MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 8 — PHẦN LỊCH SỬ

KÍNH CHÀO
THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH
Chào mừng thầy cô và các em học sinh
đến với bài giảng điện tử môn Lịch sử
và Địa lí 8 — Phần Lịch sử

BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ – LỊCH SỬ 8

KHỞI ĐỘNG
HS quan sát hình ảnh và
trả lời câu hỏi

VIDEO 1

PHẦN I

KHỞI ĐỘNG

Xem video AI

Trả lời câu hỏi

Quan sát nhân vật

Sẵn sàng khám phá lịch sử cùng thầy cô nhé!

DẪN VÀO BÀI

Năm 1911, người thanh niên yêu
nước Nguyễn Tất Thành đã ra đi tìm
đường cứu nước.

Vậy bối cảnh nào thúc đẩy Người
sang phương Tây? Con đường và
những hoạt động của Người có gì
khác so với các nhà yêu nước tiền
bối như Phan Bội Châu, Phan Châu
Trinh?

Lịch sử và Địa lí 7 — Bài 19

VIDEO 2

VIDEO 3

BÀI 19
Phong trào yêu nước
chống Pháp ở Việt Nam
Từ đầu thế kỉ XX đến năm 1917

NỘI DUNG BÀI
HỌC
1

Tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần
thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt Nam

2

Hoạt động yêu nước của Phan Bội Châu, Phan
Châu Trinh

3

Buổi đầu hoạt động cứu nước của Nguyễn Tất
Thành

4

Luyện tập – Vận dụng

VIDEO 4

HOẠT ĐỘNG 1
Tác động của cuộc khai thác
thuộc địa lần thứ nhất của
thực dân Pháp ở Việt Nam

THẢO LUẬN NHÓM

NHIỆM VỤ 1

Thời gian: 5 phút

Sử dụng Google Images tìm kiếm các
bức ảnh tư liệu về: 'Công nhân đồn
điền cao su thời Pháp', 'Phu xe kéo',
'Trường học thời Pháp'.

VIDEO 5

Tuyến đường sắt đưa cao su về Sài Gòn

Tuyến đương xe lửa Sài Gòn- Mỹ Tho

Mặt trước nhà Ga Hàng Cỏ
(Ga Hà Nội) khoảng năm 1912

Đường thuộc địa số 1 thời Pháp thuộc, nay là
Quốc lộ 1A

Cầu Bình Lợi (Sài Gòn)

Soái phủ Sài Gòn

Phủ Toàn quyền Đông Dương tại Hà Nội

Phủ Toàn quyền Đông Dương tại Hà Nội

Nhà hát lớn ở Hà Nội

Nhà hát lớn ở Sài Gòn

Nông dân Việt Nam thời thuộc Pháp
đầu thế kỉ XX

Công nhân Việt Nam làm việc trong
hầm mỏ của người Pháp đầu thế kỉ XX

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

THẢO LUẬN NHÓM

NHIỆM VỤ
Lĩnh vực

Chính sách khai thác thuộc địa

Tác động

lần thứ nhất của thực dân Pháp
Khai thác hình 19.1, 19.2,
Tư liệu, mục Em có biết
Chính trị

 

 

Kinh tế

 

 

Văn hóa

 

 

HOẠT ĐỘNG

BÁO CÁO PHIẾU HỌC TẬP

Trình bày kết quả

Nhận xét & Bổ sung

Đại diện 1 -2 HS
trình bày kết quả phiếu
học tập trước lớp.

Các nhóm khác lắng
nghe, nhận xét và bổ
sung ý kiến.

Lắng nghe tích cực — Bổ sung chủ động — Ghi chép đầy đủ

GHI BÀI

1. Tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của
thực dân Pháp ở Việt Nam
Lĩnh vực

Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ
nhất của thực dân Pháp

Tác động

- Hoàn thiện bộ máy thống trị ở Liên bang - Quyền lực nằm trong tay người Pháp.
Đông Dương, đứng đầu là viên Toàn - Một bộ phận địa chủ phong kiến bị
Chính trị

quyền người Pháp.

biến thành tay sai, công cụ thống trị và
- Việt Nam bị chia thành ba kì với ba chế bóc lột của chính quyền thực dân.
độ khác nhau.

