CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY

Rau, củ, quả không bảo quản đúng cách sẽ
rất nhanh bị hỏng. Nguyên nhân nào dẫn
đến hiện tưởng rau, củ, quả bị hỏng như
vậy? Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hiện
tượng đó? Làm cách nào để bảo quản rau,
củ, quả được lâu?

BÀI 26. MỘT SỐ YẾU TỐ
ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. Hô hấp tế bào

II. Mối quan hệ giữa tổng hợp và
phân giải chất hữu cơ ở tế bào

I. Một số yếu tố ảnh hưởng
đến hô hấp tế bào

Rau, hoa quả để trong túi
nylon và bảo quản trong tủ
lạnh sẽ lâu hỏng hơn.
Rau và quả để ngoài
không khí sẽ nhanh úa lá
và thối hỏng.

Củ hành, củ tỏi phơi khô ít
bị mọc mầm.

Củ hành, củ tỏi không phơi
khô dễ bị thối hoặc mọc
mầm.
Em hãy dự đoán xem có những điều kiện ngoại cảnh nào ảnh hưởng
đến hô hấp tế bào?

Thảo luận nhóm

1

2

Nước ảnh hưởng như thế nào đến

Nồng độ khí oxygen sẽ ảnh hưởng

hô hấp tế bào? Từ kết quả thí

tới hô hấp tế bào ra sao? Vì sao

nghiệm trong bảng 26.1, em hãy

trong trồng trọt, người ta thường

nhận xét về mối liên quan giữa

làm đất tơi xốp trước khi gieo trồng

hàm lượng nước và cường độ hô

và tháo nước khi cây bị ngập úng?

hấp của hạt.

Thảo luận nhóm

3

4

Hô hấp tế bào sẽ bị nồng độ khí

Nhiệt độ ảnh hưởng như thế

carbon dioxide ảnh hưởng như thế

nào tới hô hấp tế bào? Có

nào? Vì sao không nên để nhiều

phải tất cả các loại nông sản

hoa hoặc cây xanh trong phòng

đều chịu ảnh hưởng của

ngủ kín?

bốn yếu tố trên không?

1. Nước
•

Nước là dung môi và môi trường cho các phản ứng hô hấp xảy ra.

→ Nước là yếu tố liên quan trực tiếp đến hô hấp tế bào.
Hàm lượng nước trong hạt ảnh hưởng đến cường độ hô hấp
của hạt:
 Hàm lượng nước tăng → cường độ hô hấp tăng.
 Hàm lượng nước giảm → cường độ hô hấp giảm.
→ Giải thích: vì nước trong hạt là dung môi cho các phản
ứng xảy ra, hoạt hóa các enzyme thực hiện hô hấp.

2. Nồng độ khí oxygen
• Oxygen là nguyên liệu của hô hấp tế bào
→ ảnh hưởng trực tiếp đến hô hấp.
•

Ở thực vật, nồng độ oxygen < 5% → cường độ hô
hấp giảm.

 Trong trồng trọt, người ta thường làm đất tơi
xốp trước khi gieo hạt và tháo nước để tránh
ngập úng và làm thoáng khí , chứa Oxi.

3. Nồng độ khí carbon dioxide
• Nồng độ khí CO2 từ 3% - 5%
→ gây ức chế hô hấp.
•

Không nên để nhiều hoa hoặc cây
xanh trong phòng kín vì ban đêm hoa
hoặc cây xanh hô hấp mạnh sẽ lấy O2
trong không khí và thải rất nhiều CO2

4. Nhiệt độ
• Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp đều
ảnh hưởng đến hô hấp tế bào.
.

• Ở người, khi nhiệt độ cơ thể >40oC
→ hô hấp tế bào gặp khó khăn.

II.Vận dụng hiểu biết về
hô hấp tế bào vào thực tiễn

1. Hô hấp tế bào và vấn đề bảo quản nông sản
1

Nếu hô hấp tế bào diễn ra mạnh thì điều gì sẽ xảy ra?

2

Nếu tế bào ngừng hô hấp thì điều gì sẽ xảy ra?

3

Để bảo quản nông sản tốt, chúng ta phải làm gì?

Đáp án
1

Hô hấp diễn ra càng mạnh → lượng chất hữu cơ và chất
dinh dưỡng trong nông sản tiêu hao càng nhiều
→ khối lượng và chất lượng giảm.

2
3

Ngừng hô hấp → tế bào chết → nông sản hỏng.
Để bảo quản nông sản tốt, cần đưa cường độ hô
hấp ở nông sản về mức tối thiểu bằng cách điều
chỉnh các yếu tố môi trường.

Theo em, cần điều chỉnh các yếu tố môi trường như nước, nhiệt
độ, nồng độ khí carbon dioxide như thế nào để có thể bảo quản
được nông sản? Giải thích.
Cần điều chỉnh các yếu tố môi trường như nước, nhiệt độ,
nồng độ khí carbon dioxide như sau:
•

Làm giảm lượng nước: phơi khô, sấy khô.

