Lịch sử & Địa lí 8
Kết nối tri thức với cuộc sống

BÀI 2
CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP
CUỐI THẾ KỈ XVIII
Chào mừng các em đến với bài học hôm nay!

⚡ KHỞI ĐỘNG

Xem Video AI
Quan sát video AI về không khí nước Pháp cuối thế kỉ XVIII
● Ghi nhanh từ khóa ấn tượng để chia sẻ với cả lớp!

⚡ VIDEO 1

KHỞI ĐỘNG
CÂU 1

Kể tên các cuộc Cách mạng tư
sản tiêu biểu mà em đã học?

THỬ THÁCH CẶP ĐÔI
Cùng bạn bên cạnh, chia sẻ
những gì em biết về:

CÂU 2

Em biết gì về Cách mạng tư
sản Pháp cuối thế kỉ XVIII?

⏱ Thời gian: 2 phút — Sau đó chia sẻ trước lớp!

BÁO CÁO KHỞI ĐỘNG
Chia sẻ từ khóa
Các cặp đôi trình bày từ khóa
ấn tượng của mình

Thảo luận chung
Đại diện cặp đôi chia sẻ!

Từ khóa nào liên quan đến chế độ
phong kiến và tự do?

Lắng nghe — Ghi nhận — Kết nối ý tưởng!

⚡ VIDEO 2

⚡ VIDEO 3

DẪN VÀO BÀI

Điều gì đã khiến nước
Pháp rung chuyển
cuối thế kỉ XVIII?
Chế độ quân chủ chuyên chế bị lật đổ.
Một trang sử mới bắt đầu...

➔ Cùng khám phá Bài 2!

MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau bài học, em sẽ:

01

Xác định được địa điểm diễn ra Cách
mạng tư sản Pháp trên lược đồ.

02

Trình bày được nguyên nhân, kết quả
và ý nghĩa của Cách mạng tư sản Pháp.

03

Nêu được tính chất và đặc điểm chính
của Cách mạng tư sản Pháp.

⚡ VIDEO 4

⚡ VIDEO 5

TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
1

2

3

4

Tình hình
nước Pháp

Diễn biến

Kết quả &
Ý nghĩa

Luyện tập
& Vận dụng

Nguyên nhân
cách mạng

Các giai đoạn
cách mạng

Tính chất,
đặc điểm

SGK và thực tế

TIẾT 1
Nhiệm vụ trọng tâm

Tình hình nước Pháp trước cách mạng
Kinh tế, chính trị, xã hội và tư tưởng.

Nguyên nhân dẫn đến cách mạng
Nguyên nhân sâu xa và trực tiếp.

Diễn biến chính của cách mạng
Các mốc sự kiện quan trọng.

Hãy ghi chú những điểm quan trọng nhất! ✏️

QUAN SÁT & THẢO LUẬN
Thảo luận cặp đôi
Câu 1: Bức tranh mô tả những
tầng lớp nào trong xã hội Pháp?
Câu 2: Người nông dân được thể
hiện như thế nào trong tranh?
Câu 3: Em cảm nhận gì về sự bất
công trong xã hội lúc bấy giờ?

2 phút
Hình 2.1 – Tình cảnh người nông dân
Pháp trước cách mạng

GỢI Ý KHAI THÁC TRANH

Em thấy gì trong bức tranh?
Quan sát kỹ từng nhân vật và chi tiết — trả lời các câu hỏi gợi mở!

Nhân vật nào đang gánh nặng nhất?
Người nông dân ở phía dưới đang gánh ai?
Tư thế của ông ấy nói lên điều gì?

Những người ngồi trên đang làm gì?
Tầng lớp Tăng lữ và Quý tộc được miêu tả như
thế nào? Họ có vẻ lo lắng không?

Bức tranh muốn nói điều gì?

Hình 2.1 — Tình cảnh người
nông dân Pháp

Chế độ đẳng cấp ở Pháp công bằng hay bất
công? Dựa vào đâu em nhận xét như vậy?
Chia sẻ quan sát của em với bạn cùng bàn!