GHI BÀI

1. Tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của
thực dân Pháp ở Việt Nam
Lĩnh
vực

Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân
Tác động
Pháp
- Dùng nhiều thủ đoạn chiếm đoạt ruộng đất, lập đồn điền - Việt Nam trở thành nơi
trồng lúa và cây công nghiệp.
khai thác tài nguyên thiên
- Tập trung khai thác mỏ; xây dựng một số nhà máy, xí nghiệp nhiên, cung cấp sức lao
nhằm phục vụ nhu cầu của chính quyền thực dân như: xi động rẻ mạt và là thị trường
tiêu thụ hàng hoá của Pháp.
măng, điện nước, xay xát gạo,...
Kinh - Nắm giữ độc quyền thị trường Việt Nam, tăng cường bóc lột - Kinh tế phát triển chậm
chạp, què quặt, lạc hậu,
tế bằng các loại
ngày càng lệ thuộc nặng nề
thuế, đặt nhiều thứ thuế mới.
- Mở mang một số tuyến đường bộ, đường sắt, đường thuỷ và vào nền kinh tế Pháp.
cảng biển.

GHI BÀI

1. Tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của
thực dân Pháp ở Việt Nam
Chính sách khai thác thuộc địa
Lĩnh vực lần thứ nhất của thực dân
Tác động
Pháp
- Chú trọng truyền bá văn hoá - Văn hoá phương Tây du nhập ngày càng mạnh (lối sống,
phương
trình độ học thức và tư duy).
Tây, tìm cách hạn chế ảnh - Đô thị phát triển ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam.
hưởng của văn hoá Trung - Cơ cấu xã hội bắt đầu thay đổi:
Quốc.
+ Chiếm đa số là nông dân với cuộc sống nghèo khổ.
- Đào tạo một lớp người thân + Xuất hiện tầng lớp mới: tiểu tư sản, học sinh, sinh viên.
Văn hóa Pháp làm chỗ dựa cho công + Số lượng công nhân tăng nhanh, tập trung nhiều trong
cuộc thống trị và khai thác các cơ sở kinh tế chủ
thuộc địa. Mở một số trường chốt của Pháp.
học mới cùng một số cơ sở văn
hoá, y tế.

HO ẠT
ĐỘ NG

2

Hoạt động yêu
nước của Phan
Bội Châu, Phan
Châu Trinh

GIỚI THIỆU

NHIỆM VỤ
+ Đầu thế kỉ XX, trong bối cảnh xã hội phân
hóa sâu sắc, các tư tưởng dân chủ tư sản ở
châu Âu được truyền bá vào Việt Nam.
+ Tác động của trào lưu duy tân ở nhiều
nước phương Đông (Nhật Bản) tác động
mạnh mẽ đến tư tưởng của các nhà yêu
nước Việt Nam.
→ Những tri thức Nho học tiến bộ đã hăng
hái thực hiện cuộc vận động cứu nước theo
khuynh hướng mới, tiêu biểu là Phan Bội
phút
Châu vàThời
Phangian:
Châu 5Trinh.

