Thực vật có khả năng tự tổng hợp chất hữu cơ cung cấp cho
cơ thể và nhiều sinh vật khác trên Trái Đất. Khả năng kì diệu
đó được gọi là quang hợp.

Vậy quang hợp diễn ra ở đâu trong cơ thể thực vật?
Thực vật thực hiện được quá trình đó bằng cách nào?

Tiết 82+83
Bài 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

I.
KHÁI QUÁT
VỀ QUANG HỢP

Quang hợp là một trong những quá trình trao đổi chất và chuyển hóa
năng lượng quan trọng ở thực vật. Quá trình này diễn ra chủ yếu ở lá
cây, trong bào quan quang hợp là lục lạp.

9/15/2023

5

1

Khái niệm quang hợp
Câu 1: Quan sát hình bên rồi hoàn
thành nội dung vào bảng sau:

Oxygen (O2)
Ánh sáng
mặt trời
Glucose
(Tinh bột)

Nguyên
Nguyên liệu
liệu
(chất
(chất lấy
lấy vào)
vào)

Sản
Sản phẩm
phẩm
(chất tạo ra)

Nước,
?
chất khoáng

Glucose và
tinh?bột

Carbon dioxide

Oxygen

Các
Các yếu
yếu tố
tố
tham gia
Ánh sáng
?
mặt trời, diệp
lục

Carbon dioxide
(CO2)

Chất khoáng

Nước (H2O)

6

1

Khái niệm quang hợp
Câu 2: Dựa vào kết quả ở câu 1, phát biểu khái niệm và viết
phương trình tổng quát quá trình quang hợp.
Quang hợp là quá trình lá cây sử dụng nước và khí carbon
dioxide nhờ năng lượng ánh sáng đã được diệp lục hấp thu
để tổng hợp chất hữu cơ và giải phóng oxgen.
Phương trình tổng quát quá trình quang hợp là gì?
Nước + Carbon dioxide

Ánh sáng
Diệp lục

Glucose + Oxygen
7

6CO2 + 6H2O
Carbondioxide

Nước

Ánh sáng mặt trời
Diệp lục

C6H12O6
Glucose

+

6O2
Oxygen

2

Phương trình tổng quát
Nước + Carbon dioxide

Ánh sáng
Diệp lục

Glucose + Oxygen

Oxygen (O2)
Ánh sáng
mặt trời

Các phân tử glucose tạo thành trong
Glucose
(Tinh bột)

quang hợp liên kết với nhau hình thành
nên tinh bột, là chất dự trữ đặc trưng ở
thực vật.

Carbon dioxide
(CO2)

Chất khoáng

Nước (H2O)

9

Ánh sáng
(quang năng)

3

Mối quan hệ giữa trao đổi
chất và chuyển hóa năng
lượng trong quang hợp

H2O + CO2  C6H12O6 + O2
(Hóa năng)

H2O

Tinh bột
CO2

3. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa
năng lượng
Quan sát hình, cho biết:
Nguồn cung cấp năng lượng cho thực
vật thực hiện quá trình quang hợp.

Ánh sáng mặt trời
Hình. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng

3. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển
hóa năng lượng
Quan sát hình, cho biết:
Những chất nào được trao đổi giữa tế
bào lá và môi trường

Nước (H2O)
Carbon dioxide (CO2)
Hình. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng

3. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển
hóa năng lượng
Quan sát hình, cho biết:
Dạng năng lượng đã được chuyển
hóa trong quá trình quang hợp?

Quang năng  Hóa năng

Hình. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng

Vì sao nói: “Trong quá trình quang hợp trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng
luôn diễn ra đồng thời”?

Trả lời

Ánh sáng Mặt trời
(quang năng)

CO2 + H2O  C6H12O6 + O2
Hóa năng

1. Quá trình trao đổi chất trong
quang hợp ở lá cây luôn đi cùng
với chuyển hoá năng lượng ánh
sáng thành năng lượng hoá học
trong các hợp chất hữu cơ.

