Khi khai quật chiếc tàu đắm ở biển Cù Lao Chàm (Quảng Nam) các nhà
khảo cổ học đã phát hiện một chiếc bình gốm có niên đại thời Lê Sơ.
Hãy chia sẻ hiểu biết của em về vương triều Lê sơ cũng như đóng góp của
vương triều này với văn minh Đại Việt.
- Nhà Lê sơ ra đời sau thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
- Dưới thời Lê sơ, chế độ phong kiến chuyên chế ở Đại Việt phát triển đến đỉnh cao,
trở thành một trong những cường quốc trong khu vực Đông Nam Á, nhất là dưới thời
vua Lê Thánh Tông.
- Thời Lê Sơ đã góp phần không nhỏ vào việc phát triển văn hóa Đại Vi ệt. 

Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga- Bảo vật

BÀI 17:

NƯỚC ĐẠI VIỆT
THỜI LÊ SƠ
(1428 – 1527)

Bài 17: ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ ( 1428- 1527)

1. Sự thành lập Vương triều Lê sơ
2. Tình hình kinh tế xã hội
3. Phát triển văn hoá giáo dục
4. Một số danh nhân văn hoá tiêu biểu

THẢO LUẬN NHÓM
Nhóm 1: Nêu sự thành lập của Vương triều Lê sơ
Nhóm 2: Tổ chức bộ máy nhà nước thời Lê sơ như thế nào? Nêu
nhận xét
Nhóm 3: Quân đội thời Lê sơ được tổ chức như thế nào?
Nhóm 4: Pháp luật thời Lê sơ như thế nào? Nêu một số điểm
giống và khác nhau giữa luật pháp thời Lê sơ với các triều đại
trước
Nhóm 5: Đối ngoại nhà Lê sơ thực hiện những chính sách gì?

Bài 17: ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ ( 1428- 1527)

1. Sự thành lập Vương triều Lê sơ.
* Sự thành lập: 
- Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, thành lập nhà
Lê sơ, đặt niên hiệu là Thuận Thiên, khôi phục quốc hiệu
Đại Việt và đóng đô ở Thăng Long.
* Tổ chức bộ máy nhà nước:
- Được xây dựng và từng bước hoàn chỉnh.
- Hoàng đế trực tiếp nắm mọi quyền hành, kể cả chức
tổng chỉ huy quân đội.
Lê Lợi

Sơ đồ tổ chức nhà nước thời Lê sơ
HOÀNG ĐẾ

Các cơ quan trung
ương

Trung
ương

Đạo/ Thừa tuyên
( Đô ti, Thừa ti, Hiến ti)

Phủ
Huyện/ Châu
Xã/ sách/ động

Địa
phươn
g

HOÀNG ĐẾ

Trung ương
Lại

Hộ

Địa phương

Lễ

Binh Hình Côn
g
Vua trực tiếp chỉ đạo 6 bộ

13 đạo
Đô ti

Hàn lâm
viện

Quốc sử
viện

Ngự sử đài

Các cơ quan giúp bộ

Sơ đồ tổ chức nhà nước nhà Lê sơ

Thừa ti
Phủ
Huyện
Xã

Hiến ti

* Bộ Lại : Trông coi việc tuyển bổ, thăng thưởng và thăng quan tước;
* Bộ Lễ : Trông coi việc đặt và tiến hành các nghi lễ, tiệc yến, học hành thi
cử, đúc ấn tín, cắt giữ người coi giữ đình, chùa, miếu mạo;
* Bộ Hộ : Trông coi công việc ruộng đất, tài chính, hộ khẩu, tô thuế kho
tàng, thóc tiền và lương, bổng của quan, binh
* Bộ Binh : Trông coi việc binh chính, đặt quan trấn thủ nơi biên cảnh, tổ
chức việc giữ gìn các nơi hiểm yếu và ứng phó các việc khẩn cấp;
* Bộ Hình : Trông coi việc thi hành luật, lệnh, hành pháp, xét lại các việc tù,
đày, kiện cáo;
* Bộ Công : Trông coi việc xây dựng, sửa chữa cầu đường, cung điện thành
trì và quản đốc thợ thuyền.

Dưới thời Lê
Hãy kể tên 13
Thánh Tông,
đạo thừa tuyên
biên giới Đại
thời Lê Thánh
Việt kéo dài đến
Tông?
đâu?

