Địa Lí 6

 

Chương 6 : ĐẤT VÀ SINH VẬT TRÊN
TRÁI ĐẤT

Bài 22 :Lớp đất trên Trái Đất

ӏ . Các tầng đất

ӏ . Các tầng đất

• Câu 1 :Quan sát hình
1, em hãy kể tên các
tầng đất?

• Câu 2. Trong các tầng
đất, tầng nào trực tiếp
tác động đến sự sinh
trưởng và phát triển
của thực vật?

Câu 1 : Các tầng đất là :
- Tầng chứa mùn
- Tầng tích tụ
- Tầng đá me

Câu 1 : Các tầng đất là :
- Tầng chứa mùn
- Tầng tích tụ
- Tầng đá me

• 2. Trong các tầng đất,
tầng chứa mùn trực tiếp
tác động đến sinh
trưởng và phát triển
của thực vật.

Câu hỏi bài tập
Câu hỏi 1 : Nêu các tầng đất lần lượt là gì ?

Câu hỏi 2 : Độ phì là gì ?

• Làm bài theo nhóm 2 người

• 1 Các tầng đất
• - Đất là lớp vật chất mỏng,vụn
bở,bao phủ trên bề mặt các lục
địa và đảo,được đặc trưng bởi
độ phì.
• - Đất là lớp vật chất mỏng,vụn
bở,bao phủ trên bề mặt các lục
địa và đảo,được đặc trưng bởi
độ phì.
• - Đất là lớp vật chất mỏng,vụn
bở,bao phủ trên bề mặt các lục
địa và đảo,được đặc trưng bởi
độ phì.

• Em có biết ?

• Độ phì là khả năng của
đất cung cấp nước,
chất dinh dưỡng và
các yếu tố cần thiết
khác như nhiệt độ ,
không khí , … cho cây
sinh trưởng và phát
triển

• Câu 1. Các thành phần của đất
• - Các thành phần: hạ khoáng, chất hữu cơ, không khí và
nước. 
• - Hạt khoáng chiếm tỉ lệ lớn nhất, chiếm tới 45%.
• Câu 2 . Chất hữu cơ chiếm tỉ lệ nhỏ trong đất (chỉ chiếm
5%) nhưng có ý nghĩa quan trọng đối với cây trồng vì,
chất hữu cơ là:
• - Nguồn thức ăn dồi dào, dinh dưỡng cho cây trồng.
• - Cung cấp những chất cần thiết cho các thực vật tồn tại
trên mặt đất. 

3. Các nhân tố được hình thành trong đất
• Đá mẹ là nguồn gốc sinh ra thành phần khoáng trong đất . Đất hình thành
trên các loại đấ mẹ khác nhau sẽ có tính chất và màu sắc khác nhau
• Khí hậu ( đặc biết là nhiệt độ và lượng mưa ) tạo điều kiện thuận lợi hoặc
gây khó khăn cho quá trình phân giải các chất khoáng và chất hữu cơ trong
đất .
• Sinh vật là nguồn gốc sinh ra thành phần hữu cơ trong đất . Vi sinh vật
phân hủy xác động , thực vật để hình thành mùn . Động vật sống trong đất
có tác dụng làm đất tươi xốp hơn .
• Địa hình ( đặc biệt là độ cao và độ dốc ) ảnhr hưởng tới độ dày của tầng
đất và độ phì của ddaats .
• Thời gian : Trong cùng một điều kiện hình thành như nhau , nơi có thời
gian hình thành đất lâu hơn , sẽ có tầng đất dày hơn.

Dựa vào hình ảnh và thông tin trong mục 3 , em hãy trình bày nhân tố
hình thành đất và giải thích cho sự lựa chọn đó.

- Các nhân tố hình thành đất: Đá mẹ, khí hậu, sinh vật, địa hình, thời gian và con người.
- Trong các nhân tố hình thành đất, đá mẹ là nhân tố quan trọng nhất, vì:
+ Mọi loại đất đều được hình thành từ những sản phẩm phá huỷ của đá gốc (nham thạch).
+ Đá mẹ là nguồn cung cấp vật chất vô cơ cho đất.
+ Đá mẹ quyết định thành phần khoáng vật, thành phần cơ giới của đất.
+ Đá mẹ ảnh hưởng đến nhiều tính chất đất.

