Quang hợp

Cây xanh cần nơi có ánh
nắng mặt trời, được bón
phân và tưới nước

Ngựa ăn cỏ

Thực vật có khả năng tự tổng hợp chất hữu cơ cung
cấp cho cơ thể và nhiều sinh vật khác trên Trái Đất.
Khả năng kì diệu đó được gọi là quang hợp.

Vậy quang hợp diễn ra ở đâu trong cơ thể thực vật?
Thực vật thực hiện được quá trình đó bằng cách nào?

Tiết 76
Bài 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

PHẦN 1.
KHÁI QUÁT
VỀ QUANG HỢP

Quang hợp là một trong những quá trình trao đổi chất và
chuyển hóa năng lượng quan trọng ở thực vật. Quá trình này
diễn ra chủ yếu ở lá cây, trong bào quan quang hợp là lục lạp.

1/24/2024

9

1

Khái niệm quang hợp

Ánh sáng
mặt trời

Câu 1: Quan sát hình bên rồi hoàn
thành nội dung vào bảng sau:
Oxygen (O2)
Glucose
(Tinh bột)

Carbon dioxide
(CO2)
Chất khoáng

Nước (H2O)

Nguyên liệu
liệu
Nguyên
(chất lấy vào)
(chất lấy vào)

Sản
Sản phẩm
phẩm
(chất tạo ra)
(chất tạo ra)

Các
Các yếu
yếu tố
tố
tham gia
tham gia

?
Nước,
chất khoáng

?
Glucose và
tinh bột

?

Carbon
dioxide

Oxygen

Ánh sáng
mặt trời,
diệp lục

10

1

Khái niệm quang hợp
Câu 2: Dựa vào kết quả ở câu 1, phát biểu khái
niệm và viết phương trình tổng quát quá trình
quang hợp.
Quang hợp là quá trình lá cây sử dụng nước
và khí carbon dioxide nhờ năng lượng ánh
sáng đã được diệp lục hấp thu để tổng hợp
chất hữu cơ và giải phóng oxygen.
Phương trình tổng quát quá trình quang hợp là gì?
Ánh sáng Glucose + Oxygen
Nước + Carbon dioxide Diệp lục
11

6CO2 + 6H2O
Carbondioxide

Nước

Ánh sáng mặt trời
Diệp lục

C6H12O6
Glucose

+

6O2
Oxygen

2

Phương trình tổng quát
Nước + Carbon dioxide

Oxygen (O2)
Ánh sáng
mặt trời

Glucose
(Tinh bột)

Carbon dioxide
(CO2)
Chất khoáng

Nước (H2O)

Ánh sáng
Diệp lục

Glucose + Oxygen

Các phân tử glucose tạo
thành trong quang hợp liên
kết với nhau hình thành
nên tinh bột, là chất dự trữ
đặc trưng ở thực vật.
13

3
Ánh sáng
(quang năng)

Mối quan hệ giữa trao đổi
chất và chuyển hóa năng
lượng trong quang hợp

H2O + CO2  C6H12O6 + O2
(Hóa năng)

H2O

Tinh bột

CO2

Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa
năng lượng
Quan sát hình, cho biết:

Nguồn cung cấp năng
lượng cho thực vật thực
hiện quá trình quang hợp.

Ánh sáng mặt trời
Hình. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng

Mối quan hệ giữa trao đổi chất và
chuyển hóa năng lượng

Quan sát hình, cho biết:
Những chất nào được trao đổi
giữa tế bào lá và môi trường

Nước (H2O)
Carbon dioxide (CO2)
Hình. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng

Mối quan hệ giữa trao đổi chất và
chuyển hóa năng lượng
Quan sát hình, cho biết:

Dạng năng lượng đã được
chuyển hóa trong quá trình
quang hợp?

Quang năng  Hóa năng
Hình. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng

Mối quan hệ giữa trao đổi chất và
chuyển hóa năng lượng

- Trao đổi chất:
+ Lá cây lấy vào khí CO2,
thải ra khí O2
- Chuyển hóa năng lượng:
Quang năng  Hóa năng
Hình. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng

Vì sao nói: “Trong quá trình quang hợp trao đổi chất và
chuyển hóa năng lượng luôn diễn ra đồng thời”?
Trả lời

Ánh sáng Mặt trời
(quang năng)

CO2 + H2O  C6H12O6 + O2
Hóa năng

1. Trong quá trình
quang hợp, trao đổi
chất và chuyển hoá
năng lượng luôn diễn
ra đồng

Hình. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp

Vì sao nói: “Trong quá trình quang hợp trao đổi chất và
chuyển hóa năng lượng luôn diễn ra đồng thời”?

