BÀI 23:

MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN QUANG HỢP

VIDEO 1

I. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp

VIDEO 2

Phiếu học tập 1
Câu 1: Theo em, một cây muốn thực hiện quang hợp tốt, cần có những yếu
tố nào?
Câu 2: Em có nhận xét gì về nhu cầu ánh sáng các loại thực vật sau?

Cây ngô

Cây rêu

Cây lúa

Cây dương xỉ

Cây thanh long

Cây lá lốt

Phiếu học tập 1
Câu 3: Theo em, nước có ảnh hưởng như thế
nào đến quá trình quang hợp ở thực vật. Em
hãy dự đoán xem khi cây bị thiếu nước sẽ xảy
ra điều gì?
…………………………………………………………
…………………………………………………………
…………………………………………………………
…………………………………………………………
………………………………………………………….

Câu 4: Nhận xét về ảnh hưởng của hàm lượng
khi carbon dioxide đến cường độ quang hợp
của cây bí đỏ và cây đậu. Dự đóan nếu hàm
lượng carbon dioxide trong không khí quá cao
thì quang hợp sẽ như thế nào?

Sự phụ thuộc của quang hợp vào nồng độ CO2
I – Cây bí đỏ; II – Cây đậu

VIDEO 3

Phiếu học tập 1
Câu 5: Quan sát đồ thị hãy xác định:
1. Nhiệt độ tối ưu cho quang hợp ở cây khoai tây, cây cả chua, cây dưa chuột.
2. Nhiệt độ môi trường mà quang hợp diễn ra bình thường ở phần lớn thực vật.

Ảnh hưởng của nhiệt độ đến quang hợp
1. Khoai tây ; 2. Cà chua ; 3. Dưa chuột

Phiếu học tập 1
Câu 6: Khi nhiệt độ môi trường quá cao (trên 40◦C) hoặc quá thấp (dưới 0◦C)
thì quang hợp ở thực vật sẽ diễn ra như thế nào? Vì sao?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………...

Đáp án Phiếu học tập 1
Câu 1

Câu 1: Theo em, một cây muốn thực hiện quang hợp
tốt, cần có những yếu tố nào?

Đáp án:
+ Ánh sáng

+ Nước

+ Hàm lượng Carbon dioxide

+ Nhiệt độ

VIDEO 4

Đáp án Phiếu học tập 1
Câu 2

Đáp án:
- Nhu cầu về ánh sáng của các thực vật là khác nhau.
- Nhóm cây ưa sáng: cây lúa, cây ngô, cây thành long…
- Nhóm cây ưa bóng: cây lá lốt, cây dương xỉ, cây rêu…

Đáp án Phiếu học tập 1
Đáp án:

Câu 3

- Vai trò của nước
+ Là nguyên liệu của quá trình quang hợp.
+ Tham gia vào việc đóng, mở khí khổng để trao đổi khí:
 Nước cần bù cho sự mất nước do thoát hơi nước.
 Làm cho mô không khô, lá không bị đốt nóng.
 Khi lá cây no nước quang hợp đạt hiệu quả cao.
 Vai trò đối với sự dẫn truyền các sản phẩm được tổng hợp trong quá trình
quang hợp từ lá đến các bộ phận khác.
- Khi thiếu từ 40 – 60% nước, quang hợp sẽ giảm mạnh và có thể dẫn tới ngừng
quang hợp.

Đáp án Phiếu học tập 1
Câu 4

Đáp án:
- Khi nồng độ carbon dioxide tăng thì quang hợp cũng
tăng.
- Nồng độ CO2 thấp nhất cây quang hợp được là
0,008% đến 0,01%. Khi nồng độ thấp hơn, quang hợp
yếu có thể ngừng trệ.
- Trong tự nhiên nồng độ CO2 trung bình là 0,03%.
- Nếu hàm lượng carbon dioxide trong không khí quá
cao thì quang hợp sẽ giảm, cây có thể ngộ độc và chết.

