BÀI 23: CÁC YẾU TỐ ẢNH
HƯỞNG ĐẾN QUANG HỢP
Nghiên cứu các yếu tố chính tác động đến quá trình quang hợp
của thực vật và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

MỤC TIÊU HỌC TẬP
Nêu các Yếu tố

Giải thích

Vận dụng Thực tiễn

Xác định được các yếu tố chính ảnh
hưởng đến quang hợp.

Giải thích cơ chế tác động của từng
yếu tố lên quá trình quang hợp.

Áp dụng kiến thức để giải quyết
các vấn đề thực tế trong trồng trọt.

I. MỘT SỐ YẾU TỐ CHÍNH ẢNH HƯỞNG ĐẾN
QUANG HỢP
Quá trình quang hợp chịu tác động bởi bốn yếu tố môi trường quan trọng:

Ánh Sáng

Nước

Khí Carbon Dioxide (CO2)

Nhiệt Độ

Mỗi loài cây khác nhau có nhu cầu và khả năng thích nghi với các yếu tố này khác nhau.

1.ÁNH SÁNG
- Cường độ ánh sáng tăng (trong giới hạn) thì hiệu quả quang hợp sẽ tăng.
- Ánh sáng quá mạnh có thể làm lá cây bị "đốt nóng", làm giảm hiệu quả quang hợp.

Các loài cây khác nhau thích nghi với điều kiện ánh sáng khác nhau.
Cây Ưa Sáng
- Cần cường độ ánh sáng mạnh để quang
hợp tốt.

Cây Ưa Bóng
Phát triển tốt trong điều kiện ánh sáng yếu
hoặc tán xạ.

Ví dụ: Bàng, nhãn, dâu tây, vải, bưởi, cam,
mít, dừa, mai, đào.

• Ví dụ: Tú cầu, phát lộc, thường xuân,
môn nước, trúc mây, lưỡi hổ, lá lốt.

2. NƯỚC
- Nước vừa là nguyên liệu của quang hợp vừa là yếu tố tham gia vào việc đóng,
mở khí khổng, liên quan đến sự trao đổi khí.
- Tế bào mất nước → khí khổng đóng →CO2 đi vào tế bào giảm→ quang hợp khó khăn.
- Tế bào đủ nước → khí khổng mở → CO2 khuếch tán vào trong lá → quang hợp hiệu quả.

3. KHÍ CACBONDIOXIDE
- Trong giới hạn cho phép, khi cường độ khí
carbon dioxide tăng thì hiệu quả quang hợp sẽ
tăng.
- Khi nồng độ khí carbon dioxide tăng quá cao
(khoảng 0,2%) hoặc giảm xuống quá thấp (thấp
4. NHIỆT ĐỘ
hơn 0,008% - 0,01%), cây sẽ không quang hợp
được.
.
- Nhiệt độ tối ưu cho cây quang hợp là 25°C – 35°C.
- Nhiệt độ quá thấp (dưới 10°C) hoặc quá cao
(trên 40°C) sẽ làm ức chế hoạt động của các
enzyme, khiến quá trình quang hợp giảm dần hoặc
dừng hẳn.

Vì sao nên trồng cây đúng thời vụ và
mật độ?
Trồng Đúng Thời Vụ
Đảm bảo nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm phù hợp
nhất, giúp cây quang hợp tốt, sinh trưởng nhanh
và năng suất cao.
Mật Độ Thích Hợp
Tránh trồng quá dày (thiếu nước, ánh sáng, dinh
dưỡng, cây còi cọc) hoặc quá thưa (lãng phí tài
nguyên, hiệu quả kinh tế thấp).

1. Ở Những Khu Công Nghiệp Hay Nơi Có Nhiều Nhà Máy,
Nồng Độ Khí Carbon Dioxide Thường tăng cao. Quang hợp
của cây trồng tại đó bị ảnh hưởng như thế nào?
1

Nồng độ CO2 tăng quá cao ở khu công nghiệp có thể làm
giảm hiệu quả quang hợp, thậm chí gây ngộ độc và chết
cây.

2. Vào những ngày nắng nóng hoặc trời rét đậm, người làm
vườn thường che nắng hoặc chống rét (ủ ấm gốc) cho cây. Em
hãy giải thích ý nghĩa của việc làm đó?