Trả lời
Ánh sáng Mặt trời
(quang năng)
CO2 + H2O  C6H12O6 + O2

Hóa năng

2. Không có quá trình
trao đổi chất, cây sẽ
không có nguyên liệu để
thực hiện quá trình
chuyển hoá năng lượng.

Hình. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp

Mối quan hệ giữa trao đổi chất và
chuyển hóa năng lượng
Ánh sáng Mặt trời
(quang năng)
CO2 + H2O  C6H12O6 + O2
Hóa năng

Tóm lại: trao đổi chất và
chuyển hóa năng lượng
trong quá trình quang
hợp diễn ra đồng thời có
mối quan hệ chặt chẽ.

Hình. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp

GHI NHỚ
Quang hợp là quá trình lá cây sử dụng nước và
khí carbon dioxide nhờ năng lượng ánh sáng đã
được diệp lục hấp thu để tổng hợp chất hữu cơ và
giải phóng oxgen.
Nước + Carbon dioxide

Ánh sáng
Diệp lục

Glucose + Oxygen

Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong
diễn ra đồng thời có mối quan hệ chặt chẽ.

PHẦN 2.
VAI TRÒ CỦA LÁ CÂY
VỚI CHỨC NĂNG
QUANG HỢP

Câu hỏi:
Theo em cơ quan
nào của thực vật
có thể thực hiện
quang hợp

Lá cây là
bộ phận
quan trọng
nhất
Tất cả bộ phận có màu lục
(lá cây, thân non, quả chưa
chín đều có thể quang hợp)

Đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá
Gân lá
Phiến lá

Quan sát hình bên, em
hãy cho biết lá được
cấu tạo từ những bộ
phận nào?

Cuống lá

Hình. Các bộ phận của lá

Ánh sáng
mặt trời

Cuống lá
Phiến lá

Nước
Chất
hữu
cơ

Lục lạp
chứa
diệp lục
Gân lá

Carbon
dioxide

Oxygen

Hình 22.3. Sơ đồ mô tả vai trò của lá và
chức năng quang hợp

Phiến lá có dạng bản mỏng, diện tích bề mặt lớn.
Trên phiến lá có nhiều gân giúp vận chuyển nguyên
liệu và sản phẩm của quang hợp.
Tăng thu nhận
Phiến lá
ánh sáng

Cuống lá

Gân lá

Lớp biểu bì lá có nhiều khí khổng (là nơi carbon
dioxide đi từ bên ngoài vào bên trong lá và khí oxygen
đi từ trong lá ra ngoài môi trường).

Hình. Khí khổng

Lá chứa nhiều lục lạp, đây là bào quan quang hợp
chứa diệp lục. Diệp lục có khả năng hấp thu và chuyển
hóa năng lượng ánh sáng. Chất hữu cơ được tổng
hợp tại lục lạp.

Hình. Lục lạp

Câu 1: Đọc thông tin và quan sát hình 22.3, rồi hoàn thành bản sau:
Bộ phận

Đặc điểm

Vai trò trong quang hợp

Phiến lá

?

?

Lục lạp

?

?

Gân lá

?

?

Khí khổng

?

?

Bộ phận

Đặc điểm

Vai trò trong quang hợp

Phiến lá

Dạng bản dẹt, diện tích bề mặt
lớn, có nhiều gân.

Thu nhận được nhiều ánh sáng.

Lục lạp

Màu xanh, tập trung ở lá cây,
các phần non của cây, chứa
chất diệp lục.

Nơi chất hữu cơ được tổng hợp,
hạt diệp lục hấp thu và chuyển hóa
năng lượng ánh sáng.

Gân lá

Mạch dẫn, cứng cáp, có ở
phiến lá.

Vận chuyển nguyên liệu và sản
phẩm của quá trình quang hợp.

Khí khổng

Nằm ở mặt trên, và
dưới lá (ở biểu bì lá).
Có khả năng đóng mở.

