MÔN: LỊCH SỬ 11 - KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

John Reed

CHÀO MỪNG
CÁC EM ĐẾN VỚI
TIẾT HỌC HÔM NAY
RUNG CHUYỂN THẾ GIỚI

hủ đề: Chủ nghĩa xã hội từ năm 1917 đến nay
Cùng tìm hiểu sự ra đời của nhà nước xã hội
chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới.

Tựa của LENIN và NADEZHDA KRUPSKAYA
ĐẶNG THẾ BÌNH và TRƯƠNG ĐẮC VỊ dịch

Kim Đồng

NHÀ XUẤT BẢN TRẺ
TRI THỨC CUỘC SỐNG

KHỞI ĐỘNG

NHIỆM VỤ 1: QUAN SÁT HÌNH ẢNH
HÌNH THỨC
Thảo luận nhóm đôi
THỜI GIAN

3 phút
Thông tin đọc nhanh:
• Tác phẩm được xuất bản ở nhiều nước
trên thế giới.
• Tạp chí New York Times (năm 1999)
đưa vào danh sách 100 tác phẩm báo
chí xuất sắc nhất mọi thời đại.

KHỞI ĐỘNG

CÂU HỎI THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
Hình thức: Nhóm đôi | Sản phẩm: Câu trả lời ngắn

1

Em đã từng nghe nói về
tác phẩm Mười ngày
rung chuyển thế giới
chưa?

2

Hãy chia sẻ hiểu biết của
em về quá trình hình
thành và ý nghĩa của sự
ra đời Liên bang Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Xô
viết.

Thời gian thảo luận: 3 phút

KHỞI ĐỘNG

BÁO CÁO VÀ CHỐT NHANH
01 Đại diện 1 - 2 nhóm đôi trình bày hiểu biết về:

• Tác phẩm Mười ngày rung chuyển thế giới.
• Quá trình hình thành và ý nghĩa của sự ra đời
Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
02 Trong lời mở đầu tác phẩm Mười ngày rung

chuyển thế giới, nhà báo Giôn Rít (Mỹ) đã
đánh giá Cách mạng tháng Mười Nga năm
1917 là một trong những sự kiện vĩ đại nhất
của lịch sử, mở đường cho sự ra đời Liên
bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết.

Lê-nin và Cách mạng tháng Mười Nga, 1917.

KHỞI ĐỘNG

TRẢ LỜI CÂU HỎI SAU VIDEO AI
CÂU HỎI

Liên bang Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Xô viết ra đời trong bối
cảnh nào và có ý nghĩa gì đối
với lịch sử thế giới?
Hình thức: cá nhân trả lời nhanh.
Sản phẩm: 1 - 2 ý chính của HS.

⏱ Trả lời nhanh!

DẪN VÀO BÀI
Cách mạng tháng Mười Nga mở ra một
thời đại mới trong lịch sử nhân loại.
Từ thắng lợi của Cách mạng tháng Mười,
quá trình xây dựng chính quyền mới và
liên kết các nước Cộng hòa Xô viết đã dẫn
tới sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Xô viết.
Bài học hôm nay giúp chúng ta tìm hiểu
quá trình hình thành và ý nghĩa của sự kiện
lịch sử này.

LỊCH SỬ 11 - KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

BÀI 3
SỰ HÌNH THÀNH
LIÊN BANG CỘNG HÒA
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA XÔ VIẾT
Chủ đề: Chủ nghĩa xã hội từ năm 1917 đến nay

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau bài học, Học sinh cần:
Trình bày được quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Xô viết.
Phân tích được ý nghĩa sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã
hộichủ nghĩa Xô viết.

Khai thác được tư liệu viết, hình ảnh để tìm hiểu về
Liên Xô.
Vận dụng kiến thức để giải thích ý nghĩa lịch sử của sự
thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.

TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
Lịch sử 11 - Bài 3

1
Khởi động

2

3

Hoạt động 1 Hoạt động 2
Quá trình hình
thành Liên Xô

Ý nghĩa sự ra
đời Liên Xô

4

5

6

Luyện tập

Vận dụng

Hướng dẫn
về nhà

HOẠT ĐỘNG 1

TÌM HIỂU QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH
LIÊN BANG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA XÔ VIẾT
MỤC TIÊU
• Trình bày được những nội dung chính của quá trình
thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
• Nhận rõ tính cấp thiết của sự thành lập Liên bang
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết đầu những năm
20 của thế kỉ XX.

NỘI DUNG
• Khai thác hình 1, hình 2, tư liệu SGK và thông tin
mục 1.

HOẠT ĐỘNG 1 - QUAN SÁT HÌNH 1
NHIỆM VỤ
Xác định bối cảnh lịch sử sau
Cách mạng tháng Mười Nga.
Dự đoán nhiệm vụ quan trọng
hàng đầu của Chính quyền Xô
viết sau thắng lợi Cách mạng
tháng Mười.