CÂU HỎI MỞ RỘNG

NHIỆM VỤ

Thời gian: 5 phút

Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet,
sử dụng Canva thiết kế một 'Hồ sơ
nhân vật' (Profile Card) về Phan Bội
Châu, Phân Châu Trinh gồm: Ảnh
nhân vật, Tên/niên hiệu/quê quán,
Đóng góp với lịch sử dân tộc, Nhận
định của người đương thời về nhân
vật.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ HOẠT ĐỘNG YÊU NƯỚC
CỦA PHAN BỘI CHÂU

Phan Bội Châu và Cường Để (Hoàng thân nhà Nguyễn) tại Nhật Bản

Phan Bội Châu (ngồi, thứ hai từ phải
sang) và dân làng Asaba trước tấm bia

Phan Bội Châu (phải) với Hồ Tùng
Mậu (giữa) và Ngô Thành (trái)

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ HOẠT ĐỘNG YÊU NƯỚC
CỦA PHAN BỘI CHÂU

Tượng đồng Phan Bội Châu, 19 Lê Lợi,
bên cầu Trường Tiền, Thanh phố Huế

Căn nhà tranh là nơi ở
của “ông già Bến Ngự”

Phan Bội Châu (ngồi, thứ hai từ phải
sang) và dân làng Asaba trước tấm bia

Phan Bội Châu (phải) với Hồ Tùng
Mậu (giữa) và Ngô Thành (trái)

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ HOẠT ĐỘNG YÊU NƯỚC
CỦA PHAN CHÂU TRINH

Chân dung cụ Phan Châu Trinh

Phần trưng bày về Phan Châu Trinh
tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia

“Đập đá ở Côn Lôn” sáng tác tại nơi Phan Châu Trinh bị tù khổ sai,
ông bị vu cho tội khởi xướng phong trào chống thuế Trung Kì (1908)

THẢO LUẬN NHÓM

NHIỆM VỤ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
+ Nhóm 1, 3: Tìm hiểu về những hoạt
động yêu nước của Phan Bội Châu.
+ Nhóm 2, 4: Tìm hiểu về những hoạt
động yêu nước của Phan Châu Trinh.
Hoạt động chính
Nhà yêu nước

Khai thác Hình 19.3, 19.4,
thông tin mục 2 SGK
tr.88, 89

Thời gian

Sự kiện

Kết quả

Phan Bội Châu

 

 

 

Phan Châu Trinh

 

 

 

HOẠT ĐỘNG

BÁO CÁO PHIẾU HỌC TẬP

Trình bày kết quả

Nhận xét & Bổ sung

Đại diện 1 -2 HS
trình bày kết quả phiếu
học tập trước lớp.

Các nhóm khác lắng
nghe, nhận xét và bổ
sung ý kiến.

Lắng nghe tích cực — Bổ sung chủ động — Ghi chép đầy đủ

GHI BÀI

2. Hoạt động yêu nước của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh
Nhà yêu
nước Thời gian

Hoạt động chính
Sự kiện

Kết quả

Phan Bội Châu cùng các nhà yêu nước khác thành lập  
Năm 1904 Hội Duy tân, với mục đích đấu tranh để lập nên nước
Việt Nam độc lập.

Phan
Bội
Châu

Phan Bội Châu sang Nhật Bản nhờ giúp đỡ về khí giới, Năm 1909, Phan Bội Châu
tiền bạc để đánh Pháp.
bị trục xuất khỏi Nhật Bản.
Đầu năm Sau đó, Hội Duy tân đã phát động phong trào phong Phong trào tan rã.
1905
trào Đông du, đưa các thanh niên Việt Nam yêu nước
sang Nhật Bản học tập.
Phan Bội Châu đã thành lập Việt Nam Quang phục hội  
tại Quảng Đông (Trung Quốc), nhằm “Đánh đuổi giặc
Năm 1912 Pháp, khôi phục Việt Nam, thành lập Cộng hòa Dân
quốc Việt Nam”.
Quang phục hội đã đưa người về nước nhằm thực hiện Cuộc ám sát thất bại. Phan
Đầu năm một số cuộc ám sát các tên thực dân đầu sỏ và tay sai. Bội Châu bị bắt và bị tù ở
1913
Quảng Đông.

