TRƯỜNG THCS LONG HẬU
CHÀO MỪNG CÁC BẠN ĐẾN VỚI TIẾT HỌC

ĐỊA LÍ 8
GV: VÕ TRƯỜNG GIANG

KHỞI ĐỘNG

Quan sát video clip, hãy cho biết video clip nói đến việc khai thác loại
khoáng sản nào? Loại khoáng sản này phân bố ở vùng nào của nước ta?

KHAI THÁC BÔ-XÍT Ở TÂY NGUYÊN

LỚP
PHẦN ĐỊA LÍ

8

BÀI 3. KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
NỘI DUNG BÀI HỌC

1

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA KHOÁNG SẢN VIỆT NAM

2

ĐẶC ĐIỂM PHÂN BỐ CÁC LOẠI KHOÁNG SẢN CHỦ YẾU

3

VẤN ĐỀ SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

1. Đặc điểm chung của khoáng sản Việt
Nam

Quan sát hình 3.3 và kênh chữ
SGK, em hãy chứng minh khoáng
sản nước ta khá phong phú và đa
dạng.
- Có trên 5000 mỏ và điểm quặng
của hơn 60 loại khoáng sản khác
nhau.
- Một số loại khoáng sản: dầu mỏ,
khí tự nhiên, than đá, than bùn, sắt,
mangan, titan, vàng, đồng, thiếc,
bô-xit, apatit, đá quý, đá vôi, sét,
cao lanh, nước khoáng.

Quan sát hình 3.3 và kênh chữ SGK, em hãy
cho biết khoáng sản nước ta chia làm mấy
nhóm? Tên các khoáng sản của từng nhóm.
3 nhóm
Khoáng
sản năng
lượng:
than đá,
dầu mỏ,
khí tự
nhiên,….

Khoáng
sản kim
loại: sắt,
đồng, bôxit, mangan, đất
hiếm,...

Khoáng
sản phi
kim loại:
a-pa-tit,
đá vôi,
sét, cao
lanh,…

Quan sát các hình ảnh và kênh
chữ SGK, cho biết phần lớn
khoáng sản nước ta có trữ lượng
như thế nào? Kể tên các khoáng
sản có trữ lượng lớn ở nước ta.

Than đá

Dầu mỏ

- Phần lớn các mỏ khoáng sản ở
nước ta có trữ lượng trung bình
và nhỏ.
- Một số loại khoáng sản có trữ
lượng lớn như: than đá, dầu mỏ,
khí tự nhiên, sắt, bô-xit,...
Khí tự nhiên

Sắt

Quan sát Atlat tr8 và kênh chữ SGK,
em hãy giải thích vì sao khoáng sản
nước ta lại phong phú và đa dạng?
Lịch sử phát triển địa chất lâu dài
và phức tạp qua 3 giai đoạn: Tiền
Cambri, Cổ kiến tạo và Tân kiến
tạo.
Vị trí địa lí nước ta nằm ở nơi giao
nhau giữa 2 vành đai sinh khoáng
lớn là Thái Bình Dương và Địa
Trung Hải.

Quan sát hình 3.3 và kênh
chữ SGK, em hãy cho biết
khoáng sản nước ta phân bố
như thế nào?
Khoáng sản nước ta phân bố
ở nhiều nơi, nhưng tập trung
chủ yếu ở miền Bắc, miền
Trung và Tây Nguyên.

- Cơ cấu: Khoáng sản nước ta khá phong phú và
đa dạng: hơn 60 loại khoáng sản khác nhau như
khoáng sản: năng lượng, kim loại, phi kim loại.
- Quy mô: phần lớn các mỏ khoáng sản ở
nước ta có trữ lượng trung bình và nhỏ.
- Phân bố: Khoáng sản nước ta phân bố ở nhiều
nơi, nhưng tập trung chủ yếu ở miền Bắc, miền
Trung và Tây Nguyên.

2. Đặc điểm phân bố các loại khoáng sản chủ yếu

Quan sát hình 3.3 và kênh chữ
SGK, em hãy cho biết trữ lượng và
xác định sự phân bố của than đá,
dầu mỏ và khí tự nhiên ở nước ta.
- Than đá: Tổng trữ lượng khoảng
7 tỉ tấn, phân bố ở bể than Quảng
Ninh.
- Dầu mỏ và khí tự nhiên: Tổng trữ
lượng khoảng 10 tỉ tấn dầu quy
đổi, phân bố ở vùng thềm lục địa
phía đông nam.

