Bài 19
Dãy hoạt động hóa học
Nội dung chính
- Xây dựng dãy hoạt động hóa học
- Ý nghĩa dãy hoạt động hóa học

I. Xây dựng dãy hoạt động
hóa học

Dựa vào khả năng và mức độ phản ứng của các
kim loại với một số chất ta có thể so sánh được
mức độ hoạt động hóa học của chúng với nhau.
Từ đó xây dựng được dãy hoạt động hóa học.

I. Xây dựng dãy hoạt động
Thí học
nghiệm: Khảo sát phản ứng của các kim loại Na,
hóa
Cu, Fe với nước

Dụng cụ:
+ Chậu thủy tinh
+ Ống nghiệm
Hóa chất:
+ Dây đồng
+ Mầu sodium
+ Đinh sắt

Sodium

Đồn
g
Đinh sắt

Nước

Cu
Sodium

Fe

Nước

Chậu thủy tinh

Ống nghiệm
1

Ống nghiệm
2

Chậu thủy tinh

Ống nghiệm
1

Ống nghiệm
2

So sánh mức độ hoạt động
hóa học của các kim loại
Na, Cu và Fe.
Chậu thủy tinh

Na > Fe
và Cu
Ống nghiệm 1

Ống nghiệm 2

Thí nghiệm: Khảo sát phản ứng của kim loại Cu, Fe với
dung dịch acid
Dụng cụ:
+ Ống nghiệm

Cu
Fe

Hóa chất:
+ Dung dịch HCl 1 M

HCl

HCl

+ Dây đồng
+ Đinh sắt
Ống nghiệm 1

Ống nghiệm 2

Dụng cụ:
+ Ống
nghiệm
Hóa
chất:

Cu
Fe

+ Dung dịch HCl 1
M

HCl

HCl

+ Dây đồng
+ Đinh sắt

Ống nghiệm 1

Ống nghiệm 2

Dụng cụ:
+ Ống nghiệm
Hóa chất:

Cu

+ Dung dịch HCl 1
M
+ Dây đồng

Fe
HC
l

HCl

+ Đinh sắt
Ống nghiệm 1

Ống nghiệm 2

Xây dựng dãy hoạt động hóa
học
Khí thoát ra ở ống nghiệm là khí gì?

A.
Cl2.
C.
HCl.

B.
H2.
D. O2.

Cu
Fe
HC
l

Ống nghiệm 1

HCl

Ống nghiệm 2

Em hãy so sánh khả năng
hoạt động hóa học của Cu, Fe với H.
Cu
Fe
HCl

Fe > H
> Cu

HC
l

Ống nghiệm 1 Ống nghiệm 2

Thí nghiệm:
So sánh mức độ hoạt động hóa học của Ag
và Cu
Dụng cụ:

Đồng

+ Ống nghiệm
Hóa chất:
+ Dung dịch AgNO3 0,1
M
+ Dây đồng

AgNO
3

Thí nghiệm So sánh mức độ hoạt động hóa học của Ag
và Cu
Dụng cụ:
+ Ống nghiệm
Hóa chất:
+ Dung dịch AgNO3 0,1 M
+ Dây đồng

Thí nghiệm So sánh mức độ hoạt động hóa học
của Ag và Cu
Dụng cụ:
+ Ống nghiệm
Hóa chất:
+ Dung dịch AgNO3 0,1 M
+ Dây đồng

Chất rắn màu trắng sáng bám
trên bề mặt dây đồng là chất gì?
A. Ag.
C. CuO.

B. Ag2O.
D. CuNO3.

Cu

+

AgNO3

Ag

+

Cu(NO3)2

Chứng tỏ
Đồng có mức độ hoạt động hóa học mạnh hơn bạc.

Xây dựng dãy hoạt động hóa
học

Bằng nhiều các thí nghiệm khác nhau,
người ta sắp xếp các kim loại và
hydrogen thành dãy theo chiều giảm dần
của mức độ hóa học:

K, Na, Ca, Mg, Al, Zn, Fe,
Pb, H, Cu, Ag, Au.

II. Ý nghĩa của dãy hoạt
động
họchọc cho biết:
Dãy
hoạt hóa
động hóa
Mức độ hoạt động hóa học giảm dần từ trái sang phải.
Các kim loại đứng trước H tác dụng được với dung dịch HCl
hoặc H2SO4 loãng.
Các kim loại đứng trước Mg phản ứng mạnh với nước ở điều
kiện thường tạo thành dung dịch kiềm và khí H2.
Kim loại đứng trước (trừ K, Na,…) đẩy được kim loại đứng sau
ra khỏi muối của nó.

Ý nghĩa của dãy hoạt động
hóa học

Dự đoán hiện tượng và viết phương trình
hóa học của thí nghiệm sau.
Sắt

(1)

Vàng

Calcium

(2)

(3)

Ý nghĩa của dãy hoạt động
hóa học

Hiện tương:

Mẩu calcium tan trong nước và có khí thoát ra.
Sắt và vàng không tan trong nước
Calcium
Vàng
Sắt

Ca + H2O → Ca(OH)2 + H2

Em có biết?

Pottassiu
m loại hoạt động hoá học
Kim

mạnh. Ở ngay điều kiện
thường, K phản ứng với các
tác nhân có trong không khí
như O2, CO2, hơi nước… Do
đó, để bảo quản, người ta
thường ngâm chìm nó trong
dầu hoả.

Kim loại nào sau đây có thể tác dụng
được với dung dịch sulfuric acid loãng?

Fe.
Ag.
Cu.

Kim loại nào sau đây tác dụng với nước
tạo thành sản phẩm làm quỳ tím hóa xanh?

Fe.
Mg.
Ba.

Khi cho dây kẽm vào dung dịch chứa Cu(NO3)2 thấy
xuất hiện lớp chất rắn màu nâu đỏ. Đó là

Zn.
CuO.
Cu.

Cho 3 mẩu kim loại Cu, Zn, Ba lần lượt vào ba cốc
(1) (2) (3) có chứa 25 mL nước cất. Cốc nào có bọt
khí thoát ra?
Cốc (1).
Cốc (3).
Cốc (2).

Cho m gam Fe tác dụng với dung dịch HCl dư thu
được 2,24 lít khí thoát ra (đktc). Giá trị của m là

5,6 gam.

Dãy hoạt động hóa học

K, Na, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Pb, H, Cu, Ag, Au.
Ý nghĩa dãy hoạt động hóa học
Mức độ hoạt động hóa học giảm dần từ trái sang phải.
Kim loại trước H tác dụng với HCl hoặc H 2SO4 loãng.
Kim loại trước Mg tác dụng với nước (điều kiện thường).
Kim loại trước (trừ K, Na,…) đẩy kim loại sau ra khỏi
muối của nó.