Nơi carbon dioxide đi từ bên ngoài
vào bên trong lá và oxygen từ trong
lá ra ngoài môi trường.

GHI NHỚ
Quang hợp là quá trình lá cây sử dụng nước và
khí carbon dioxide nhờ năng lượng ánh sáng đã
được diệp lục hấp thu để tổng hợp chất hữu cơ và
giải phóng oxgen.
Nước + Carbon dioxide

Ánh sáng
Diệp lục

Glucose + Oxygen

Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong
diễn ra đồng thời có mối quan hệ chặt chẽ.

GHI NHỚ

Lá cây là cơ quan chủ yếu thực
hiện chức năng quang hợp. Bên trong lá
có nhiều lục lạp, có khả năng hấp thu và
biến đổi năng lượng ánh sáng.

EM ĐÃ HỌC

Quang hợp là quá trình lá cây sử dụng nước và khí carbon dioxide nhờ năng
lượng ánh sáng đã được diệp lục hấp thu để tổng hợp chất hữu cơ và giải
phóng oxgen.
Trong quá trình quang hợp, trao đổi chất và chu yển hóa năng lượng luôn
diễn ra đồng thời, nước và carbon dioxide được lấy từ môi trường ngoài để
tổng hợp chất hữu cơ và giải phóng khí oxygen, trong quá trình đó quang năng
được biến đổi thành hóa năng.
Lá cây là cơ quan chủ yếu thực hiện chức năng quang hợp. Bên trong lá có
nhiều lục lạp, có khả năng hấp thu và biến đổi năng lượng ánh sáng.
Phương trình tổng quát của quá trình quang hợp:

Nước + Carbon dioxide

Ánh sáng
Diệp lục

Glucose + Oxygen

Mật độ khí khổng của lá rất lớn, cứ 1 cm2 diện tích mặt lá có khoảng 30 000 khí khổng.
Số lượng khí khổng ở mặt trên và mặt dưới của lá khác nhau tùy theo loài thực vật. Đa
số các loài thực vật có số lượng khí khổng ở mặt trên của lá ít hơn mặt dưới. Nhiều loài
thực vật thủy sinh (sen, súng,...), mặt trên của lá lại có số lượng khí khổng nhiều hơn
mặt dưới. Một số loài thực vật khác (ngô, lúa mì,...) có số lượng khí khổng tương đối
đồng đều giữa hai mặt lá.

Câu 1: Ở các loài cây có lá
biến đổi như xương rồng,
cành giao,... bộ phận nào trên
cây sẽ thực hiện quá trình
quang hợp?

Cây xương rồng

Cây cành giao

Ta quan sát thấy thân của cây
cành giao và cây xương rồng có
màu xanh tươi, điều này cho
thấy rằng trong thân cây có chứa
diệp lục.

Các cây có lá tiêu giảm hay
biến đổi chúng sẽ sử dụng bộ
phận khác để quang hợp đó là:
Thân cây.

Cây xương rồng

Cây cành giao

EM CÓ BIẾT?

Giải thích được vì sao nhiều loại cây trồng trong
nhà vẫn có thể sống được bình thường dù không
có ánh nắng mặt trời. Giải thích được ý nghĩa của
việc để cây xanh trong phòng khách.

Trả lời
Nhiều loại cây cảnh trồng ở
chậu để trong nhà mà vẫn
xanh tốt vì nhiều loại cây
cảnh có nhu cầu ánh sáng
không cao, cây ưa bóng vì
thế trồng trong nhà cây vẫn
quang hợp được và xanh tốt
Ví dụ: thiết mộc lan; cây lưỡi
hổ; vạn niên thanh;....

Thiết mộc lan

Trầu bà

Cây lưỡi hổ

Cây thường xuân

Cây lan ý

EM CÓ THỂ

Vận dụng được những hiểu biết về vai
trò của lá cây đối với quang hợp để có
biện pháp chăm sóc và bảo vệ lá cây
nói riêng và cây trồng nói chung.

Hoàn thành bảng thông tin sau
Quá trình trao
đổi chất
Quang hợp
Quá trình
chuyển hóa
năng lượng

Chất lấy vào

Chất tạo ra

Nước
Carbon?dioxide

Chất hữu cơ
?
Oxygen

Năng lượng
hấp thụ

Năng lượng
tạo thành

Ánh sáng mặt
?
trời

Năng lượng
?
hóa học