SGK TRANG 168-170

1. các tầng đất.

BÀI 22: Lớp đất trên
Trái đất

2. thành phần chính
của đất

3. Các nhân tố hình thành đất

4. Một số nhóm đất điển hình trên
Trái đât

Đất là gì?
Đất là lớp vật chất mỏng,vụn bở,bao phủ trên
bề mặt các lục địa và đảo,được đặc trưng bởi
độ phì.

• Độ phì là gì?

Độ phì là khả năng của đất cung cấp nước,chất dinh
dưỡng và các yếu tố cần thiết khác như nhiệt độ,không
khí,…cho cây sinh trưởng và phát triển.

1. Các tầng đất
• Quan sát hình 1, em hãy kể tên các tầng đất?

• Câu 2. Trong các tầng đất, tầng nào trực tiếp
tác động đến sự sinh trưởng và phát triển của
thực vật?

TIẾT 38,BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT
1. Các tầng đất

- Đất là lớp vật chất mỏng,vụn bở,bao phủ
trên bề mặt các lục địa và đảo,được đặc
trưng bởi độ phì.
- Gồm

3 tầng: Tầng đá mẹ, tầng tích tụ và tầng
chứa mùn
- Trong các tầng đất, tầng chứa mùn trực tiếp tác
động đến sự sinh trưởng và phát triển của thực vật

1. Thành phần của đất
- Đất gồm 4 thành phần: không khí (25%), hạt khoáng (45%), chất hữu cơ (5%) và nước (25%).
- Thành phần chiếm tỉ lệ lớn nhất trong đất là hạt khoáng (45%).
2. Chất hữu cơ chiếm tỉ lệ nhỏ trong đất nhưng lại có ý nghĩa quan trọng đối với cây trồng vì
- Chất hữu cơ vừa là thức ăn thường xuyên vừa là kho dự trữ dinh dưỡng lâu dài của cây trồng;
- Là nguồn cung cấp khí CO2 lớn cho thực vật quang hợp;
- Kích thích sự phát sinh, phát triển của bộ rễ, nâng cao tính thẩm thấu của màng tế bào, huy động chất
dinh dưỡng cho cây trồng,...

TIẾT 38,BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

2. Thành phần của đất:
- Đất bao gồm nhiều thành phần: hạt khoáng
45%, chất hữu cơ 5 %, không khí 25% và nước
25%.
- Tỉ lệ các thành phần trong đất thay đổi tuỳ
thuộc vào điều kiện hình thành đất ở từng nơi.

Kể tên các nhân tố hình thành đất? Mỗi
nhân tố tác động vào quá trình hình thành
đất như thế nào?
Các nhân tố

Tác động hình thành đất

Đá mẹ

Nguồn gốc sinh ra thành phần
khoáng.

Khí hậu

Tạo điều kiện thuận lợi hoặc gây
khó khăn cho quá trình phân giải
các chất khoáng và chất hữu cơ
trong đất

Sinh vật

Nguồn gốc sinh ra thành phần hữu
cơ

Địa hình

Ảnh hưởng độ dày của tầng đất và
độ phì của đất

Thời gian hình
thành

Ảnh hưởng tới tầng đất dày hay
mỏng

• - Nhân tố hình thành đất quan trọng nhất là đá mẹ.
• - Giải thích:
• +Vì tất cả các loại đất đều được hình thành từ những sản phẩm
phong hóa đá mẹ.
• + Đá mẹ cung cấp các khoáng vật cho đất, tạo nên các tính chất
vật lí, hóa học của đất.
• + Đá mẹ quyết định thành phần cơ giới của đất nặng, trung bình
hay nhẹ.

Tác động của con người đến sự biến đổi
đất:
- Tác động tích cực làm cho đất tốt hơn:
+ Trồng rừng trên đất trống, đồi trọc để
giữ đất; canh tác hợp lí.
+ Bón phân hữu cơ, không sử dụng
phân hóa học
+ Luân canh, xem canh cho đất có thời
gian tái tạo,...
- Tác động tiêu cực:
+ Sử dụng quá mức thuốc bảo vệ thực vật gây ô nhiễm môi trường
đất; phá rừng
+ Các chất thải công nghiệp và sinh hoạt đưa ra ngoài chưa được xử
lí đúng cách làm thoái hóa và gây ô nhiễm nghiêm trọng cho đất.
+ Xuất hiện các điểm dân cư cùng việc xây dựng các khu công
nghiệp làm giảm quỹ đất, suy thoái tài nguyên đất;
+ Khai thác đất làm nương rẫy dẫn đến tình trạng xói mòn đất,...

Kể tên và n êu đặc điểm các n hóm đấ t chính trên Trái Đất?

Có 3 nhóm đất chính:
+Đất đen thảo nguyên ôn đới có đặc điểm giàu mùn có màu đen đặc trưng
+ Đất pốt dôn: chua và nghèo mùn, ít dinh dưỡng
+ Đất đỏ vàng nhiệt đới: có màu đỏ vàng, tầng đất dày, tương đối chua, ít dinh dưỡng

Phân bố chủ yếu của các
nhóm đất:
- Đất đen thảo nguyên ôn
đới: nội địa Bắc Mỹ, Đông
Nam Nam Mỹ, châu Á và
châu Âu (từ khoảng vĩ tuyến
30oB - 60oB).
- Đất pốt dôn: Bắc Á, Bắc Âu
và Bắc Mỹ (từ vĩ tuyến 45oB
đến vĩ tuyến 60 - 65oB).
- Đất đỏ vàng nhiệt đới:
phần lớn Nam Mỹ, Trung
Phi, Đông Nam Á, Nam Á và
Đông Bắc Ô-xtrây-li-a.