BÁO CÁO

Tình Cảnh Người Nông Dân Pháp
Trước Cách Mạng Cuối Thế Kỉ XVIII
Cuộc sống khổ cực
Nông dân gánh nặng thuế má,
đói nghèo triền miên

Công cụ thô sơ

Mâu thuẫn xã hội gay gắt
Chế độ đẳng cấp hà khắc → bất
bình ngày càng dâng cao

Sản xuất lạc hậu, năng suất
thấp, không có đất tư

Hình 2.1 – SGK Lịch sử & Địa lí 8

Đây là một trong những nguyên nhân sâu xa
dẫn đến Cách mạng tư sản Pháp

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Nhiệm vụ nhóm

Tìm hiểu Tình
hình Nước Pháp
Cuối thế kỉ XVIII
Thời gian: 5 phút
Tài liệu: SGK

Nguyên nhân sâu xa về kinh
tế là gì?
Nguyên nhân sâu xa về chính
trị, xã hội là gì?
Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới
bùng nổ cách mạng?
Ghi kết quả vào Phiếu học tập nhóm →

PHIẾU HỌC TẬP NHÓM
Hoàn thành bảng tổng hợp nguyên nhân dẫn đến Cách mạng tư sản Pháp

LĨNH VỰC

NỘI DUNG CHÍNH

💰 Kinh tế

...................................................................................................................
..

👑 Chính trị

...................................................................................................................
..

👥 Xã hội

...................................................................................................................
..

💡 Tư tưởng

...................................................................................................................
..

⚠ Khủng hoảng
tài chính

...................................................................................................................
..

5 phút

📍 CHỐT 1 • NGUYÊN NHÂN SÂU XA

KINH TẾ
🌾 Nông nghiệp
Kĩ thuật canh tác lạc hậu, năng suất thấp.
Nông dân bị bóc lột nặng nề qua tô thuế
và lao dịch phong kiến.

🏭 Công thương nghiệp
Bị chế độ phong kiến kìm hãm, không thể
phát triển tự do. Tư sản ngày càng giàu
mạnh nhưng thiếu quyền lực chính trị.
→ Mâu thuẫn kinh tế ngày càng gay gắt!

CHỐT 2

Nguyên Nhân Sâu Xa
Chính Trị & Xã Hội

CHÍNH TRỊ
Chế độ quân chủ chuyên chế
Vua Louis XVI cai trị độc đoán, triều
đình xa hoa, ngân khố kiệt quệ.

Khủng hoảng trầm trọng
Nhà nước không cải cách được,
mâu thuẫn ngày càng sâu sắc.

XÃ HỘI
Tăng lữ — Đẳng cấp 1
(thiểu số, có đặc quyền)
Quý tộc — Đẳng cấp 2
(hưởng đặc quyền, không thuế)
Đẳng cấp 3 — Tư sản, nông dân, dân nghèo
(đông đảo, gánh nhiều nghĩa vụ)

Mâu thuẫn gay gắt giữa ba đẳng cấp
→ Bùng nổ cách mạng!

💡 Chính trị mục nát + Xã hội bất công = Điều kiện chín muồi cho cách mạng

🔥 CHỐT 3 — Tư Tưởng & Nguyên Nhân Trực Tiếp

Triết Học Ánh Sáng

Nguyên Nhân Trực Tiếp

★ Phê phán chế độ phong kiến lỗi thời

⚡ Vua Lu-i XVI đòi tăng thuế nặng nề

★ Đề cao tự do, bình đẳng, bác ái

⚡ Nhân dân nổi dậy — cách mạng
bùng nổ

★ Cổ vũ nhân dân đứng lên đòi quyền lợi

Tư tưởng tiến bộ + bất công xã hội = ngọn lửa cách mạng bùng cháy!

