1

MỤC TIÊU BÀI
HỌC

Trình bày được mô hình nguyên tử của Rutherford Bohr (mô hình sắp xếp electron trong các lớp
electron ở vỏ nguyên tử).

2

Nêu được khối lượng của một nguyên tử theo đơn vị
quốc tế amu
(đơn vị khối lượng nguyên tử).

1
amu

am
u

THỜI GIAN

•PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: QUAN NIỆM BAN ĐẦU VÀ MÔ
HÌNH NGUYÊN TỬ
•Họ và tên: ..................................................
•Nhóm: ............ Lớp: ............
Phần A. Quan niệm ban đầu về nguyên tử
1. Theo Đê-mô-crit, nguyên tử được quan niệm như
thế nào?
2. Theo Đan-tơn, các chất tác dụng với nhau theo đặc
điểm gì?
3. Điểm chung trong các quan niệm ban đầu về
nguyên tử là gì?

1
2
3

?

I - QUAN NIỆM BAN ĐẦU VỀ
NGUYÊN
TỬ
Đê-mô-crit cho rằng
vật chất được tạo
thành từ những hạt
vô cùng nhỏ gọi là
Ông
chotử.
rằng nguyên tử
nguyên
không thể phân chia nhỏ
hơn nữa.
Quan niệm này giúp
giải thích
sự đa dạng của vật
chất.
Theo Đê-mô-crit, nguyên tử được quan niệm
như thế nào?

1
2

3
?

I - QUAN NIỆM BAN ĐẦU VỀ
NGUYÊN
TỬ
Đan-tơn cho rằng các
chất được cấu tạo từ
những nguyên tử rất
nhỏ.
Trong phản ứng hóa học,
nguyên tử được bảo toàn
và các nguyên tử kết hợp
với nhau theo tỉ lệ xác
định.
Quan niệm này giúp giải
thích vì sao các chất tác
dụng với nhau theo lượng
xác định.
Theo Đan-tơn, nguyên tử được quan niệm như
thế nào?

Nguyên tử:
những hạt rất
nhỏ,
đơn giản,
không
thể chia nhỏ
hơn.

THỜI GIAN

•PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: QUAN NIỆM BAN ĐẦU
VÀ MÔ HÌNH NGUYÊN TỬ
•Họ và tên: ..................................................
Nhóm: ............ Lớp: ............
Phần B. Mô hình nguyên tử Rutherford - Bo

Câu hỏi
1. Hạt nhân nằm ở đâu trong
nguyên tử và mang điện tích gì?

Trả lời của nhóm

 

2. Electron nằm ở đâu trong
nguyên tử và mang điện tích gì?

 

3. Nguyên tử hydrogen có bao
nhiêu electron và mấy lớp
electron?

 

4. Nguyên tử carbon có bao
nhiêu electron? Các electron
được sắp xếp vào mấy lớp?

 

5. Vì sao nói mô hình chỉ giúp ta
hình dung cấu tạo nguyên tử?

 

1
2
3
?

II - MÔ HÌNH NGUYÊN TỬ CỦA RƠDƠ-PHO
Nguyên tử
có
cấu tạo
Hạt
nhân mang
rỗng.
điện tích
dương nằm ở tâm
nguyên tử.
Các electron mang
điện tích
âm chuyển động xung
quanh hạt nhân.

Hạt nhân
mang
điện tích
dương

Electron
mang
điện tích
âm

Theo mô hình Rơ-dơ-pho, nguyên tử gồm
những phần nào?

1

J. J.
Thomson

SỰ TÌM RA CÁC HẠT TẠO NÊN
NGUYÊN
TỬ
2 Rutherfo
3 Rutherford và
rd

Chadwick

+

Tôm-xơn xác định
được electron (e).
Electron là một thành
phần tạo nên nguyên
tử và
mang điện tích âm.