Quan sát hình 3.3 và kênh chữ
SGK, em hãy cho biết trữ
lượng và xác định sự phân bố
của bô-xít và sắt ở nước ta.
- Bô-xít: Tổng trữ lượng khoảng 9,6 tỉ
tấn, phân bố ở Tây Nguyên (Đắk Nông,
Lâm Đồng, Gia Lai, Kon Tum,...), ngoài
ra còn có ở một số tỉnh phía bắc (Lạng
Sơn, Cao Bằng, Hà Giang,...).
- Sắt: Tổng trữ lượng khoảng 1,1 tỉ tấn,
phân bố ở ở khu vực Đông Bắc (Thái
Nguyên, Lào Cai, Hà Giang),... và Bắc
Trung Bộ (Hà Tĩnh).

Quan sát hình 3.3 và kênh chữ
SGK, em hãy cho biết trữ
lượng và xác định sự phân bố
của A-pa-tít, ti-tan và đá vôi ở
nước ta.
- A-pa-tít: Tổng trữ lượng khoảng 2 tỉ
tấn, phân bố ở Lào Cai.
- Ti-tan: Tổng trữ lượng khoảng 663 triệu
tấn, phân bố ở ở ven biển từ Quảng Ninh
đến Bà Rịa - Vũng Tàu.
- Đá vôi: Tổng trữ lượng lên đến 8 tỉ tấn,
phân bố ở ở vùng núi phía Bắc và Bắc
Trung Bộ.

Khai thác than ở Quảng Ninh

Khai thác dầu khí ở thềm lục địa

Khai thác sắt ở Thái Nguyên

Khai thác A-pa-tít ở Lào Cai

Quan sát Atlat tr8 và kênh chữ SGK,
giải thích sự phân bố khoáng sản ở
nước ta.
- Sự phân bố khoáng sản ở nước ta có liên
quan chặt chẽ với sự phân hoá phức tạp,
đa dạng của các hoạt động địa chất nội
sinh và ngoại sinh.
- Các mỏ khoáng sản nội sinh thường tập
trung tại các đứt gãy sâu với hoạt động
uốn nếp và mac-ma diễn ra mạnh mẽ.
- Các khoáng sản ngoại sinh thường tập
trung ở vùng biển nông, thềm lục địa
hoặc vùng trũng trong nội địa.

- Than đá: ở bể than Quảng Ninh.
- Dầu mỏ và khí tự nhiên: ở vùng thềm lục
địa phía đông nam.
- Bô-xít: ở Tây Nguyên ngoài ra còn có ở
một số tỉnh phía bắc.
- Sắt: ở khu vực Đông Bắc và Bắc Trung Bộ.

- A-pa-tít: ở Lào Cai.
- Ti-tan: ở ven biển từ Quảng Ninh đến Bà
Rịa - Vũng Tàu.
- Đá vôi: ở vùng núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ.

3. Sử dụng hợp lí tài nguyên khoáng sản

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thời gian: 6 phút
NHIỆM VỤ
* NHÓM 1, 2: Quan sát các hình ảnh và kênh chữ SGK, Nêu
vai trò của tài nguyên khoáng sản, hiện trạng khai thác và sử
dụng tài nguyên khoáng sản. Giải thích nguyên nhân.
* NHÓM 3, 4: Quan sát các hình ảnh và kênh chữ SGK, việc
khai thác và sử dụng tài nguyên khoáng sản chưa hợp lí gây ra
những hậu quả gì? Lấy ví dụ cụ thể. Nêu các biện pháp sử
dụng hợp lí tài nguyên khoáng sản.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thời gian: 6 phút
NHIỆM VỤ
* NHÓM 1, 2: Quan sát các
hình ảnh và kênh chữ SGK, Nêu
vai trò của tài nguyên khoáng
sản, hiện trạng khai thác và sử
dụng tài nguyên khoáng sản
nước ta. Giải thích nguyên
nhân.
* NHÓM 3, 4: Quan sát các
hình ảnh và kênh chữ SGK, việc
khai thác và sử dụng tài nguyên
khoáng sản chưa hợp lí gây ra
những hậu quả gì? Lấy ví dụ cụ
thể để chứng minh. Nêu các
biện pháp sử dụng hợp lí tài
nguyên khoáng sản nước ta.

Khai thác Bô-xít trái phép ở Tây Nguyên

Bình gốm làm bằng đá vôi

Sạt lở sông Hậu do khai thác cát

1
Vai trò: Cung cấp nguyên liệu, nhiên liệu cho nhiều ngành công nghiệp
cũng như đảm bảo an ninh năng lượng cho quốc gia, phát triển kinh tế và
đời sống.

Hiện trạng: Khai thác và sử dụng khoáng sản còn chưa hợp lí.

Nguyên nhân: Khai thác quá mức, bừa bãi, trái phép, công nghệ khai thác
còn lạc hậu.

2
Hậu quả: Gây lãng phí, ảnh hưởng xấu đến môi trường và phát triển bền
vững. Bên cạnh đó, một số loại khoáng sản bị khai thác quá mức dẫn tới
nguy cơ cạn kiệt.

Ví dụ: Sạt lở sông Hậu do khai thác cát, ô nhiễm biển do khai thác dầu
ở thềm lục địa phía nam.
Giải pháp: Phát triển các hoạt động điều tra, thăm dò; khai thác, chế biến,
đẩy mạnh đầu tư với công nghệ tiên tiến, thiết bị hiện đại, phát triển công
nghiệp chế biến, bảo vệ khoáng sản chưa khai thác và sử dụng tiết kiệm và
tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

- Hiện trạng: việc khai thác và sử dụng còn
chưa hợp lí.
- Nguyên nhân: khai thác quá mức, bừa bãi,
trái phép, công nghệ khai thác còn lạc hậu,...
- Hậu quả: gây lãng phí, cạn kiệt, ảnh hưởng
xấu đến môi trường và phát triển bền vững.

- Giải pháp:
+ Phát triển các hoạt động điều tra, thăm dò; khai thác,
chế biến.
+ Đẩy mạnh đầu tư với công nghệ tiên tiến, thiết bị hiện
đại.
+ Phát triển công nghiệp chế biến.
+ Bảo vệ khoáng sản chưa khai thác và sử dụng tiết kiệm.
+ Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

EM CÓ BIẾT?
LUẬT KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
Điều 8. Những hành vi bị cấm
1. Lợi dụng hoạt động khoáng sản xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi
ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
2. Lợi dụng thăm dò để khai thác khoáng sản.
3. Thực hiện điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản, hoạt động khoáng sản khi
chưa được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cho phép.
4. Cản trở trái pháp luật hoạt động điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản, hoạt
động khoáng sản.
5. Cung cấp trái pháp luật thông tin về khoáng sản thuộc bí mật nhà nước.
6. Cố ý hủy hoại mẫu vật địa chất, khoáng sản có giá trị hoặc quý hiếm.
7. Các hành vi khác theo quy định của pháp luật.

LUYỆN TẬP
Dựa vào kiến thức đã học, hãy vẽ sơ đồ thể hiện sự đa dạng
của tài nguyên khoáng sản Việt Nam.

VẬN DỤNG

Tìm hiểu về một loại khoáng sản chủ yếu của Việt Nam.
KHAI THÁC THAN ĐÁ Ở QUẢNG NINH
- Quảng Ninh hiện có trữ lượng than đá khoảng hơn 3 tỷ tấn, hầu hết thuộc dòng
an-tra-xít, tỷ lệ các-bon ổn định 80 - 90%; phần lớn tập trung tại 3 khu vực: Hạ
Long, Cẩm Phả và Uông Bí , Đông Triều; mỗi năm cho phép khai thác khoảng 30 40 triệu tấn.
- Xác định được mục tiêu phát triển kinh tế bền vững, lâu dài, Quảng Ninh đã từng
bước lập kế hoạch cùng với Tập đoàn TKT đưa ra lộ trình hợp lý để đóng cửa
những mỏ than lộ thiên và chuyển hẳn sang khai thác hầm lò. Việc làm này không
gây tác động nhiều đến phát triển kinh tế mà mở ra phương thức mới với phương
châm chuyển dịch phát triển kinh tế từ “nâu” sang “xanh”, hướng tới phát triển
những thành phố du lịch không còn khói, bụi.