BÀI 21. THỰC
BẤM NGỌN, HÀNH:
TỈA CÀNH, XỬ LÍ KÍCH
THÍCH TỐ
VÀ TÍNH TUỔI CÂY

2
5
2

0
1
5
1
0
5

TÍNH TUỔI
CÂY

Đến số vòng sinh
trường.
Mỗi vòng = 1 năm

KÍCH THÍCH
SINH
TRƯỜNG

BẤM
LoạiNGỌN
bỏ đỉnh sinh trường

TỈA
CÀNH
Loại bỏ cành không cần thiết,

XỬ LÍ KÍCH
THÍCH TỐ
Sử dụng chế phẩm sinh trường

TÍNH TUỔI
CÂY
Dưa vào số vòng sinh

để kích thích chỗi bên phát
triển

tạo tán thông thoảng, tâng
nâng suất

để
kích thích ra lễ, chỗi, hoa, tâng
trường

trường
trên mặt cắt thân cây

CÙNG SUY NGẪM

Hãy quan sát mảnh
gỗ và cho biết những
vòng tròn trên mặt
cắt ngang thân có ý
nghĩa gì?

Ý NGHĨA
Xác định tuổi thọ và đặc
điểm khí hậu

VIDEO 1

DỤNG CỤ VÀ HÓA CHẤT
DỤNG CỤ
Kéo cắt cành, thước dây, cân điện
tử, cốc, ống đong, bút chì, giấy
nhám.

HÓA CHẤT
a - NAA (a - naphthalene acetic
acid)

MẪU VẬT
• Cây rau ăn lá: rau muống, mùng
tơi, rau đay,… có từ 3 – 4 đốt thân
và chưa phân nhánh.
• Chậu cây cảnh nhỏ: chuỗi ngọc,
hoa hồng,… có thân phân nhánh.
• Chậu cây dâu 25 ngày tuổi (12 –
20 chậu).
• Hình ảnh mặt cắt ngang miếng gỗ
hoặc đoạn thân cây gỗ cắt ngang có
vòng tuổi.

VIDEO 2

TỔ CHỨC VÀ PHÂN CÔNG
Chia lớp thành nhóm 4-5 HS
Phân công nhiệm vụ trong nhóm
Đánh giá kết quả thực hiện theo mẫu

BẢNG GỢI Ý PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
Thời
TT

Nội dung công việc

Người thực

gian

Sản phẩm dự

Đánh giá kết

hiện

hoàn

kiến

quả (điểm)

thành

1

Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị,  

 

 

 

mẫu vật

2

Thực hành bấm ngọn

 

 

 

 

3

Thực hành tỉa cành

 

 

 

 

4

Thực hành tính tuổi cây

 

 

 

 

5

Tổng kết và viết báo cáo

 

 

 

 

VIDEO 3

CÁCH TIẾN HÀNH
Yêu cầu
1.THỰC HÀNH
BẤM NGỌN

- Tóm tắt nguyên lí hoạt động thực hành
- Mô tả cách tiến hành dựa trên mẫu vật
thật
- Chỉ ra vị trí bấm ngọn
- Thực hiện và chăm sóc, theo dõi kết quả
theo bảng.

BẢNG THEO DÕI MẪU VẬT SAU KHI
THỰC HÀNH BẤM NGỌN
Chất lượng
Cây thực
hành

Thời gian

chồi (chiều

Số lượng

xuất hiện chồi

dài, đường

chồi/cây

bên

kính, số
lá/chồi)

Rau muống

 

 

 

Mùng tơi

 

 

 

VIDEO 4

CÁCH TIẾN HÀNH
Nguyên lí
THỰC HÀNH
BẤM NGỌN

Đỉnh sinh trưởng của cây là nơi sản sinh ra
Auxin, giúp duy trì ưu thế đỉnh và ức chế
sự phát triển của chồi bên. Cắt bỏ chồi đỉnh
của cây khiến hàm lượng Auxin giảm, từ đó
loại bỏ ưu thế ngọn và kích thích sự phát
triển của các chồi bên. Khi chồi bên hình
thành nhiều, cây phân nhánh quá mức, tỉa
bỏ cành cũ nhằm hạn chế sự phát triển của
sâu bệnh, thúc đẩy chồi mới hình thành.