GHI BÀI

2. Hoạt động yêu nước của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh
Nhà yêu
nước Thời gian

Hoạt động chính
Sự kiện

Kết quả

Phan
Châu
Trinh

Năm 1906 Với chủ trương dựa vào Pháp để cải cách, Phan Châu  
Trinh cùng các nhóm sĩ phu tiến bộ mở cuộc vận động
Duy tân ở Trung Kì, diễn tra trên các lĩnh vực kinh tế,
văn hóa, xã hội.

 

Năm 1908 Cuộc vận động Duy tân đã châm ngòi cho phong trào Thực dân Pháp thẳng tay
chống sưu thuế của nhân dân Trung Kì.
đàn áp. Phan Châu Trinh và
nhiều nhà yêu ước bị bắt và
bị tù đày. Phong trào tan rã.

THẢO LUẬN NHÓM

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

NHẬN XÉT VỀ HOẠT ĐỘNG YÊU NƯỚC CỦA PHAN BỘI CHÂU, PHAN CHÂU TRINH
1. Điểm tương đồng
- Tính chất: …………………......
- Kết quả: ………………………
- Ý nghĩa: ………………………
2. Điểm khác biệt
Tiêu chí

Phan Bội Châu

Phan Châu Trinh

Nhiệm vụ
Chủ trương cứu nước
Phương pháp
Mục tiêu
Hoạt động tiêu biểu
Tác dụng
Hạn chế

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

HOẠT ĐỘNG

BÁO CÁO PHIẾU HỌC TẬP

Trình bày kết quả

Nhận xét & Bổ sung

Đại diện 1 -2 HS
trình bày kết quả phiếu
học tập trước lớp.

Các nhóm khác lắng
nghe, nhận xét và bổ
sung ý kiến.

Lắng nghe tích cực — Bổ sung chủ động — Ghi chép đầy đủ

GHI BÀI

2. Hoạt động yêu nước của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh
NHẬN XÉT VỀ HOẠT ĐỘNG YÊU NƯỚC
CỦA PHAN BỘI CHÂU, PHAN CHÂU TRINH
1. Điểm tương đồng
- Tính chất: đều đi theo khuynh hướng cách mạng dân chủ tư sản.
- Kết quả: đều bị đàn áp và thất bại.
- Ý nghĩa: cổ vũ lòng yêu nước của nhân dân, tạo nên những mầm mống, tư tưởng
thúc đẩy sự phát triển của những con đường cứu nước theo khuynh hướng mới, đã sử
dụng được sức mạnh của nhân dân làm gốc, tiếp thu được những kết quả của cách
mạng thế giới.

GHI BÀI

2. Hoạt động yêu nước của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh
Điểm khác biệt
Tiêu chí
Nhiệm vụ

Phan Bội Châu

Phan Châu Trinh

Đánh đuổi thực dân Pháp, khôi phục Đánh đổ phong kiến, thực hiện cải cách xã hội “khai
nước Việt Nam.
thông dân trí, chấn hưng dân khí, phát triển dân
sinh”.

Chủ trương Vận động quần chúng tranh thủ sự giúp Giương cao ngọn cờ dân chủ, cải cách xã hội, chủ
cứu nước đỡ của nước ngoài (Nhật Bản), tổ chức trương cứu nước bằng phương pháp nâng cao dân
bạo động, đánh đuổi thực dân Pháp trí, dân quyền. Vạch trần chế độ phong kiến thối
giành độc lập, xây dựng chế độ quân nát, đòi Pháp sửa đổi chính sách cai trị thuộc địa.
chủ lập hiến.
Phương pháp Bạo động vũ trang.

Cải cách kinh tế, văn hóa, xã hội.