VIDEO 5

Đáp án Phiếu học tập 1
Câu 5

Đáp án:
1. Nhiệt độ tối ưu cho quang hợp ở cây
khoai tây 30oC đến dưới 40oC, cây cà chua:
25oC đến dưới 35oC, cây dưa chuột: 20oC
đến 25oC.
2. Nhiệt độ môi trường mà quang hợp
diễn ra bình thường ở phần lớn thực vật:
25oC đến 35oC

Đáp án Phiếu học tập 1
Câu 6

Câu 6: Khi nhiệt độ môi trường quá cao (trên 40°C) hoặc
quá thấp (dưới 0°C) thì quang hợp ở thực vật sẽ diễn ra
như thế nào? Vì sao?

Đáp án: Quang hợp ở thực vật sẽ giảm hoặc ngừng trệ vì các
lục lạp hoạt động kém hoặc bị phá huỷ.

I. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp
1. Ánh sáng

I. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp
1. Ánh sáng
Dựa vào nhu cầu ánh sáng, thực vật có thể được chia thành:
- Cây ưa sáng:

I. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp
1. Ánh sáng
Dựa vào nhu cầu ánh sáng, thực vật có thể được chia thành:
- Cây ưa bóng:

I. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp
2. Nước
- Nước có ảnh hưởng kép tới quá trình quang hợp vì nước vừa là nguyên
liệu của quang hợp, vừa là yếu tố tham gia vào việc đóng, mở khí khổng, liên
quan đến sự trao đổi khí.

I. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp
2. Nước
- Tế bào lá mất nước khí khổng đóng đi vào giảm quang hợp
khó khăn.
- Tế bào lá đủ nước khí khổng mở dễ dàng khuếch tán vào trong
lá quang hợp hiệu quả

I. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp
3. Khí carbon dioxide
- Nồng độ tăng hiệu quả quang hợp tăng
- Nồng độ giảm hiệu quả quang hợp giảm
- Nồng độ quá cao (khoảng 0,2%) cây sẽ chết vì
ngộ độc.
- Nồng độ quá thấp, cây sẽ không quang hợp.

I. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp
3. Khí carbon dioxide
Quan sát Hình 23.2 và cho biết ảnh hưởng của
nồng độ đến quang hợp ở các loài cây không. Giải
thích?
Trả lời:Ảnh hưởng của nồng độ đến quang hợp ở
các loài cây khác nhau là khác nhau.
Ví dụ, ta thấy cùng nồng độ nhưng cường độ
quang hợp của cây bí đỏ cao hơn cây đậu.

I. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp
4. Nhiệt độ
- Nhiệt độ thuận lợi nhất cho hầu hết các loài quang hợp là từ 25oC đến 35oC.
- Nhiệt độ quá cao (trên 40oC) hay quá thấp (dưới 10oC) sẽ làm giảm hoặc
ngừng hẳn quá trình quang hợp.

I. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp
4. Nhiệt độ
- Nhiệt độ thấp nhất mà cây có thể quang hợp khác nhau ở các loài.

-5oC
Vùng ôn đới

4oC
Vùng nhiệt đới

Liên hệ thực tế biến đổi khí hậu
Nắng nóng
kéo dài

CO₂

Hạn hán

Nồng độ CO₂
tăng

Làm thay đổi
cường độ
quang hợp

Ảnh hưởng đến
nàng suất cây
trồng

Ảnh hưởng
đến an ninh
lương thực

Nắng nóng kéo dài, hạn hán và nồng độ CO₂ tăng do biến đổi khí hậu có thể làm
thay đổi cường độ quang hợp, ảnh hưởng đến nàng suất cây trồng và an ninh
lương thực.

VẬN DỤNG
Câu 1

Câu 2

Theo em việc lột lá mía có ảnh hưởng
đến quang hợp không? Có ý nghĩa gì
trong việc sản xuất?

Sao nhiều loại cây trồng trong nhà mà vẫn xanh
tốt? Kể tên một số loại cây mà em biết?