VIDEO 5

CÁCH TIẾN HÀNH
Yêu cầu
2.THỰC HÀNH
TỈA CÀNH

- Quan sát hình 22.2
- Tóm tắt mục đích của hoạt động thực
hành.
- Trình bày cách tiến hành

Các bước tiến hành tỉa cành
Bước 1

Lựa chọn cây có cành cần cắt tỉa

Bước 2

Cắt cành tại vị trí có phần tiếp giáp với thân
chính, nơi có đốt thân phát sinh cành
khoảng 1.5-2cm

Bước 3

Vệ sinh vết cắt và quan sát kết quả sau 2-4
tuần thực hiện

CÁCH TIẾN HÀNH
3.THỰC HÀNH
ĐÁNH GIÁ ẢNH
HƯỞNG CỦA
HORMONE ĐẾN
SR – PT CỦA THỰC
VẬT

Yêu cầu
HS cần lưu ý khi thực hiện gồm:
cách pha dung dịch theo nồng độ ppm,
kĩ thuật phun ướt lá, các chỉ tiêu cần
quan sát, phương pháp đo và xác định
các chỉ tiêu sinh trưởng, năng suất của
cây vừng, phương pháp chăm sóc để
đảm bảo sự đồng nhất của các yếu tố
phi thí nghiệm và hoàn thành bảng
theo mẫu trang 143.

CÁCH TIẾN HÀNH
3.THỰC HÀNH
ĐÁNH GIÁ ẢNH
HƯỞNG CỦA
HORMONE ĐẾN
SR – PT CỦA THỰC
VẬT

Nguyên lí
Dựa trên việc theo dõi các chỉ tiêu liên
quan đến tăng trưởng, năng suất của
cây trồng sau khi sử lí hormone ngoại
sinh để đánh giá ảnh hưởng của chúng
đến ST – PT của thực vật.

Bảng đánh giá ảnh hưởng của α – NAA đến sinh
trưởng và phát triển của cây Vừng

CÁCH TIẾN HÀNH
4.THỰC HÀNH
TÍNH TUỔI CÂY

Yêu cầu
- Đọc mục III.3a và trình bày cơ sở của phương
pháp tính tuổi của cây từ việc đếm vòng gỗ
- Sử dụng điện thoại chụp ảnh mặt cắt ngang thân
cây (hoặc dùng ảnh GV cung cấp), sau đó sử dụng
phần mềm chỉnh sửa ảnh (trên điện thoại hoặc máy
tính) để phóng to, tăng độ tương phản và DÙNG
CÔNG CỤ VẼ (bút đánh dấu) để chấm đếm từng
vòng gỗ trực tiếp trên ảnh số. Điều này giúp đếm
chính xác hơn và lưu lại minh chứng.
- Trình bày kết quả theo bảng

Các bước tiến hành tính tuổi
cây
Bước 1

Chà mịn mặt cắt của đoạn thân bằng giấy
nhám, có thể xịt nước để dễ quan sát

Bước 2

Xác định lõi của than (Vòng tròn nhỏ nhất
ở mặt cắt than cây)

Bước 3

Đếm vòng tròn đầu tiên tối màu xung
quanh lõi đầu tiên đến vòng tối cuỗi cùng
và ghi lại số lượng vòng tròn.

Bảng thực hành cách tính tuổi cây ở một số
thực vật

Số vòng gỗ/

Mẫu vật

Tuổi cây

mẫu

Khó khăn

Giải pháp đề

khi tiến hành

xuất

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BÁO CÁO KẾT QUẢ
THỰC HÀNH

CẢM ƠN VÌ ĐÃ NHIỆT
TÌNH THỰC HIỆN
NHIỆM VỤ

NỘI DUNG YÊU CẦU
Câu hỏi
• Các nhóm hoàn thành Phiếu báo
cáo thực hành, bao gồm kết quả
các hoạt động thực hành và trả lời
các câu hỏi trong phiếu báo cáo
thực hành

a) Bạn Nam không quan sát được kết quả thí
nghiệm đo trên phần thân còn lại không mang
chồi ngủ, cây mồng tơi sau khi bấm ngọn một
thời gian sẽ chết.
b) Đếm số vòng gỗ trên thân chính sẽ cho kết quả
chính xác hơn so với việc đếm vòng gỗ trên
cành. Do thân cây mang tuổi sinh học thực của
cây, xuất hiện và tồn tại từ khi hạt nảy mầm đến
khi cây chết, cành phân nhánh từ thân, xuất hiện
sau nên sẽ có tuổi nhỏ hơn (số vòng gỗ ít hơn) so
với tuổi của thân chính.