Rơ-dơ-pho xác định
nguyên tử có cấu
tạo
rồng và có hạt nhân
ở tâm.

Rơ-dơ-pho
tìm ra
proton
mang
điện
tích
dương.
Chat-uých
tìm ra
neutron
không
mang điện.

Những hạt nào tạo nên nguyên

1
2
3

II – MÔ HÌNH NGUYÊN TỬ
CỦA
BO
Electron chuyển
động quanh hạt
nhân theo từng
lớp khác nhau.
Lớp electron trong
cùng chứa tối đa 2
electron.
Các lớp electron
tiếp theo có thể
chứa nhiều
electron hơn.

?

a) Nguyên tử
hydrogen

+
1
Hydrogen
: 1e

b) Nguyên tử
carbon

+
6
Carbon: 2e lớp 1,
4e lớp 2

Theo mô hình của Bo, electron
được sắp xếp như thế nào?

LÀM MÔ HÌNH NGUYÊN TỬ CARBON
THEO BO
Chuẩn

Hạt
nhân

- Bìa carton
bị:

- Giấy màu vàng
- Viên bi đỏ
- Viên bi nhỏ màu
xanh

Tiến
1
Gắn viên bi đỏ vào bìa
hành:

+
6

. carton làm hạt nhân nguyên
2 tử
Cắtcarbon.
giấy màu vàng thành hai
. đường tròn

có bán kính khác nhau và dán
bìa carton sao cho đồng
3 lên
Gắn 6 viên bi màu xanh lên hai
tâm
với
hạt nhân.
đường
tròn:

.

lớp thứ nhất 2 electron, lớp thứ hai
4 electron.

?

Nguyên tử carbon: 2e lớp 1,
4e lớp 2

Carbon có mấy electron ở lớp thứ nhất và
lớp thứ hai?

Lớp
electron
thứ nhất

Lớp
electron
thứ hai

THỜI GIAN

•PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2: LÀM MÔ HÌNH
NGUYÊN TỬ CARBON THEO BO
•Nhóm: ............ Thành
viên: .................................................................
...............................
•Nhiệm vụ: Làm mô hình nguyên tử carbon
theo Bo bằng bìa/giấy màu/viên bi/điểm màu.
Sau khi hoàn thành mô hình, trả lời các câu
hỏi sau.

Nội dung cần xác định
1. Viên bi/điểm màu đỏ ở giữa
mô hình biểu diễn gì?

Trả lời của nhóm

 

2. Các đường tròn/vòng giấy màu
vàng biểu diễn gì?

 

3. Các viên bi/điểm màu xanh
biểu diễn gì?

 

4. Nguyên tử carbon có mấy lớp
electron?

 

5. Lớp thứ nhất có mấy electron?
Lớp thứ hai có mấy electron?

 

6. Từ mô hình, em rút ra kết luận
gì về sự sắp xếp electron trong
nguyên tử carbon?

 

III - CẤU TẠO NGUYÊN
TỬhạt nhân và vỏ
Nguyên tử gồm
nguyên tử.

Hạt
nhân
nguyên
tử

Hạt
nhân
- Gồm proton và

neutron.
- Mang điện tích
dương.

Vỏ nguyên
tử
Vỏ nguyên
tử

- Gồm các
electron.
- Mang điện tích
âm.

Nguyên tử gồm những
phần nào?

THỜI GIAN

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3: CẤU TẠO NGUYÊN TỬ
VÀ LỚP ELECTRON
Hạt

Vị trí trong
nguyên tử

Điện tích

Ghi
chú

Proton

 

 

 

Các hạt đó có cùng một loại không?

Neutron

 

 

 

3. Số đơn vị điện tích hạt nhân helium bằng

Electron

 

 

 

Phần A. Hạt nhân nguyên tử
1. Hạt nhân nguyên tử gồm những hạt nào?
2. Hạt nhân helium ở Hình 2.4 có mấy hạt?

bao nhiêu?

1. HẠT NHÂN
NGUYÊN
TỬ
Hạt nhân nguyên tử gồm proton và neutron.
Proton kí hiệu p, mỗi hạt p mang một đơn vị điện tích
dương, quy ước +1.
Neutron kí hiệu n, không mang điện.

Số đơn vị điện tích hạt nhân (Z) bằng số proton trong hạt
nhân.

1. HẠT NHÂN
NGUYÊN
TỬ
Mô hình nguyên tử
helium

Electr
on
Proto
n
Neutr
on

Hạt nhân He có hạt p
và n.

Số đơn vị điện tích hạt
nhân (Z) bằng số
proton trong hạt nhân
=2

Hạt nhân helium:
2p,
Z =2n

2

Quan sát mô hình helium: Hạt nhân có
những hạt nào?
Số đơn vị điện tích hạt nhân bằng bao

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3: CẤU TẠO NGUYÊN TỬ VÀ LỚP
ELECTRON
Phần B. Vỏ nguyên tử
THỜI GIAN
1. Vỏ nguyên tử được tạo nên bởi hạt nào?
2. Các electron được sắp xếp như thế nào?
3. Vì sao nguyên tử trung hòa về điện?
4. Electron lớp ngoài cùng có vai trò gì?

2. Vỏ nguyên
tử
Vỏ nguyên tử được
tạo
nên bởi các
Mỗi electron mang
electron.
điện
tích âm, quy ước (Các electron sắp
1).
xếp
thành từng lớp.
Lớp thứ nhất tối
đa 2e,
lớp thứ hai tối đa
8e.

+
6

Lớp 2 :
4e
Lớp 1 :
2e

Electron ở lớp ngoài cùng
góp phần quyết định tính chất
hoá học.

SƠ ĐỒ CÁC LỚP ELECTRON CỦA NGUYÊN
Quan sát mô hình và
choCHLORINE
biết số electron ở từng lớp của
TỬ
nguyên tử chlorine.

Lớp
electron
thứ ba

Hạt
nhân

+1
7

Lớp
electron
thứ hai
Lớp
electron
thứ nhất

Nguyên tử
chlorine:

17e = 2e
lớp 1,
8e lớp 2,
7e lớp 3

Hãy nêu số electron ở từng lớp của nguyên
tử chlorine.

IV - KHỐI LƯỢNG
1
NGUYÊN TỬ

KHỐI LƯỢNG NGUYÊN TỬ TẬP TRUNG CHỦ YẾU
Ở HẠT NHÂN
Proto
n

Electr
on

Nặng hơn
rất nhiều lần

Neutro
n

2
Hạt nhân
(proton + neutron)
rất nặng

Electron
rất nhẹ

3

Khối lượng nguyên tử
bằng tổng khối lượng
của proton, neutron
trong hạt nhân và
electron ở vỏ nguyên
tử.
Đơn vị khối lượng
nguyênamu
tử:

.

Khối lượng nguyên tử
tập trung chủ yếu ở hạt
nhân

Vì sao có thể coi khối lượng hạt nhân là khối lượng của
nguyên tử?

THỜI GIAN

Nội dung trong câu
trả lời AI

•PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4: KIỂM CHỨNG
THÔNG TIN AI
•Phần B. Kiểm chứng thông tin AI giả định
•Một công cụ AI trả lời: “Nguyên tử là hạt
đặc, chỉ gồm hạt nhân. Electron nằm trong
hạt nhân và không mang điện. Khối lượng
nguyên tử chủ yếu do electron quyết định.”

Đúng/sai/chưa
đúng

Giải thích và sửa lại

Nguyên tử là hạt
đặc, chỉ gồm hạt
nhân.

 

 

Electron nằm trong
hạt nhân.

 

 

Electron không
mang điện.

 

 

Khối lượng nguyên
tử chủ yếu do
electron quyết
định.