Khoa học: Ô nhiễm, xói
mòn đất và bảo vệ môi
trường đất (Tiết 2)
Chào các bạn nhỏ! Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau khám phá một
chủ đề rất quan trọng và thú vị: Làm thế nào để bảo vệ ngôi nhà
chung của chúng ta - Trái Đất, đặc biệt là phần đất đai quý giá này
nhé!

Khởi động: Ai nhanh mắt hơn?
Hãy cùng chơi một trò chơi nho nhỏ để khởi động buổi học nhé! Nhiệm vụ của các bạn là sắp xếp các từ sau thành
cụm từ có nghĩa, chỉ một hiện tượng thiên nhiên:

Làm mất lớp đất trên bề mặt
Bạn nào nhanh tay và tìm ra đáp án chính xác nhất nào?

Phá hủy tầng đất bên dưới

Khám phá: Nguyên nhân xói mòn đất
Các bạn hãy cùng quan sát Hình 2 trong Sách giáo khoa và cho cô biết, đất bị ô nhiễm sẽ ảnh hưởng đến những sinh vật nào trên Trái Đất của chúng ta?

Thực vật

Động vật

Con người

Giảm năng suất, còi cọc, thậm chí là chết!

Mắc bệnh tật, thay đổi môi trường sống, có thể

Sức khỏe bị đe dọa bởi những thực phẩm và

biến mất khỏi khu vực đó.

nguồn nước không an toàn.

Vậy ngoài ô nhiễm, còn những hoạt động nào của con người khiến đất bị xói mòn nhanh hơn không?

Những hành động gây xói mòn đất
Các bạn có biết, nhiều việc chúng ta làm hàng ngày có thể vô tình làm hại đất không? Cùng tìm hiểu nhé!

Chặt phá rừng

Canh tác không hợp lí

Khai thác đất, khoáng sản

Cây xanh như những chiếc ô

Trồng cây sai cách, không luân

Việc đào bới đất và khoáng sản

khổng lồ che chở cho đất. Khi

phiên cây trồng hoặc cày xới quá

quá mức tạo ra những vùng đất

rừng biến mất, đất sẽ bị mưa và

sâu cũng làm đất yếu đi và dễ bị

trống, không có cây che phủ,

gió cuốn đi dễ dàng.

xói mòn.

khiến đất dễ bị cuốn trôi.

Các kiểu xói mòn đất
Đất bị xói mòn theo nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào yếu tố tự nhiên tác động. Hãy cùng xem những hình ảnh
minh họa sau:

Các bạn thấy đó, mỗi hình ảnh lại cho chúng ta một cái nhìn về cách đất của chúng ta bị tổn thương.

Luyện tập: Cùng tìm hiểu sâu hơn về xói
mòn đất
Bây giờ, chúng ta hãy cùng nhau tổng hợp lại những kiến thức đã học về nguyên nhân và hậu quả của xói mòn đất nhé!

Nguyên nhân

Hậu quả

•

Mưa lớn, gió mạnh kéo dài

•

Đất bạc màu, giảm độ phì nhiêu

•

Con người chặt phá rừng

•

Năng suất cây trồng giảm sút nghiêm trọng

•

Phương pháp canh tác không hợp lí

•

Gây ra lũ lụt, sạt lở đất, hạn hán

Xói mòn đất không chỉ làm mất đi lớp đất màu mỡ mà còn gây ra nhiều thảm họa thiên nhiên đáng sợ khác nữa.

Tác hại đáng sợ của xói mòn đất
Xói mòn đất giống như một "kẻ trộm" vô hình, dần dần lấy đi sự sống của đất đai. Nó gây ra những tác hại to lớn mà
chúng ta cần phải biết để cùng bảo vệ.

Cuốn trôi dưỡng chất

Tạo khe rãnh lớn

Đất kém màu mỡ

Xói mòn làm mất đi những

Hình thành những khe rãnh,

Giảm chất hữu cơ trong đất,

chất dinh dưỡng cần thiết,

vực sâu, làm mất đi diện tích

khiến đất trở nên cằn cỗi và

phá hủy kết cấu đất.

đất canh tác.

khô hạn.

Vận dụng: Xói mòn đất quanh ta
Các bạn có thể thấy hiện tượng xói mòn đất ở ngay chính địa phương mình sinh sống hoặc trên báo đài đấy. Hãy cùng liên hệ thực tế nhé!

Người hùng thầm lặng: Vai trò của rừng
trong bảo vệ đất
Rừng không chỉ mang lại không khí trong lành mà còn là người bảo vệ tuyệt vời cho đất của chúng ta. Hãy cùng
xem rừng giúp ích như thế nào nhé!

Che chắn nước mưa

Tăng độ phì nhiêu

Tán lá rừng như một chiếc ô khổng lồ, ngăn nước

Lá cây rụng xuống, phân hủy thành chất hữu cơ,

mưa xối thẳng xuống đất.

làm đất thêm màu mỡ.

Giữ nước, thấm tốt

Điều hòa dòng chảy

Rễ cây bám chặt vào đất, giúp đất giữ nước tốt

Rừng giúp điều hòa dòng chảy của nước, giảm lũ

hơn, hạn chế xói mòn.

lụt và hạn hán.

Cùng hành động vì một
Trái Đất xanh!
Chúng ta đã học được rất nhiều về xói mòn đất và tầm quan trọng
của việc bảo vệ đất đai. Mỗi hành động nhỏ của chúng ta đều có
thể tạo nên sự thay đổi lớn.
Hãy cùng nhau bảo vệ rừng, không xả rác bừa bãi và tuyên truyền
cho mọi người xung quanh về ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường
đất nhé. Trái Đất của chúng ta cần chúng ta!