GHI BÀI

2. Hoạt động yêu nước của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh
Tiêu chí
Phan Bội Châu
Phan Châu Trinh
Mục tiêu “Cứu nước để cứu dân”.
Cải cách kinh tế, văn hóa, xã hội.
Hoạt động - Tháng 5/1904, Phan Bội Châu thành lập Duy - Năm 1906, Phan Châu Trinh cùng một số sĩ
tiêu biểu Tân hội tại Quảng Nam với chủ trương đánh phu yêu nước tiến bộ khởi xướng cuộc vận
Pháp, giành độc lập và thành lập chính thể động Duy tân ở Trung Kì.
quân chủ lập hiến.
+ Kinh tế: cổ động việc chấn hưng thực nghiệp,
- 1905 – 1908: tổ chức phong trào Đông du, lập hộ kinh doanh phátm triển các nghề thủ
đưa thanh niên Việt Nam sang học tập tại công nghiệp (mở lò rèn, xưởng mộc), làm
Nhật Bản. Chủ trương dựa vào Nhật Bản để vườn.
chống Pháp nhưng không thành, Phan Bội + Giáo đục: mở các trường học theo lối mới,
Châu về Xiêm chờ thời cơ.
dạy chữ Quốc ngữ, môn học mới.
- Năm 1911: Cách mạng Tân Hợi ở Trung + Xã hội: tổ chức những buổi diễn thuyết kêu
Quốc bùng nổ. Phan Bội Châu về Trung Quốc gọi sự thay đổi để tiến bộ hơn, phù hợp trong
về Trung Quốc lập ra Việt Nam Quang phục giao lưu, buôn bán, ngăn chặn các tệ nạn rượu
hội (1912) chủ trương đánh Pháp, thành lập chè, thuốc phiện,.. thành lập trường Đông Kinh
nước Cộng hòa Dân quốc Việt Nam.
Nghĩa Thục, đổi mới nội
dung và phương pháp học.

GHI BÀI

2. Hoạt động yêu nước của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh
Điểm khác biệt
Tiêu chí
Nhiệm vụ

Phan Bội Châu

Phan Châu Trinh

Đánh đuổi thực dân Pháp, khôi phục Đánh đổ phong kiến, thực hiện cải cách xã hội “khai
nước Việt Nam.
thông dân trí, chấn hưng dân khí, phát triển dân
sinh”.

Chủ trương Vận động quần chúng tranh thủ sự giúp Giương cao ngọn cờ dân chủ, cải cách xã hội, chủ
cứu nước đỡ của nước ngoài (Nhật Bản), tổ chức trương cứu nước bằng phương pháp nâng cao dân
bạo động, đánh đuổi thực dân Pháp trí, dân quyền. Vạch trần chế độ phong kiến thối
giành độc lập, xây dựng chế độ quân nát, đòi Pháp sửa đổi chính sách cai trị thuộc địa.
chủ lập hiến.
Phương pháp Bạo động vũ trang.
Mục tiêu

“Cứu nước để cứu dân”.

Cải cách kinh tế, văn hóa, xã hội.
Cải cách kinh tế, văn hóa, xã hội.

GHI BÀI

2. Hoạt động yêu nước của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh
Điểm khác biệt
Tiêu chí
 

Phan Bội Châu
Phan Châu Trinh
Hoạt động: trừ khử, tiêu diệt tên đầu - Năm 1908 diễn ra phong trào chống sưu thuế,
sỏ, tay sai của chúng. Tuy nhiên, cũng khắp các tỉnh miền Trung huy động hàng vạn
không thành công.
ngườitham gia đấu tranh chống lại thực dân Pháp
- Ngày 24/12/1913: Phan Bội Châu bị và chính quyền phong kiến tay sai.
giới quân phiệt Trung Quốc bắt giam ở + Pháp thẳng tay đàn áp phong trào.
nhà tù Quảng Đông.
- Năm 1908, Phan Châu Trinh bị bắt và bị đày ở Côn
Đảo.
- Năm 1911, Phan Châu Trinh bị
đưa sang Pháp.

Tác dụng

Khuấy động tinh thần yêu nước, cổ vũ Cổ vũ tinh thần yêu nước, phát động phong trào
tinh thần dân tộc, tập hợp lực lượng chống thuế, lập nhiều trường học... giáo dục tư
kháng Pháp hùng mạnh.
tưởng chống lại các hủ tục phong kiến.