Hình. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp

Vì sao nói: “Trong quá trình quang hợp trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng
luôn diễn ra đồng thời”?

Trả lời

Ánh sáng Mặt trời
(quang năng)

CO2 + H2O  C6H12O6 + O2
Hóa năng

2. Không có quá trình trao đổi
chất, cây sẽ không có nguyên
liệu để thực hiện quá trình
chuyển hoá năng lượng.

Hình. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp

Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển
hóa năng lượng
Tóm lại: trao đổi chất và chuyển hóa
năng lượng trong quá trình quang hợp
diễn ra đồng thời có mối quan hệ
chặt chẽ và luôn diễn ra đồng thời.

Ánh sáng Mặt trời
(quang năng)

CO2 + H2O  C6H12O6 + O2
Hóa năng

Hình. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp

Hoàn thành bảng thông tin sau
Quá trình trao
đổi chất
Quang hợp
Quá trình
chuyển hóa
năng lượng

Chất lấy vào

Chất tạo ra

Nước
Carbon?dioxide

Chất hữu cơ
?
Oxygen

Năng lượng
hấp thụ

Năng lượng
tạo thành

Ánh sáng mặt
?
trời

Năng lượng
?
hóa học

GHI NHỚ
Quang hợp là quá trình lá cây sử dụng nước và khí
carbon dioxide nhờ năng lượng ánh sáng đã được diệp lục
hấp thu để tổng hợp chất hữu cơ và giải phóng oxgen.
Nước + Carbon dioxide

Ánh sáng
Diệp lục

Glucose + Oxygen

Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong diễn ra đồng
thời có mối quan hệ chặt chẽ.

II.
VAI TRÒ CỦA LÁ CÂY
VỚI CHỨC NĂNG
QUANG HỢP

Câu hỏi:
Theo em cơ quan nào của
thực vật có thể thực hiện
quang hợp

Lá cây là bộ phận
quan trọng nhất

Tất cả bộ phận có màu lục (lá cây,
thân non, quả chưa chín đều có
thể quang hợp)

Đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá
Gân lá
Phiến lá

Cuống lá

Quan sát hình bên, em hãy
cho biết lá được cấu tạo từ
những bộ phận nào?

Hình. Các bộ phận của lá

Ánh sáng
mặt trời

Cuống lá
Phiến lá

Nước
Chất
hữu
cơ

Lục lạp
chứa
diệp lục
Gân lá

Carbon
dioxide

Oxygen

Hình 22.3. Sơ đồ mô tả vai trò của lá và
chức năng quang hợp

Phiến lá có dạng bản mỏng, diện tích bề mặt lớn. Trên phiến lá có nhiều
gân giúp vận chuyển nguyên liệu và sản phẩm của quang hợp.

Tăng thu nhận
ánh sáng

Phiến lá

Cuống lá

Gân lá

Lớp biểu bì lá có nhiều khí khổng (là nơi carbon dioxide đi từ bên ngoài
vào bên trong lá và khí oxygen đi từ trong lá ra ngoài môi trường).

Hình. Khí khổng

Lá chứa nhiều lục lạp, đây là bào quan quang hợp chứa diệp lục. Diệp lục có
khả năng hấp thu và chuyển hóa năng lượng ánh sáng. Chất hữu cơ
được tổng hợp tại lục lạp.

Hình. Lục lạp

Câu 1: Đọc thông tin và quan sát hình 22.3, rồi hoàn thành bản sau:
Bộ phận

Đặc điểm

Vai trò trong quang hợp

Phiến lá

?

?

Lục lạp

?

?

Gân lá

?

?

Khí khổng

?

?

Bộ phận

Đặc điểm

Vai trò trong quang hợp

Phiến lá

Dạng bản dẹt, diện tích bề mặt
lớn, có nhiều gân.

Thu nhận được nhiều ánh sáng.

Lục lạp

Màu xanh, tập trung ở lá cây,
các phần non của cây, chứa
chất diệp lục.