VẬN DỤNG
Câu 1

Theo em việc lột lá mía có ảnh
hưởng đến quang hợp không? Có ý
nghĩa gì trong việc sản xuất?
Trả lời:

- Có ảnh hưởng đến quang hợp.
- Lột lá mía thường xuyên giúp cây mía
giảm thoát hơi nước, sinh trưởng, phát
triển tốt, tạo điều kiện cho việc vô chân,
bón phân, chăm sóc, vun luống thuận
lợi hơn, bộ rễ ăn sâu hơn, đồng thời
ngọn lá mía nhẹ hơn nên khả năng
chống đổ ngã tốt hơn.

VẬN DỤNG
Câu 2

Sao nhiều loại cây trồng trong nhà mà vẫn
xanh tốt? Kể tên một số loại cây mà em biết?
Trả lời:
- Nhiều loại cây cảnh trồng ở chậu để trong
nhà mà vẫn xanh tốt vì nhiều loại cây cảnh có
nhu cầu ánh sáng không cao, cây ưa bóng vì
thế trồng trong nhà cây vẫn quang hợp được
và xanh tốt .
- Ví dụ: thiết mộc lan; cây lưỡi hổ; vạn niên
thanh;....

an h
Cây x tạo
kiến lai
tương

Bài tập về nhà

1
2
3

Chia lớp 4 nhóm:
Tìm hiểu ý nghĩa thực tiễn của việc
trồng và bảo vệ cây xanh.
BẢO VỆ
CÂY
XANH

CÂY XANH
CƯỚC SỐNG
XANH

+ Thuyết trình các biên pháp bảo vệ cây
xanh ở trường học: Vườn sinh vật, cải
tạo bồn cây thuốc nam...
+ Tạo ra sản phẩm tuyên truyền
nộp vào tiết sau: tranh vẽ, infographic...

Vì ờ n g
ôi trưn!
m
t
ộ
m
hơ
xa n h

THÊM
XANH
CÂY
CUỘC
THÊM
SỐNG
ẸP
TỐT Đ

HÀNH
ĐỘNG
NHỎ
ĐỔI
THAY
LỚN

TẠO
SÁNG H
N
VÌ HÀ
TINH
XANH

II. Vận dụng những hiểu biết về quang hợp trong việc
trồng và bảo vệ cây xanh

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
Giáo viên hướng dẫn HS thảo luận cặp đôi dựa trên SGK và
liên hệ thực tế để trả lời 3 câu hỏi. Sau đó, mỗi cặp đôi sử
dụng thiết bị số để tìm kiếm thông tin bổ sung nhằm làm
phong phú câu trả lời.

Câu 8:

Câu 7:
Hãy cho biết quang hợp
ở thực vật có vai trò gì đối
với môi trường và đời sống
con người?

O2
CO2

Trình bày các biện pháp
bảo vệ cây xanh trong
trường học của em.

Câu 9:
Tại sao ở các thành phố
hoặc nơi đông dân cư sinh
sống lại cần trông nhiều
cây xanh?

Câu 7: Vai trò quang hợp ở thực vật
Đối với môi trường

- Điều hòa khí
hậu

CO

O
2

- Làm sạch
không khí,
diệt bụi, ...
- Cân bằng
nồng độ CO₂
và O₂

Đối với con người

CO2

O2

- Cung cấp
lương thực
- Làm nguyên
liệu công nghiệp,
cây thuốc

- Cung cấp
năng lượng
(tích lũy)

Câu 8: Bảo vệ cây xanh trong trường học
Đặt các biển báo cấm ngắt lá
1

bể cành trong trường.
Thường xuyên tuyên truyền

2

rộng rãi việc bảo vệ cây xanh.

3

Tổ chức trồng cây xanh trong
và ngoài khuôn viên trường học.