SO SÁNH NHANH

Pháp và Anh trước Cách mạng
Điểm giống và khác nhau về kinh tế, chính trị, tư tưởng

PHÁP

ANH

Chính trị: Chế độ quân chủ
chuyên chế — vua nắm toàn quyền

Tư tưởng: Triết học Ánh sáng
bùng nổ mạnh mẽ

SO SÁNH

Kinh tế: Nông nghiệp lạc hậu,
công thương nghiệp bị kìm hãm

Chính trị: Quân chủ lập hiến —
Nghị viện nắm quyền lực
Kinh tế: Công nghiệp phát triển,
cách mạng công nghiệp đang diễn ra
Tư tưởng: Tư tưởng tự do đã định
hình qua cách mạng 1688

Điểm chung: Cả hai đều trải qua biến động xã hội sâu sắc trước cách mạng tư sản

NHIỆM VỤ SỐ
Tìm kiếm hình ảnh
Tìm kiếm lược đồ
nơi diễn ra một số
cuộc cách mạng
tư sản từ thế kỉ
XVI – XVIII trên
Google Images.

Google Images

LƯỢC ĐỒ

Xác định địa điểm
trên lược đồ
Quan sát lược đồ thế giới →
Xác định vị trí nước Pháp —
nơi diễn ra cuộc Cách mạng
tư sản cuối thế kỉ XVIII.
Lược đồ thế giới — các cuộc cách mạng tư sản

TIẾT 1 — DIỄN BIẾN

DIỄN BIẾN CHÍNH CỦA CÁCH MẠNG
Theo dõi sơ đồ diễn biến — xác định các mốc thời gian quan trọng

🗺 Hình 2.2 — Sơ đồ diễn biến chính Cách mạng tư sản Pháp
📌 Xác định: Thời gian bắt đầu → Đỉnh cao của cách mạng

BỐN MỐC CẦN NHỚ
Cách mạng Tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

⚔ DIỄN BIẾN — PHẦN 1

Câu hỏi
Sự kiện 14/7/1789 có ý nghĩa gì
đối với Cách mạng tư sản Pháp?
Vì sao ngày 14/7 trở thành Quốc
khánh của nước Pháp?

1789
Ngày 14/7/1789 — Nhân dân Pa-ri
phá ngục Ba-xti-y, mở đầu cuộc
cách mạng.

Sau khi xem, hãy nêu 1 chi tiết cho thấy vai trò
của quần chúng nhân dân

⚔ DIỄN BIẾN — PHẦN 1

1789
Ngày 14/7/1789 — Nhân dân Pa-ri
phá ngục Ba-xti-y, mở đầu cuộc
cách mạng.

Giai đoạn đầu
Cách mạng tư sản Pháp

8/1789
Quốc hội thông qua Tuyên ngôn
Nhân quyền và Dân quyền —
khẳng định quyền tự do, bình đẳng.

1791
Hiến pháp 1791 được ban hành —
thiết lập chế độ quân chủ lập hiến,
quyền lực thuộc tư sản.

TIẾT 1 — DIỄN BIẾN

Nội Dung Diễn Biến
Phần 2 — Giai đoạn phát triển tiếp theo
A

B

Nền Cộng Hòa Thứ Nhất

Xử Tử Vua Louis XVI

Tháng 9 / 1792

Tháng 1 / 1793

• Chế độ quân chủ bị xóa bỏ hoàn toàn

• Vua Louis XVI bị đưa ra xét xử

• Nền cộng hòa được tuyên bố thành lập

• Bị kết tội phản quốc và âm mưu với
ngoại bang

• Quốc hội Công ước nắm quyền lãnh đạo

• Bị xử tử bằng máy chém (guillotine)
Bước ngoặt chính trị

Chấm dứt chế độ phong kiến

— [1789] — ● 1792 ★ — ● 1793 ★ — [1794] — [...]