Nêu nhận xét về
chính quyền thời
Lê Sơ?

Nhận xét:
Bộ máy chính quyền thời Lê Sơ phát triển
hoàn chỉnh hơn các triều đại trước.

Bài 17: ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ ( 1428- 1527)

1. Sự thành lập Vương triều Lê sơ.
* Quân đội:

- Chú trọng xây dựng quân đội mạnh
- Tiếp tục thi hành chính sách « ngụ binh ư nông».

Kị binh

Tượng binh

Thủy binh

VŨ KHÍ THỜI LÊ

Lưỡi giáo, mũi tên, dao kiếm

Súng thần cơ

Bài 17: ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ ( 1428- 1527)

1. Sự thành lập Vương triều Lê sơ.
* Pháp luật:
- Ban hành bộ « Quốc triều hình luật» có nhiều điểm tiến bộ.
Quốc triều hình luật gồm 722 điều được nhà sử học Phan Huy Chú
( thời Nguyễn) đánh giá: « Thật là cái mẫu mực để trị nước...»
Bảo vệ vua và giai cấp thống trị

Quốc
triều
hình
luật

Xác nhận bảo vệ tư hữu tài sản
Quy định mua bán ruộng đất
Quy định về thập ác, bát nghị, ngũ hình
nhưng có sửa đổi cho phù hợp
Bảo vệ quyền con người, đặc biệt là phụ nữ,
trẻ em, người già, người tàn tật

BỘ LUẬT HỒNG ĐỨC

LUẬT HỒNG ĐỨC

Điều 568: Trâu của hai nhà đánh nhau, con nào chết thì hai
nhà cùng ăn thịt, con nào sống thì hai nhà cùng cày, trái
luật sẽ bị phạt 80 trượng”.
Điều 680: “ Đàn bà phải tội tử hình trở xuống nếu đang có
thai, thì phải để sinh đẻ sau 100 ngày mới hành hình. Nếu
đã đủ 100 ngày mà không đem hành hình, thì ngục quan
hay ngục lại bị tội biếm hay tội phạt…”

- Bộ Luật Hồng Đức tuy chịu ảnh hưởng sâu sắc của Nho giáo nhưng
nhiều tập tục tốt đẹp của nhân dân ta đã được thừa nhận bằng những điều
cụ thể. Đó là quy định quyền lợi của người phụ nữ. Chẳng hạn
- Điều 308 quy định người chồng bỏ lửng vợ 5 tháng không đi lại thì
người vợ có quyền đi lấy người khác.
- Hoặc điều 374,375,376 quy định người vợ có quyền được hưởng một
phần tài sản người chồng khi chết.
- Điều 391 quy định con gái được hưởng di sản của bố mẹ ngang con
trai…

Triều
đại

Trần

Lê Sơ

Bộ
luật
Hình
luật

Luật
Hồng
Đức

Nội dung
- Bảo vệ Vua, cung điện
- Bảo vệ của công, tài sản nhân dân, cấm giết trâu bò
bảo vệ sản xuất, xử phạt nghiêm ng­ười phạm tội
- Xác nhận và bảo vệ quyền tư­hữu tài sản
- Quy định mua bán ruộng đất
- Bảo vệ quyền lợi của Vua, Hoàng tộc, giai cấp
thống trị.
- Bảo vệ chủ quyền quốc gia
- Khuyến khích phát triển kinh tế, giữ gìn truyền
thống tốt đẹp
- Bảo vệ quyền lợi của phụ nữ.

 Thời Lê Sơ tiến bộ (quyền lợi, địa vị phụ nữ được tôn
trọng, vai trò người phụ nữ được nâng cao)

*Giống nhau:
– Về bản chất đều mang tính giai cấp và đẳng cấp.
– Mục đích chủ yếu là để bảo vệ quyền lợi của giai cấp thống trị, trước hết là đặc
quyền đặc lợi của vua, triều đình, của các quan lại cao cấp, củng cố chế độ quân chủ
trung ương tập quyền.
– Đều có một số điều luật khuyến khích nông nghiệp phát triển, ổn định xã hội.
* Khác nhau:
– Luật pháp thời Lý – Trần chưa đầy đủ và có một số điểm tiến bộ như luật pháp thời
Lê sơ.
– Luật pháp thời Lê sơ được nhà nước rất quan tâm. Bộ luật Hồng Đức được ban hành
là bộ luật hoàn chỉnh, đầy đủ, tiến bộ nhất trong các bộ luật thời phong kiến ở Việt
Nam. Một số điều trong bộ luật Hồng Đức bảo vệ quyền lợi cho người phụ nữ, nô tì,
giữ gìn truyền thống tốt đẹp của dân tộc