Câu 9: Tại sao ở các thành phố hoặc nơi đông dân cư sinh sống lại cần trông nhiều cây
xanh?
Giảm CO₂ và khí
thải

Thành phố đông dân cư
CO₂, khói bụi, khí thải cao

Tăng O₂
Khói
bụi

CO
₂

Giảm khói
bụi

Khí
thải

Trồng nhiều
cây xanh
CÂY XANH
VÌ KHÔNG KHÍ
TRONG LÀNH

II. Vận dụng những hiểu biết về quang hợp trong việc
trồng và bảo vệ cây xanh
- Quang hợp ở cây xanh mang lại nhiều lợi ích cho môi trường tự nhiên và
đời sống con người:
+ Cung cấp chất hữu cơ cho mọi sinh vật.
+ Cân bằng, điều hòa không khí.
- Con người có thể vận dụng những hiểu biết về quang hợp trong việc trồng
và bảo vệ cây xanh nhằm giúp cây sinh trưởng nhanh, phát triển tốt, nâng
cao năng suất cây trồng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo
vệ môi trường.

Liên hệ thực tế bảo vệ môi trường

VÌ MÔI TRƯỜNG
XANH SẠCH ĐẸP

Trồng cây, giữ vệ sinh môi trường, không xả rác để bảo vệ
cây xanh và cuộc sống quanh ta.

Ánh sáng, nước và
CO₂ ảnh hưởng đến
quang hợp

HƠN!

Chăm sóc cây
đúng cách

Giữ nguồn nước
sạch

Hạn chế khói
bụi

Tưới nước, cung cấp
đầy đủ ánh sáng.

Bảo vệ nguồn nước,
không xả rác, không
làm ô nhiễm nước.

Giảm khói bụi,
tránh để bụi bám
che phủ lá cây.

CO₂
Ánh sáng

Nước

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Câu 1

Đọc thông tin trong mục I, thảo luận nhóm và hoàn thành bảng dưới đây.
Yếu tố
Ánh sáng
Nước
Nhiệt độ

Khí carbon dioxide

Ảnh hưởng đến quang hợp

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Câu 2

Giải thích vì sao nên trồng cây đúng thời vụ và trồng trọt nên
trồng mật độ phù hợp?

Câu 3

Ở những khu công nghiệp hay nơi có nhiều nhà máy, nồng độ
khí carbon dioxide thường tăng cao. Quang hợp của cây trồng
tại đó bị ảnh hưởng như thế nào?

Câu 4

Vào những ngày nắng nóng hoặc trời rét đậm, người làm vườn
thường che nắng hoặc chống rét (ủ ấm gốc) cho cây. Em hãy giải
thích ý nghĩa của việc làm đó.

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Câu 1

Đọc thông tin trong mục I, thảo luận nhóm và hoàn thành bảng dưới đây.
Yếu tố
Ánh sáng
Nước
Nhiệt độ

Khí carbon dioxide

Ảnh hưởng đến quang hợp
Cường độ ánh sáng tăng thì hiệu quả quang hợp sẽ
tăng và ngược lại.
Vừa là nguyên liệu của quang hợp, vừa là yếu tố tham gia 
vào việc đóng mở khí khổng, liên quan đến sự trao đổi khí.
Nhiệt độ phù hợp 25 -350C, nếu quá cao hoặc quá thấp sẽ
giảm dần hoặc dừng hẳn.
Hiệu quả quang hợp sẽ tăng khi nồng độ khí CO2 ngoài môi 
trường tăng và ngược lại.

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Câu 2

Giải thích vì sao nên trồng cây đúng thời vụ và trồng trọt nên
trồng mật độ phù hợp?

ĐÁP ÁN

- Cây cần ánh sáng vì cây chỉ chế tạo chất tinh bột ngoài ánh sáng, giúp cây thực hiện
quá trình quang hợp tạo chất diệp lục nuôi dưỡng cây, giúp lá cây thoát hơi nước và
hấp thụ không khí.
- Vì nếu trồng cây với mật độ quá dày cây sẽ không nhận được đủ ánh sáng để chế
tạo tinh bột và thiếu không khí, nhiệt độ tăng cao khiến cây khó quang hợp và làm
năng xuất thấp
- Mật độ phù hợp để có thể đảm bảo cung cấp đủ chất dinh dưỡng, nước, ánh sáng,...
cần thiết cho quá trình phát triển của cây, giúp đạt được hiệu quả quang hợp mạnh
nhất và thu được năng suất cao nhất.