Kể tên các nhân tố hình thành đất? Mỗi nhân tố tác động vào quá trình
hình thành đất như thế nào?
Các nhân tố

Tác động hình thành đất

Khí hậu

Tạo điều kiện thuận lợi hoặc gây khó
khăn cho quá trình phân giải các chất
khoáng và chất hữu cơ trong đất

Sinh vật

Nguồn gốc sinh ra thành phần hữu cơ

Địa hình

Nguồn gốc sinh ra thành phần hữu cơ

Thời gian hình thành

Ảnh hưởng tới tầng đất dày hay mỏng

Đá mẹ

Nguồn gốc sinh ra thành phần khoáng.

Tác động của con người đến sự biến đổi đất:
- Tác động tích cực làm cho đất tốt hơn:
+ Trồng rừng trên đất trống, đồi trọc để giữ đất; canh tác hợp
lí.
+ Bón phân hữu cơ, không sử dụng phân hóa học
+ Luân canh, xem canh cho đất có thời gian tái tạo,... - Tác
động tiêu cực:
+ Sử dụng quá mức thuốc bảo vệ thực vật gây ô nhiễm môi
trường đất; phá rừng
+ Các chất thải công nghiệp và sinh hoạt đưa ra ngoài chưa
được xử lí đúng cách làm thoái hóa và gây ô nhiễm nghiêm
trọng cho đất.
+ Xuất hiện các điểm dân cư cùng việc xây dựng các khu
công nghiệp làm giảm quỹ đất, suy thoái tài nguyên đất;
+ Khai thác đất làm nương rẫy dẫn đến tình trạng xói mòn
đất,...

Có 3 nhóm đất chính:
+Đất đen thảo nguyên ôn đới có đặc điểm giàu mùn có màu đen đặc trưng
+ Đất pốt dôn: chua và nghèo mùn, ít dinh dưỡng
+ Đất đỏ vàng nhiệt đới: có màu đỏ vàng, tầng đất dày, tương đối chua, ít dinh dưỡng

•
•
•
•

Nơi phân bố chủ yếu của ba nhóm đất:
- Đất đen thảo nguyên ôn đới: châu Mĩ, châu Á, châu Âu.
- Đất pốt dôn: Bắc Mĩ, châu Âu.
- Đất đỏ vàng nhiệt đới: Nam Mĩ, châu Phi và Khu vực Đông Nam Á.

5. Luyện tập và vận dụng

Câu 1:

Câu 2 : Để bảo vệ đất, chúng ta phải phủ xanh đất trống, đồi núi trọc vì: 
- Rừng bảo vệ và cải tạo đất nhờ có tán lá xoè rộng bảo vệ mặt đất bởi ánh nắng trực tiếp và mưa lớn, gây sạt lở, rửa trôi, xói mòn,
rửa trôi,… 
- Rừng nuôi đất, cung cấp các thảm mục cung cấp chất cần thiết cho đất,...
Câu 3 : Con người có tác động đến sự biến đổi đất cả tích cực và tiêu cực

* Tích cực
- Sử dụng đi đôi với cải tạo đất.
- Bổ sung các loại phân bón hữu cơ.
- Trồng rừng chống xói mòn, rửa trôi,…
* Tiêu cực: 
- Phá rừng, đốt nương làm rẫy làm cho đất bị rửa trôi, thoái hoá, đất ngày một nghèo dinh dưỡng, giảm độ phì của đất, đất
khô,…
- Bón quá nhiều phân hoá học (đạm, lân, ka ly, các loại phân khoáng tổng hợp....) là tác nhân chủ yếu giết chết các vi sinh vật
có ích trong đất canh tác. 
- Sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật (các loại thuốc trừ sâu, trừ bệnh, thuốc trừ cỏ dại...) đã huỷ diệt hệ vi sinh
vật đất,…