2

Giúp giữ cho nhiệt độ xung quanh cây trồng không
quá nóng hoặc cây quá lạnh, quá trình quang hợp sẽ chậm
hoặc có thể ngừng lại hẳn. Điều đó thuận lợi cho quang
hợp, tạo nhiều chất hữu cơ cho cây sinh trưởng tốt, năng
suất cao.

II. Vận Dụng Hiểu Biết Về
Quang Hợp

Quang Hợp Ở Cây Xanh có Ý
Nghĩa Gì?
Tạo Khí Oxygen

Tạo Chất Hữu Cơ

Sản phẩm thiết yếu
cho sự sống của tất cả
sinh vật trên Trái Đất.

Nguồn thức ăn và năng
lượng cơ bản cho chuỗi
thức ăn.

Điều Hòa Khí Hậu
Cân bằng và điều hòa không khí, duy trì sự sống
bền vững.

Hãy Trình Bày Các Biện Pháp Bảo Vệ Cây Xanh ?
Chăm Sóc Định Kỳ

Trồng Đúng Mật Độ

Thường xuyên tưới nước, bón phân và
nhổ sạch cỏ dại để cây sinh trưởng tốt.

Đảm bảo không gian và ánh sáng cần
thiết cho từng loại cây.

Tuyên Truyền Ý Thức

Giữ Gìn Vệ Sinh

Nâng cao ý thức cộng đồng về việc bảo
vệ cây xanh, không bẻ cành hay giẫm
đạp.

Không vứt rác bừa bãi xung quanh bồn
cây, giữ môi trường sạch sẽ.

Lợi Ích Của Việc Trồng Cây Xanh Ở Thành Phố

Điều Hòa Khí: Cân bằng lượng CO2 và O2 trong không khí, giảm hiệu ứng nhà kính.
Làm Sạch Không Khí Tán cây cản bụi bẩn và hấp thụ một số khí độc hại.
Ổn Định Nhiệt Độ: Quá trình thoát hơi nước giúp điều hòa và làm mát không khí môi trường.
Giảm ô nhiễm tiếng ồn: Tán lá và thân cây giúp hấp thụ và làm giảm cường độ tiếng ồn.
Tạo cảnh quan: Mang lại vẻ đẹp tự nhiên, giúp con người thư giãn và cải thiện sức khỏe tinh
thần.
Bảo vệ môi trường: Góp phần chống xói mòn đất và giữ nước.

Luyện Tập:
1

Các yếu tố chủ yếu ngoài môi trường
ảnh hưởng đến quang hợp là:
A. Nước, hàm lượng khí carbon dioxide,
hàm lượng khí oxygen.
B. Nước, hàm lượng khí carbon dioxide,
ánh sáng, nhiệt độ.
C. Nước, hàm lượng khí oxygen, ánh sáng.
D. Nước, hàm lượng khí oxygen, nhiệt độ.

2

Tại sao cần trồng và bảo vệ cây xanh?
A. Cây xanh có vai trò cung cấp thức ăn và nơi ở
cho nhiều loài sinh vật.
B. Cây xanh có vai trò chặn lũ, điều hòa không
khí, chống xói mòn đất, cung cấp thức ăn và nơi
ở cho nhiều loài sinh vật.
C. Cây xanh có vai trò tạo cảnh quan đô thị tươi
đẹp.
D. Cây xanh giúp phủ xanh đất trống.

Đánh Giá Khẳng Định Về Quang Hợp
1

Cây ưa sáng có nhu cầu ánh sáng thấp

Sai

2 Cường độ ánh sáng tang trong giới hạn thì cường đọ quang hợp tăng

Đúng

3 Khi tế bào khí khổng mất nước thì khí khổng mở để CO2 khuếch tán
vào trong lá

Sai

4 Đa số thực vật bậc cao ở vùng nhiệt đới, khi nhiệt độ thấp (dưới 10 °C)
sẽ làm giảm hoặc ngừng quá trình quang hợp

Đúng

5 Không có quang hợp thì không có sự sống trên Trái Đất

Đúng

Tầm Quan Trọng Của Cây Xanh

Bảo Vệ Sự Sống
Quang hợp là nền tảng của sự sống. Việc trồng và bảo vệ cây xanh không chỉ là trách nhiệm
mà còn là hành động thiết yếu để duy trì một hành tinh khỏe mạnh và bền vững.