• Làm giảm nhiệt độ: để nông sản nơi thoáng mát, bảo
quản trong tủ lạnh kho lạnh.
•

Tăng nồng độ CO2 gây ức chế quang hợp: bơm CO2
vào buồng, kho bảo quản

2. Các biện pháp bảo quản nông sản sau thu hoạch.
Kể
a tên một số biện pháp bảo quản nông sản mà em biết.
Một số biện pháp bảo quản nông sản là: bảo quản khô, bảo quản
lạnh, bảo quản thoáng, bảo quán kín, bảo quản lạnh đông, bảo
quản bằng túi chân không, bảo quản trong điều kiện nồng độ khí
carbon dioxide cao,…

Hoạt động nhóm

Hãy nêu đặc điểm của các phương pháp
bảo quản nông sản sau:
• Nhóm 1: Bảo quản khô.
• Nhóm 2: Bảo quản lạnh
• Nhóm 3: Bảo quản trong điều kiện
nồng độ khí carbon dioxide cao

a

Bảo quản khô

• Thường sử dụng để bảo quản các loại hạt.
•

Các hạt phơi hoặc sấy khô đến khi độ ẩm của hạt còn
khoảng 13% đến 16% tùy loại hạt.

b

Bảo quản lạnh
Bảo quản nông sản ở điều kiện nhiệt độ thấp trong tủ lạnh
hoặc kho lạnh.
• Thường sử dụng để bảo quản các loại rau, quả.
• Mỗi loại rau, quả có nhiệt độ bảo quản thích hợp.

c Bảo quản trong điều kiện nồng độ khí carbon dioxide cao:
• Biện pháp hiện đại và cho hiệu quả cao.
• Thường sử dụng trong các kho kín, quy

b

mô lớn, có nồng độ khí CO2 cao.
.

• Thường sử dụng để bảo quản hoa quả,
rau, thịt, hải sản

Hoạt động nhóm
Thảo luận nhóm 4 và trả lời các câu hỏi sau:
1. Khi vào phòng kín có hàm lượng carbon dioxide
cao, em cần lưu ý điều gì?
2. Theo em, có nên bảo quản rau quả tươi ở nhiệt độ
bằng hoặc thấp hơn 0oC để kéo dài thời gian bảo
quản hay không? Giải thích.

1. Khi vào phòng kín có nồng độ khí carbon
dioxide cao thì cần mở cửa để giảm nồng độ
khí carbon dioxide rồi mới bước vào phòng để
tránh ngộ độc.
•

Trong trường hợp vào phòng kín có nồng
độ khí carbon dioxide cao để bảo quản nông
sản thì cần đeo kính, đeo mặt nạ thở có van.

2. Không nên bảo quản nông sản ở nhiệt độ bằng
hoặc thấp hơn 0oC vì ở nhiệt độ đó, các tế bào bị
phá vỡ cấu trúc, các enzyme bị bất hoạt dẫn đến
các hoạt động trao đổi chất dừng lại. Tế bào chết và
biểu hiện bên ngoài là nông sản bị nát và hỏng.

LUYỆN TẬP

Câu 1: Cây xanh hô hấp vào thời gian nào trong ngày?

A

Ban đêm

B

Buổi sáng

C

Cả ngày lẫn đêm

D

Ban ngày

Câu 2: Vì sao muốn bảo quản thì cần phải phơi khô hạt ?

A

C

Vì cường độ hô hấp
giảm.
Vì không bị động
vật ăn.

B

D

Vì cường độ hô hấp
bằng 0.
Vì dễ gieo trồng cho
vụ sau.

Câu 3: Đâu không phải là biện pháp để bảo quản nông
sản mà hiện nay người ta thường sử dụng?
A

C

Bảo quản khô

Bảo quản lạnh

B

D

Bảo quản ở nồng
độ khí oxi cao
Bảo quản ở nồng
độ khí CO2 cao

Câu 4: Bà con nông dân thường có kinh nghiệm bảo
quản hành tỏi không bị mọc mầm bằng cách:
A

C

Phơi khô rồi cất vào
thùng kín.
Phơi khô rồi cất vào
xó nhà

B

D

Phơi khô rồi cất vào
bao tải.
Phơi khô rồi treo ở
giàn bếp.

Câu 5: Các loại quả: cam, xoài, nho, lê... bảo quản bằng
biện pháp nào hiệu quả kinh tế cao?
A

C

Bảo quản khô, điều kiện

Bảo quản lạnh và điều

nồng độ CO2 cao

B

kiện nồng độ CO2 cao.

Bbảo quản khô và bảo

D

Khô, lạnh, nồng độ CO2

quản lạnh.

cao.

VẬN DỤNG
Câu 1. Giải thích hiện tượng quả, rau vừa thu hoạch
được đựng trong túi nylon buộc kín, sau vài giờ,
quan sát thấy có nước đọng ở mặt trong của túi.
Câu 2. Tại sao rau trong siêu thị lại được đóng gói
trong túi nylon có đục lỗ và bảo quản trong ngăn
mát, trong khi khoai tây, cà rốt lại không cần bảo
quản như vậy?

Đáp án
Câu 1. Rau và quả sau khi thu hoạch vẫn diễn ra
quá trình hô hấp, nước được giải phóng ra trong
quá trình hô hấp sẽ đọng ở mặt trong của túi
nylon nếu buộc kín túi.

Đáp án
Câu 2. Sau khi thu hoạch, các loại rau, củ vẫn diễn ra quá trình hô hấp. Các
loại rau tươi có hàm lượng nước cao, cần được bảo quản trong ngăn mát
nhằm hạn chế quá trình hô hấp gây giảm chất lượng rau, giúp rau bảo quản
được lâu; túi đục lỗ được dùng để bảo quản giúp hơi nước thoát ra trong
quá trình hô hấp không đọng lại làm thối nhũn rau. Khoai tây và cà rốt có
hàm lượng nước thấp hơn nên chỉ cần bảo quản ở nơi khô ráo và thoáng khí .

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1

2

Ôn lại kiến

Hoàn thành bài

Đọc trước bài sau

thức đã học

tập trong SBT

Bài 27

3

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE
BÀI GIẢNG!