Nơi chất hữu cơ được tổng hợp,
hạt diệp lục hấp thu và chuyển hóa
năng lượng ánh sáng.

Gân lá

Mạch dẫn, cứng cáp, có ở
phiến lá.

Vận chuyển nguyên liệu và sản
phẩm của quá trình quang hợp.

Khí khổng

Nằm ở mặt trên, và
dưới lá (ở biểu bì lá).
Có khả năng đóng mở.

Nơi carbon dioxide đi từ bên ngoài
vào bên trong lá và oxygen từ trong
lá ra ngoài môi trường.

Cây xương rồng

Cây cành giao

Câu 2: Ở các loài cây có lá biến đổi như xương rồng, cành giao,... bộ
phận nào trên cây sẽ thực hiện quá trình quang hợp?

Trả lời:

Cây cành giao

Cây xương rồng

Ta quan sát thấy thân của cây cành giao và cây xương rồng có màu xanh tươi,
điều này cho thấy rằng trong thân cây có chứa diệp lục.
Các cây có lá tiêu giảm hay biến đổi chúng sẽ sử dụng bộ phận khác để quang
hợp đó là: Thân cây.

GHI NHỚ
Lá cây là cơ quan chủ yếu thực hiện chức năng quang
hợp. Bên trong lá có nhiều lục lạp, có khả năng hấp thu và
biến đổi năng lượng ánh sáng.

EM CÓ BIẾT?

Mật độ khí khổng của lá rất lớn, cứ 1 cm2 diện tích mặt lá có khoảng 30 000 khí khổng. Số
lượng khí khổng ở mặt trên và mặt dưới của lá khác nhau tùy theo loài thực vật. Đa số các loài
thực vật có số lượng khí khổng ở mặt trên của lá ít hơn mặt dưới. Nhiều loài thực vật thủy sinh
(sen, súng,...), mặt trên của lá lại có số lượng khí khổng nhiều hơn mặt dưới. Một số loài thực
vật khác (ngô, lúa mì,...) có số lượng khí khổng tương đối đồng đều giữa hai mặt lá.

EM ĐÃ HỌC

Quang hợp là quá trình lá cây sử dụng nước và khí carbon dioxide nhờ năng
lượng ánh sáng đã được diệp lục hấp thu để tổng hợp chất hữu cơ và giải
phóng oxgen.
Trong quá trình quang hợp, trao đổi chất và chu yển hóa năng lượng luôn
diễn ra đồng thời, nước và carbon dioxide được lấy từ môi trường ngoài để
tổng hợp chất hữu cơ và giải phóng khí oxygen, trong quá trình đó quang năng
được biến đổi thành hóa năng.
Lá cây là cơ quan chủ yếu thực hiện chức năng quang hợp. Bên trong lá có
nhiều lục lạp, có khả năng hấp thu và biến đổi năng lượng ánh sáng.
Phương trình tổng quát của quá trình quang hợp:

Nước + Carbon dioxide

Ánh sáng
Diệp lục

Glucose + Oxygen

EM CÓ THỂ

Giải thích được vì sao nhiều loại cây trồng trong nhà vẫn có
thể sống được bình thường dù không có ánh nắng mặt trời.
Giải thích được ý nghĩa của việc để cây xanh trong phòng
khách.

Trả lời
Nhiều loại cây cảnh trồng ở chậu
để trong nhà mà vẫn xanh tốt vì
nhiều loại cây cảnh có nhu cầu
ánh sáng không cao, cây ưa bóng
vì thế trồng trong nhà cây vẫn
quang hợp được và xanh tốt .
Ví dụ: thiết mộc lan; cây lưỡi hổ; vạn niên
thanh;....

Thiết mộc lan

Trầu bà

Cây lưỡi hổ

Cây thường xuân

Cây lan ý

Vận dụng được những hiểu biết về vai trò của lá cây đối với
quang hợp để có biện pháp chăm sóc và bảo vệ lá cây nói
riêng và cây trồng nói chung.

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE