TIẾT 23; TIẾT 24

KHỞI ĐỘNG
Có hơn một nửa tổng số
tế bào trong cơ thể người
là các sinh vật vô cùng
nhỏ bé. Em có biết chúng
là những sinh vật nào
không?

NỘI DUNG BÀI HỌC
I

ĐA DẠNG VI KHUẨN

II

CẤU TẠO CỦA VI KHUẨN

III

VAI TRÒ CỦA VI KHUẨN

IV

MỘT SỐ BỆNH DO VI KHUẨN

 Quan sát hình ảnh, em có nhận xét gì về hình dạng của vi khuẩn?

I. ĐA DẠNG VI KHUẨN
- Vi khuẩn là những sinh vật có kích thước nhỏ, chỉ
có thể quan sát bằng kính hiển vi.
- Vi khuẩn có nhiều hình dạng khác nhau:
+ Hình que: trực khuẩn, phẩy khuẩn,…
+ Hình cầu: tụ cầu khuẩn, liên cầu khuẩn,…
+ Hình xoắn: xoắn khuẩn.

 Trực khuẩn lị

 Liên cầu khuẩn

 Xoắn khuẩn

 Phẩy khuẩn tả

- Vi khuẩn có thể sống độc lập hoặc sống thành từng đám.
Theo em, vi
- Đối với dạng vi khuẩn phân bố thành từng đám, mỗi vi
khuẩn thường
khuẩn là một đơn vị sống độc lập.phân bố ở đâu?

II. CẤU TẠO CỦA VI KHUẨN
 Quan sát hình ảnh và trình bày
cấu tạo của tế bào vi khuẩn.
 Tại sao nói vi khuẩn là sinh vật
có cấu tạo cơ thể đơn giản
nhất trong thế giới sống?

II. CẤU TẠO CỦA VI KHUẨN
- Cấu tạo gồm các thành phần:
+ Thành tế bào
+ Màng tế bào
+ Chất tế bào
+ Vùng nhân
+ Một số có thể có lông bơi hoặc roi bơi để di chuyển.
Vi khuẩn có cấu tạo cơ thể chỉ gồm một tế bào nhân sơ
nên là cơ thể đơn giản nhất trong thế giới sống.

III. VAI TRÒ CỦA VI KHUẨN

 Quan sát hình vẽ và cho biết vai trò của vi khuẩn trong tự nhiên

- Trong tự nhiên: tham gia vào quá trình phân huỷ xác sinh vật
và chất thải hữu cơ giúp làm sạch môi trường.
+ Vi khuẩn cố định đạm giúp cây trồng có thể sử dụng nguồn
nitơ trong không khí.
Vi khuẩn cố định
đạm sống trong rễ
cây họ đậu

- Trong đời sống: được sử dụng trong chế biến các loại thực
phẩm, sản xuất kháng sinh, thuốc trừ sâu, xử lí chất thải,…

 Dưa muối

 Sữa chua

 Thịt ba chỉ lên men chiên giòn

IV. MỘT SỐ BỆNH DO VI KHUẨN

 Quan sát hình nêu các tác hại vi khuẩn gây ra cho sinh vật

- Vi khuẩn gây ra rất nhiều bệnh nguy hiểm cho con người.
+ Một số bệnh phổ biến như: lao, viêm phổi, uốn ván, giang mai,
phong, tả,...

 Hình chụp X-quang của người bị bênh viêm phổi và lao phổi

- Đối với động vât: nguồn gốc của bệnh tụ huyết trùng ở gia
cầm, đóng dấu lợn,… gây thiệt hại lớn về kinh tế.

- Đối với thực vật: gây ra bệnh chổi rồng, vàng lá, loét cam,…
ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng cây trồng.

 Cây nhãn bị bệnh chổi rồng

 Bệnh vàng lá ở các cây có múi

- Ngoài ra còn khiến thực phẩm nhanh chóng bị hỏng, ôi thiu,…

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Thảo luận theo nhóm 3-4 học sinh để trả lời các
câu hỏi sau:
1. Theo em bệnh do vi khuẩn gây ra có thể lây truyền
theo con đường nào?
Big numbers catch your audience's attention

2. Hãy nêu một số biện pháp phòng chống bệnh do vi
khuẩn gây ra?

- Vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể qua đường ăn uống
là chủ yếu: sử dụng thức ăn, nước uống không đảm
bảo vệ sinh.
Big numbers catch your audience's attention

- Qua tiếp xúc trực tiếp với nguồn gây bệnh.
- Qua đường không khí: hô hấp.

- Một số biện pháp phòng bệnh:
+ Vệ sinh môi trường sạch sẽ, ăn uống vệ sinh.
+ Đeo khẩu trang nơi công cộng và khi đi vào vùng
Big numbers catch your audience's attention

cảnh báo có dịch, tránh tiếp xúc gần với người khác.

- Một số biện pháp phòng bệnh:
+ Tăng cường bồi bổ cơ thể để tăng sức để kháng.
+ Sử dụng thuốc kháng sinh đúng bệnh, đúng cách.
numbers catch your audience's attention
+ Rửa tayBigtrước
khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

.

TỔNG KẾT BÀI HỌC

LUYỆN TẬP
Câu 1. Vi khuẩn là…

A

Nhóm sinh vật có cấu tạo nhân sơ, kích thước
hiển vi

B

Nhóm sinh vật có cấu tạo nhân thực, kích
thước hiển vi

C

Nhóm sinh vật chưa có cấu tạo tế bào, kích
thước hiển vi

D

Nhóm sinh vật chưa có cấu tạo tế bào, kích
thước siêu hiển vi

LUYỆN TẬP
Câu 2. Bệnh nào sau đây không phải do vi khuẩn gây nên?
A.

C.

● Bệnh lao
phổi
Bệnh phong

B.

Bệnh uốn ván

D.

Bệnh thuỷ đậu

LUYỆN TẬP
Câu 3.  Phát biểu nào sau đây không đúng khi nói về vai trò
của vi khuẩn?
A

Được sử dụng trong nông nghiệp và công nghiệp chế biến.

B

Được sử dụng trong sản xuất vaccine và thuốc kháng sinh.

C

Mọi vi khuẩn đều có lợi cho tự nhiên và đời sống con người.

D

Giúp phân huỷ chất hữu cơ thành chất vô cơ để cây sử dụng.

LUYỆN TẬP
Câu 4. Con đường lây truyền nào sau đây không phải là
con đường lây truyền bệnh lao phổi?
A. Tiếp xúc trực tiếp với nguồn gây bệnh
B. Thông qua đường máu
C. Thông qua đường tiêu hoá
D. Thông qua đường hô hấp

VẬN DỤNG
1. Điền từ còn thiếu vào đoạn thông tin sau bằng cách lựa chọn
đáp án thích hợp từ các gợi ý sau: vius, vi khuẩn, phân huỷ,
tổng hợp, vật chất, sinh vật.
Vì khuẩn có vai trò quan trọng trong tự nhiên và đời sống con người:
phân huỷ xác ………..
sinh vật thành các chất đơn giản, khép kín vòng
chúng …...........
vật chất trong tự nhiên. ……….....
Vi khuẩn góp phần hình thành
tuần hoàn ………..
than đá, dầu lửa.

VẬN DỤNG
2. Kể tên một số biện pháp giúp bảo quản thực phẩm không bị ôi thiu.

- Phơi, sấy khô
- Bảo quản lạnh
- Ướp muối
- Hút chân không

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
-Vẽ sơ đồ tư duy cho bài học để hệ thống lại kiến thức.
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK.
- Đọc trước bài 28.