Bài 25. NGUỒN NHIÊN LIỆU
Nội dung bài học
I. DẦU MỎ, KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ THIÊN
NHIÊN
II. NHIÊN LIỆU

I. DẦU MỎ, KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN
1. Khái niệm, thành phần và trạng thái tự nhiên

u
Dầ ỏ
m

SƠ ĐỒ CẤU TẠO MỎ DẦU

KH Í
.

Dầu
Nước
Lớp khí đồng hành
( khí mỏ dầu )

Lớp dầu lỏng

Lớp nước mặn

95%

CH4

Hàm lượng metan trong khí
thiên nhiên.

75%
CH4

Hàm lượng metan trong
khí mỏ dầu.

Vai trò: Khí thiên nhiên là nhiên liệu, nguyên liệu trong đời sống và
công nghiệp

PHIẾU HỌC TẬP
Dầu mỏ

Trạng thái
tự nhiên

Thành
phần

Khái niệm
Dầu mỏ,
khí thiên
nhiên

Khí dầu mỏ

Khí thiên nhiên

Dầu mỏ là chất
lỏng màu đen, sánh
nằm sâu trong lòng
đất

Nằm ở lớp trên
của mỏ dầu gọi là
khí mỏ dầu(hay
gọi là khí đồng
hành)

Nằm sâu trong long đất,
tập trung thành các mỏ,
hay rải rác thoát ra từ
lớp bùn ở đáy ao (khí
bùn ao)

Chủ yếu là
Hydrocarbon, thành
phần khác nhau tùy
từng vùng, khu vực

Chủ yếu là khí
methane khoảng
75% và một số
các khí
hydrocarbon khác

Chủ yếu là khí methane
khoảng 95% và một số
các khí hydrocarbon
khác như ethane,
propane, butane…

Là nhiên liệu hóa thạch, thành phần chính là hỗn hợp
các hydrocarbon được hình thành từ cách đây hàng
triệu năm, năm tồn tại sâu trong lòng đất tạo thành
các mỏ dầu, mỏ khí thiên nhiên.

I. DẦU MỎ, KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN
2. Phương pháp khai thác và chế biến.

a, Dầu mỏ và khí mỏ dầu
Đọc thông tin SGK và cho biết: Khai thác dầu mỏ và
khí mỏ dầu gồm những giai đoạn nào?

Dầu mỏ được khai thác như thế nào ?
Hãy quan sát các hình ảnh sau:

Khí

Dầu

Nước
hoặc khí

Đất liền

Trên biển

Một số giàn khoan dầu ở mỏ Bạch Hổ

I. DẦU MỎ, KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ
THIÊN NHIÊN.

Tháp chưng cất dầu mỏ

Van

Khí đốt

Xăng

Dầu thấp
(dầu hỏa)
Dầu
Điezen

Dầu mazut

Dầu
thô

Nhựa đường

I. DẦU MỎ, KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN
2. Phương pháp khai thác và chế biến.

a, Dầu mỏ và khí mỏ dầu
Khai thác dầu mỏ và khí mỏ dầu gồm nhiều giai
đoạn:
- Khoan thu dầu và khí
- Loại bỏ tạp chất để thu được dầu thô vận chuyển
đến nhà máy lọc dầu.
- Chưng cất dầu thô để thu được nhiều sản phẩm
khác nhau và vận chuyển đến nơi sử dụng.

3. Phương pháp khai thác và
chế biến

Bằng cách chưng cất
dầu mỏ, người ta thu
được khí đốt, xăng,
dầu hỏa và nhiều sản
phẩm khác.

ĐỂ TĂNG LƯỢNG XĂNG

Dầu nặng

Crăckinh

Xăng + Hỗn hợp khí
C8H18

C16H34

(Dầu nặng)

Crăckinh

C7H16
CH4

+

C8H16

+ C9H18
+

C15H30

I. DẦU MỎ, KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN
2. Phương pháp khai thác và chế biến.

a, Dầu mỏ và khí mỏ dầu
b, Khí thiên nhiên

Khí
thiêntinnhiên
được
khaiKhai
thác
cách
Đọc thông
SGK và
cho biết:
thácbằng
khí thiên
nhiên như
thế nào?
khoan
xuống
mỏ khí và khí sẽ tự phun lên, sau
đó khí được vận chuyể nhà máy để xử lý và
phân phối đến các điểm tiêu thụ.

Chọn những câu đúng trong các câu sau
A. Dầu mỏ là một đơn chất.
B. Dầu mỏ là hợp chất phức tạp.
C. Dầu mỏ là một hỗn hợp tự nhiên của nhiều loại
hydrocarbon.
D. Dầu mỏ sôi ở một nhiệt độ xác định.

E. Dầu mỏ sôi ở những nhiệt độ khác nhau.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi
bạn ơi.

Hoan hô !