Bài 17: ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ ( 1428- 1527)

1. Sự thành lập Vương triều Lê sơ.
* Đối ngoại: kiên quyết giữ vững chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ
quốc gia và mở rộng biên giới về phía nam.

1. Năm 1473, vua Lê Thánh Tông căn dặn đại thần khi đàm phán với triều
Minh: « Một thước núi, một tấc sông của ta, lẽ nào lại nên vứt bỏ? Ngươi phải
kiên quyết tranh biện, chớ cho họ lấn dần... Nếu ngươi dám đem một thước,
một tấc đất của Thái Tổ làm mồi cho giặc thì tội phải tru di»
( Theo Đại Việt sử kí toàn thư)

  Nhà
ý thức
và tầm
trọng
việc
bảo
chủ quyền
Tư Lê
liệusơ
1 thể
hiệnđược
quyếtchủ
tâmquyền
bảo vệlãnh
chủthổ
quyền
lãnh quan
thổ của
nhàcủa
Lê sơ
như
thếvệnào?
lãnh thổ quốc gia. Từ đó, đưa ra hình phạt nghiêm khắc đối với những người có hành vi bán
rẻ chủ quyền lãnh thổ đất nước.

Chủ trương bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia của triều Lê sơ thể hiện như thế nào
qua lời căn dặn của Vua Lê Thánh Tông? Theo em, nhiệm vụ của học sinh trong vấn
đề bảo vệ chủ quyền quốc gia là gì?
Chủ trương của nhà Lê sơ là luôn cương quyết giữ vững chủ quyền và toàn vẹn
lãnh thổ Đại Việt bằng mọi giá: mềm dẻo, cứng rắn, nghiêm khắc.
- Mỗi HS cần ý thức được tầm quan trọng và những hành động thiết thực để bảo vệ
chủ quyền lãnh thổ dân tộc.

LUYỆN TẬP

CHƠI TRỐN TÌM
CÙNG BẠCH TUYẾT VÀ 7 CHÚ LÙN

Bắt đầu!

Câu 1: Năm 1248 xảy ra sự kiện gì?

(tìm xem chú lùn đang nấp ở đâu )
A.Lê lợi dựng
cờ khởi nghĩa

B.Lê lai Tử trận

C.Nghĩa quân Lam
Sơn thành lập

HẾT
GIỜ
ĐÚNG
RỒI

D. Lê Lợi lên
ngôi Hoàng đế

Bắt đầu!

Câu 2: Lê Lợi đặt tên niên hiệu là gì?
A.Thái Bình

B.Thuận Thiên

C.Bảo Đại

HẾT
GIỜ
ĐÚNG
RỒI

D.Gia Long

Bắt đầu!

Câu 3: Lê Lợi khôi phục quốc hiệu
là gì?
A. Đại Việt

B. Đại Ngu

HẾT
GIỜ
ĐÚNG
RỒI

C. Đại Cồ Việt

D. Việt Nam

Bắt đầu!

Câu 4: Lê Lợi quyệt định
đóng đô ở đâu?
A. Thanh Hoá

B. Huế

HẾT
GIỜ
ĐÚNG
RỒI

C. Thăng Long

D. Nghệ An

Bắt đầu!

Câu 5: Quân đội dưới triều Lê sơ
tiếp tục thi ành chính sách gì?
A. Chính sách
cho người Hoa

B.Ngụ binh ư
nông

HẾT
GIỜ

C. Nhiệm tử

ĐÚNG
RỒI

D.Tiên phát
chế nhân

Bắt đầu!

Câu 6: Nhà Lê sơ chú trọng
đến việc
A. hạn chế
khoa thi

B. tuyển chọn
nhân tài

C. giáo dục
đạo đức

HẾT
GIỜ
ĐÚNG
RỒI

D. xây dựng
quân đội mạnh