tới. Em hãy
tính góc tới và góc phản xạ. Vẽ hình.
Theo đề bài, tia phản xạ vuông góc với tia tới
nên i + i'=900
Mặt khác, theo định luật phản xạ
ánh sáng i = i'
Þ i = i'= 900 /2 = 450
Vậy góc phản xạ bằng 450

Câu 1. Chiếu một tia sáng SI tới gương phẳng ta
thu được tia phản xạ IR với góc phản xạ là 350. Hỏi
góc tới có giá trị nào sau đây?
A. 300
B.
B 350
C. 400
D. 450
Câu 2. Chiếu một tia sáng SI tới gương phẳng ta thu được
tia phản xạ IR hợp với tia tới 1 góc là 750. Hỏi góc tới có
giá trị nào sau đây?
A. 250
B. 500
C.
C 750
0

Câu 3. Cho tia tới SI và gương
phẳng M như hình vẽ
a) Vẽ tia phản xạ.
b) Giữ nguyên tia tới SI, muốn thu
được tia phản xạ có hướng thẳng
đứng từ dưới lên thì phải đặt gương
như thế nào? Vẽ hình?

S

I

M

TIẾT 65. BÀI 16: SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

III. Phản xạ và phản xạ khuếch tán

Học sinh hoạt động nhóm hoàn thành các câu
hỏi sau:
1. Em hãy vẽ các tia phản xạ của các tia sáng tới
trong hình 16.3a và 16.3b.

2. Nhận xét về hướng của các tia sáng phản xạ đã
vẽ trong Hình 16.3a và 16.3b. Giải thích.

1. Em hãy vẽ các tia phản xạ của các tia sáng tới trong
hình 16.3a và 16.3b.

HOÀN THÀNH PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
2. Nhận xét về hướng của các tia sáng phản xạ đã vẽ trong
Hình 16.3a và 16.3b. Giải thích.
Nhận xét:
+ Khi mặt gương nhẵn thì các tia tới song song bị phản xạ
theo một hướng.
+ Khi mặt gương không nhẵn thì các tia tới song song bị
phản xạ theo mọi hướng.

- Phản xạ là hiện tượng các tia sáng song song
truyền đến bề mặt nhẵn, bị phản xạ theo một
hướng.
- Phản xạ khuếch tán là hiện tượng các tia sáng
song song truyền đến bề mặt nhẵn, bị phản xạ theo
mọi hướng.

- Ví dụ về phản xạ khuếch tán.

- Ví dụ về phản xạ khuếch tán.

Ac- si-mét là nhà khoa học nổi tiếng Hi lạp cách đây 2200 năm.Trong cuộc chiến bảo vệ đất
nước , ông đã dùng 1 loại vũ khí lợi hại để đốt cháy tàu địch mà ko dùng đến lửa, xăng...?
Vũ khí này hoạt như thế nào?

VÒNG QUAY MAY
MẮN
ÁP DỤNG CHO CÂU HỎI 4 ĐÁP ÁN

5

6

7

8

9

20

50

4

40

3

80
70

2

10

60

1

30

VÒNG QUAY
MAY MẮN

QUAY

Câu 1: Hiện tượng ánh sáng khi gặp mặt gương
phẳng bị hắt lại theo một hướng xác định là hiện
tượng: 
A. Phản xạ ánh sáng.

B. Khúc xạ ánh sáng

C. Tán xạ ánh sáng

D. Nhiễu xạ ánh sáng

QUAY
VỀ

Câu 2: Tia tới hợp với pháp tuyến tại điểm tới một góc i = 300 thì
tia phản xạ hợp với pháp tuyến tại điểm tới một góc bao nhiêu??
A. 150

B. 300

C. 400

D. 450

QUAY
VỀ

Câu 3: Hình ảnh dưới đây là hiện tượng gì?

A. Phản xạ.

B. In bóng

C. Phản xạ khuếch tán

D. Khúc xạ

QUAY
VỀ

Câu 4: Khi có phản xạ khuếch tán ta thấy ảnh
của vật như thế nào?
A. Ảnh của vật quay một
góc bất kì.
C. Không quan sát được rõ
ảnh của vật.
QUAY
VỀ

B. Ảnh của vật cùng chiều.
D. Ảnh của vật ngược chiều.

Câu 5: Bề mặt nào dưới đây không thể xảy ra hiện

tượng phản xạ ánh sáng?
A. Giấy bạc.

B. Mặt vải thô.

C. Nền đá hoa.

D. Mặt bàn thủy tinh.

QUAY
VỀ