Bạn đã đúng.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Hoan hô !

Bạn đã đúng.

II. Nhiên liệu
1. Khái niệm và phân loại
2. Sử dụng nhiên liệu

Nhiên
là gì?
Nhiênliệuliệu
là những chất cháy được, khí cháy có tỏa

nhiệt và phát sáng.

Phiếu học tập 1

 
Kể tên
các
nhiên
liệu
Thành
phần
Cách khai
thác
Một số
sản phẩm;
ứng dụng
tiêu biểu

Nhiên liệu rắn
Than gỗ, than mỏ, gỗ,
củi…

 

Carbon, Cellulose…

 
Khác thác mỏ than
(than mỏ); khai thác
gỗ, củi có trong tự
nhiên 
Than hoa, than tổ ong, than
đá, củi….
Ứng dụng: Than đốt trong
cuộc sống hằng
  ngày, sản
xuất công nghiệp …

Nhiên liệu lỏng

Nhiên liệu khí

Xăng, dầu, Ethanol
(Ethylic alcohol)…
 

Khí mỏ dầu, khí thiên
nhiên, khí Biogas.. 

 

Các hydrocarbon, dẫn
xuất hydrocarbon...

Chủ yếu là khí methane,
propane, butane và các
khí  khác

Khoan mỏ dầu, chế biến
từ nguồn nguyên liệu
sinh  học 

Khai thác thu hồi từ mỏ
dầu, mỏ khí thiên nhiên,
xây dựng hầm biogas

 

Xăng, dầu, xăng sinh
học…
Ứng dụng: Làm nhiên liệu
cho các động cơ đốt trong,
 
sản xuất công nghiệp

 

Gas, LNG…
Ứng dụng: nhiên liệu
trong đời sống hàng
ngày, nhiên liệu sản
 
xuất công nghiệp…

• PHÂN LOẠI:
- Dựa vào trạng thái tồn tại: Rắn, lỏng, khí
- Dựa vào nguồn gốc: Nhiện tái tạo, nhiên liệu không tái tạo (nhiên liệu hóa thạch)

2. Sử dụng nhiên liệu
• Ứng dụng của nhiên liệu:
• Sử dụng nhiên liệu an toàn:
• Tăng hiệu quả sử dụng nhiên liệu:
• Tiết kiệm nhiên liệu:

Ứng dụng của nhiên liệu:
Bảng 25.1 Ứng dụng của các sản phẩm chưng cất dầu mỏ

Phân đoạn

Ứng dụng

Khí hóa lỏng 

Nhiên liệu sưởi ấm, bếp ga 

 dầu nhẹ

 dung môi

 Naphtha nhẹ

 dung môi

 xăng

 nhiên liệu cho động cơ đốt trong

Dầu hỏa

Nhiên liệu cho động cơ phản lực

Dầu điesel

Nhiên liệu cho động cơ diesel và cá
lò nung

Dầu bôi trơn

Chất bôi trơn

Sáp paraphin

Sáp bóng, sáp dầu khoáng

Nhựa đường

Bề mặt nhựa đường

* Sử dụng nhiên liệu an toàn
- Đảm bảo các quy trình an toàn phòng, chống
cháy nổ
- Thường xuyên kiểm tra các trang thiết bị chứa
và sử dụng nhiên liệu.
- Tham gia tập huấn công tác phòng cháy, chữa
cháy.

Có máy nén khí

Không có máy nén khí

Tăng hiệu quả sử dụng nhiên liệu:
- Cung cấp đầy đủ không khí hoặc oxygen cho quá trình
cháy.
- Tăng diện tích tiếp xúc giữa nhiên liệu và không khí.
- Điều chỉnh lượng nhiên liệu để duy trì sự cháy ở mức
độ cần thiết phù hợp với nhu cầu sử dụng.

- Hiện nay trên toàn thế giới sử dụng trên 80% là
nhiên liệu hóa thạch phục vụ đời sống sinh hoạt
và sản xuất.
- Nhiên liệu hóa thạch ngày càng cạn kiệt.
- Gây ô nhiễm môi trường.

Chọn định nghĩa đúng về nhiên liệu
A. Những chất cháy được là nhiên liệu
B. Nhiên liệu là các vật hiện có sẵn trong tự nhiên
như than, củi, dầu mỏ, cồn, xăng sinh học…
C. Nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy
toả nhiệt và phát sáng.
D. Nhiên liệu là vô hạn

Nhiênliệu
liệuhóa
hóathạch
thạchlàlànhiên
nhiênliệu
liệukhông
khôngtái
táitạo.
tạo
E. Nhiên

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi
bạn ơi.

Hoan hô !

Bạn đã đúng.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Hoan hô !

Bạn đã đúng.