⚔ DIỄN BIẾN — PHẦN 3

Nội Dung Diễn Biến
Phần 3 — Đỉnh cao & Kết thúc Cách mạng

🔴 Nền Cộng hòa Jacobin
1793 – 1794

🔴 Chính phủ Đốc chính
1795 – 1799

• Phái Jacobin (Rô-be-spie) lên nắm quyền

• Phái tư sản phản cách mạng nắm quyền

• Thực hiện chính sách cấp tiến, chống
thù trong giặc ngoài

• Chính sách bảo thủ, thu hẹp thành quả
cách mạng

• Đỉnh cao của cách mạng — quyền lực
thuộc về nhân dân lao động

• Tháng 11/1799: Na-pô-lê-ông đảo chính
• Cách mạng tư sản Pháp kết thúc

• Tháng 7/1794: Đảo chính Thermidor —
Rô-be-spie bị xử tử

1789 → 1799 — Mười năm lịch sử thay đổi nước Pháp và thế giới 🌍

✓ CHỐT TIẾT 1

Những Điều Cần Nhớ Sau Tiết 1
Nguyên nhân • Sự kiện • Đỉnh cao cách mạng

Nguyên Nhân Bùng Nổ

Tấn Công Ngục Ba-xti

Đỉnh Cao Cách Mạng

Khủng hoảng kinh tế, mâu
thuẫn xã hội sâu sắc, tư
tưởng Khai sáng lan rộng

14/7/1789 — Nhân dân
Pa-ri chiếm ngục Ba-xti,
mở đầu cách mạng

Nền Cộng hòa ra đời, vua
Lu-i XVI bị xử tử, phái Giacô-banh lên nắm quyền

Tiết 1 hoàn thành! Tiếp tục sang Tiết 2 nhé! 🎉

CHUYỂN TIẾP →

Tiết 1 hoàn thành!
• Tình hình nước Pháp
trước cách mạng
• Nguyên nhân bùng nổ
cách mạng
• Diễn biến chính của cách
mạng

Tiếp theo →

Tiết 2 — Chúng ta
sẽ khám phá:
• Kết quả của cách mạng
là gì?
• Tính chất điển hình của
cuộc cách mạng?
• Ý nghĩa lịch sử đối với thế
giới?

★ ⚜ Cách mạng Pháp — Sự kiện làm thay đổi thế giới! ⚜ ★

TIẾT 2

Những thay đổi lớn sau Cách mạng
mạng Pháp

KẾT QUẢ
Ý NGHĨA
TÍNH CHẤT
ĐẶC ĐIỂM

Tác động với nước Pháp và thế giới

Tư sản hay dân chủ tư sản triệt để?

Nét riêng biệt so với các cuộc cách
mạng khác
Ôn tập diễn biến → Khám phá sâu kết quả & ý nghĩa

NHIỆM VỤ SỐ
Tìm kiếm hình ảnh
Tìm
kiếm
trên
Internet một số
hình ảnh về Cách
mạng tư sản Pháp
và chia sẻ với các
bạn ý nghĩa của
mỗi hình ảnh

Google Images

TIẾT 2

Quan sát một số hình ảnh về
Cách mạng Tư sản Pháp

📝 Quan sát ba hình ảnh dưới đây — Ghi nhanh ấn tượng cá nhân của em về từng

Phá ngục Bastille

Không khí cách mạng

Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc

💬 Em ấn tượng nhất với hình ảnh nào? Vì sao?

NHIỆM VỤ CÁ NHÂN

Kết quả của Cách mạng
Đọc SGK trang 12-13
Xác định những kết quả cụ thể mà cuộc
cách mạng đã đạt được

Tự đọc — Tự suy nghĩ — Tự ghi

5 phút

CHỐT KẾT QUẢ

KẾT QUẢ CỦA CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP
Lật đổ chế độ phong kiến

Thiết lập nền cộng hòa

Chấm dứt nền quân chủ
chuyên chế tồn tại hàng thế kỉ

Quyền lực thuộc về nhân dân,
không còn vua chuyên quyền

Khẳng định quyền tự do,
dân chủ

Mở đường cho tư bản
phát triển

Tuyên ngôn Nhân quyền và
Dân quyền được thông qua

Kinh tế tư bản chủ nghĩa được
xác lập và phát triển mạnh

Cách mạng Pháp là bước ngoặt lịch sử vĩ đại của thế giới!

THẢO LUẬN NHÓM

Tính Chất • Ý Nghĩa • Đặc Điểm
*Thảo luận nhóm — đánh giá toàn diện Cách mạng tư sản Pháp*

01

02

03

Tính Chất

Ý Nghĩa

Đặc Điểm

Cuộc cách mạng này
mang tính chất gì? Vì
sao?