Trong gas, dùng để đun, nấu thức ăn trong gia đình, người ta thêm
một lượng nhỏ khí có công thức hoá học C 2H5S có mùi hôi. Mục
đích của việc thêm hoá chất này vào gas là nhằm
A. Tăng năng suất toả nhiệt của gas.
B. Hạ giá thành sản xuất gas.

C.
C. Phát
Phát hiện
hiện nhanh
nhanh chóng
chóng sự
sự cố
cố rò
rò rỉ
rỉ gas.
gas.
D. Chống cháy nổ khi sử dụng gas.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi
bạn ơi.

Hoan hô !

Bạn đã đúng.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.

Người ta đang nghiên cứu để sử dụng nguồn nhiên liệu khi cháy
không gây ô nhiễm môi trường là

A. CH4.
B. C4H10
C. H2O
D.

H2

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi
bạn ơi.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.
Hoan hô !

Bạn đã đúng.

Để dập tắt đám cháy nhỏ do xăng, dầu người ta
dùng biện pháp
A.
A. Phủ
Phủ cát
cát vào
vào ngọn
ngọn lửa..
lửa.
B. Phun nước vào ngọn lửa.

Hoan hô !

Bạn đã đúng.
Tiếc quá ! Sai rồi
bạn ơi.

D. Thổi oxygen vào ngọn lửa.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.

D. Phun dung dịch muối ăn vào ngọn lửa

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.

Lợi ích của việc sử dụng nhiên liệu hiệu quả, an toàn là :
1.Tránh cháy nổ gây nguy hiểm đến con người và tài sản.
2. Gây nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe con người và môi
trường.
3. Làm cho nhiên liệu cháy hoàn toàn và tận dụng lượng nhiệt do quá
trình cháy tạo ra.
4. Giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Các nhận định đúng là:
A.
A. 1,3,4
1,3,4.
B. 1,2,3.

Hoan hô !

Bạn đã đúng.
Tiếc quá ! Sai rồi
bạn ơi.

D. 1,4.

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.

D. 3,4

Tiếc quá ! Sai
rồi bạn ơi.

Bài tập 1. Quan sát hình ảnh sau và cho biết đèn nào
sẽ cháy sáng hơn và ít muội than hơn? Tại sao?

Bài tập 2. Giải thích tác dụng của các việc
làm sau:
a) Tạo các lỗ trong viên than tổ ong.
b) Quạt gió vào bếp lò khi nhóm lửa.
c) Đậy bớt cửa lò khi ủ bếp.

Giai đoạn sơ cấp: Sử dụng phương pháp tự phun, nguồn năng lượng
vỉa là năng lượng dịch chuyển. Hiệu suất thu hồi dầu thấp khoảng 10%
- 30%.
. Giai đoạn thứ cấp: Sau quá trình khai thác sơ cấp, các nguồn năng
lượng tự nhiên dần cạn kiệt, nhưng lượng dầu trong vỉa còn tương đối
lớn khoảng 70% - 90%. Lúc này người ta tiến hành duy trì áp suất vỉa
bằng bơm ép nước hoặc khí
( các phương pháp khai thác cơ học).
Giai đoạn thu hồi dầu tăng cường
Đặc trưng: tăng hiệu suất quét, tăng hiệu suất đẩy, tăng cả hai yếu
tố.
Mục đích: Bổ sung năng lượng vỉa, tăng điều kiện thu hồi dầu nhờ
sự tương tác của dầu.

Giàn khoan Hải Dương 981

Từ đầu tháng 5/2014, Trung Quốc đưa Giàn khoan nước sâu Haiyang
Shiyou-981 (dịch sang tiếng Việt là “Giàn khoan Hải Dương - 981”) và
nhiều tàu thuyền, trong đó có cả tàu quân sự, vào phía Nam đảo Tri
Tôn, thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Hành động này vi phạm
nghiêm trọng Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982,
Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC); Thỏa thuận
về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển giữa
lãnh đạo ta và Trung Quốc và các thỏa thuận liên quan khác.
Diễn biến tình hình
  Khoảng 05 giờ 22 phút ngày 01/5/2014, cơ quan chức năng Việt Nam
phát hiện Giàn khoan nước sâu “Haiyang Shiyou-981” (dịch sang tiếng
Việt là “Giàn khoan Hải Dương - 981”) và 03 tàu dịch vụ dầu khí của phía
Trung Quốc di chuyển từ Tây Bắc đảo Tri Tôn (thuộc quần đảo Hoàng Sa
của Việt Nam) xuống phía Nam. Đến 16 giờ ngày 02/5/2014, Giàn khoan
Hải Dương-981 được thả trôi tại tọa độ 15°29'58” vĩ Bắc - 111012'06”
kinh Đông, phía Nam đảo Tri Tôn, sâu vào trong thềm lục địa của Việt
Nam 80 hải lý, cùng 27 tàu bảo vệ của phía Trung Quốc.