Cách mạng có ý nghĩa
gì với nước Pháp và
thế giới?

Điều gì làm Cách mạng
Pháp khác biệt với các
cuộc cách mạng khác?

Thời gian thảo luận: 5 phút — Ghi kết quả vào phiếu học tập

PHIẾU THẢO LUẬN NHÓM

Thảo luận nhóm — ghi từ khóa cốt lõi vào từng ô tương ứng

KẾT QUẢ CÁCH MẠNG

Ý NGHĨA LỊCH SỬ

Chế độ phong kiến → ...................
Nền cộng hòa → ...................
Tuyên ngôn → ...................

Với nước Pháp → ...................
Với thế giới → ...................
Khẩu hiệu → ...................

TÍNH CHẤT CÁCH MẠNG

ĐẶC ĐIỂM NỔI BẬT

Loại cách mạng → ...................
Giai cấp lãnh đạo → ...................
Mức độ triệt để → ...................

Quần chúng nhân dân → ...................
Điểm vượt trội → ...................
So với CM Anh → ...................

Ý Nghĩa Lịch Sử

CHỐT Ý NGHĨA

Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

Sự kiện trọng đại

Lật đổ chế độ phong kiến

Truyền bá tư tưởng

Ảnh hưởng sâu sắc đến
tiến trình lịch sử thế giới

Mở đường cho chủ nghĩa tư
bản phát triển tại Pháp và
châu Âu

Tự do – Bình đẳng – Bác ái
lan rộng khắp thế giới

Liberté • Égalité • Fraternité
Khẩu hiệu truyền cảm hứng cho các cuộc cách mạng trên toàn thế giới

CHỐT KIẾN THỨC

TÍNH CHẤT CỦA CÁCH MẠNG

Cách mạng tư sản điển hình và triệt để
Lật đổ chế độ phong kiến, thiết lập nền cộng hòa,
mang lại quyền tự do cho nhân dân

Dân chủ

Tư sản

Triệt để

→ Điển hình nhất trong các cuộc cách mạng tư sản thời cận đại

★★★

CHỐT ĐẶC ĐIỂM CHÍNH

Đặc Điểm Nổi Bật của Cách Mạng Tư Sản Pháp

Giai Cấp Tư Sản

Nội Chiến & Chiến Tranh
Bảo Vệ Tổ Quốc

Lực lượng lãnh đạo cách mạng

Hình thức đấu tranh quyết liệt

Giai cấp tư sản đóng vai trò lãnh đạo,
dẫn dắt quần chúng nhân dân lật đổ chế
độ phong kiến chuyên chế.

Cách mạng diễn ra qua hình thức nội
chiến gay go và chiến tranh bảo vệ Tổ
quốc chống ngoại xâm quyết liệt.

→ Cách mạng triệt để, quyết liệt và mang tính quần chúng sâu rộng

CÂU HỎI MỞ RỘNG

Cách mạng Pháp có
triệt để hơn cách mạng ở
Anh và Bắc Mỹ không?
Thảo luận cặp đôi — 2 phút
Đưa ra lập luận và dẫn chứng của em!

Anh

Bắc Mỹ

Pháp

Cách mạng
1640-1688

Cách mạng
1775-1783

Cách mạng
1789-1799

Điểm khác biệt nổi bật nhất là gì?

🌍 CHỐT MỞ RỘNG

Vì sao Cách mạng Pháp là cuộc cách mạng
TRIỆT ĐỂ NHẤT lịch sử?

Triệt để hơn các cuộc cách mạng trước

Tầm ảnh hưởng toàn cầu

• Lật đổ hoàn toàn chế độ phong kiến và nhà
thờ

• Truyền cảm hứng cho các cuộc cách mạng
châu Âu, Mỹ Latinh

• Xóa bỏ đặc quyền quý tộc triệt để nhất

• Phổ biến tư tưởng Tự do – Bình đẳng – Bác ái

• Thiết lập nền cộng hòa, chủ quyền nhân dân

• Định hình nền dân chủ hiện đại toàn thế giới

Tự do – Bình đẳng – Bác ái → Giá trị nhân loại vượt thời gian 🌟