Thời gian: 2 phút
Hình 1: Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai Hình thức: cá nhân → chia sẻ nhóm đôi
(25/10/1917)

HOẠT ĐỘNG 1 - KHAI THÁC TƯ LIỆU SGK tr.20
Đọc tư liệu V. I. Lê-nin - Tìm từ khóa quan trọng
Tại Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai, Lê-nin nhấn
mạnh: “Bây giờ đây, ở nước Nga, chúng ta cần phải
đặt hết tâm trí vào việc xây dựng một nhà nước vô
sản xã hội chủ nghĩa.”
(V.I. Lê-nin, Toàn tập)

1
2

Nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của Chính
quyền Xô viết sau thắng lợi Cách mạng tháng
Mười là gì?
Vì sao phải thành lập Nhà nước Liên bang
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết?

Đọc SGK tr.20 - Gạch chân từ khóa

Hoạt động cá nhân - Thời gian: 3 phút

HOẠT ĐỘNG 1 - CHỐT CÂU HỎI CÁ NHÂN
Kết luận câu hỏi cá nhân

❶ Nhiệm vụ hàng đầu của Chính quyền Xô viết

• Đập tan bộ máy nhà nước cũ.
• Xây dựng nhà nước mới của những người lao động.
• Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai (25/10/1917) ra tuyên bố
thành lập Chính quyền Xô viết do Lê-nin đứng đầu.

❷ Vì sao phải thành lập Nhà nước Liên bang?

• Sau chiến tranh, nhiệm vụ khôi phục kinh tế, xây dựng chủ
nghĩa xã hội và bảo vệ đất nước đòi hỏi sự liên minh chặt chẽ.
• Cần thống nhất trên cơ sở nhà nước của các nước Cộng hòa Xô viết.

HOẠT ĐỘNG 1 - THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
Hình thức: Cặp đôi
NHIỆM VỤ
Đọc thông tin mục 1 SGK và trả lời câu hỏi:
Tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin trong
việc thành lập Liên bang Cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Xô viết như thế
nào?
Thời gian: 3 phút

Sản phẩm: 2 - 3 ý chính ghi vào vở

HOẠT ĐỘNG 1

CHỐT TƯ TƯỞNG CHỈ ĐẠO CỦA LÊ-NIN

01

02

03

Bình đẳng dân tộc

Quyền tự quyết

Cộng đồng anh em

Bình đẳng về mọi mặt
giữa các dân tộc.

Quyền dân tộc tự quyết.

Xây dựng một cộng đồng
anh em giữa các dân tộc.

“Tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin trong việc thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.”

HOẠT ĐỘNG 1 - SỰ KIỆN THÀNH LẬP LIÊN XÔ
Các mốc thời gian quan trọng trong quá trình hình thành Liên Xô

30/12/1922

21/01/1924

Thành lập Liên Xô

Thông qua Tuyên ngôn và Hiệp ước Liên bang.
Gồm 4 nước: Nga, U-crai-na, Bê-lô-rút-xi-a, Ngoại
Cáp-ca-dơ.

Lê-nin qua đời

Xta-lin tiếp tục lãnh đạo xây
dựng và bảo vệ Liên Xô.

01/1924
Hiến pháp đầu tiên
Hoàn thành quá trình thành lập Nhà
nước Liên bang.
Nhà nước XHCN đầu tiên trên thế giới.

1940
Liên Xô mở rộng
Liên Xô gồm 15 nước
Cộng hòa.

HOẠT ĐỘNG 1 - HOẠT ĐỘNG SỐ

CHÚ THÍCH QUỐC HUY LIÊN XÔ
📱 NHIỆM VỤ SỐ
➊ Tải ảnh Quốc huy về điện thoại.
➋ Dùng công cụ chỉnh sửa ảnh
trên điện thoại để khoanh vùng
các biểu tượng: Búa liềm, Lúa mì.
➌ Gõ chữ chú thích ý nghĩa của
từng biểu tượng.
➍ Đưa sản phẩm lên cho lớp xem.
Hình thức: Cá nhân

Hình 2: Quốc huy đầu tiên của Liên Xô

HOẠT ĐỘNG 1 - GIẢI MÃ BIỂU TƯỢNG QUỐC HUY LIÊN X
Phân tích biểu tượng và ý nghĩa

🔨 Búa liềm trên quả địa cầu
Biểu tượng liên minh công nhân và
nông dân; khát vọng giải phóng toàn
thế giới.

🌾 Bông lúa mì
Tượng trưng cho giai cấp nông dân và
nền nông nghiệp Xô viết.

🌍 Dòng chữ 6 thứ tiếng

Hình 2 - Quốc huy đầu tiên của Liên Xô

“Giai cấp vô sản thế giới đoàn kết lại”
- thể hiện tinh thần đoàn kết các dân
tộc.

✦ Ý nghĩa chung: Tinh thần đoàn kết của giai cấp công nhân, nông dân và các dân tộc trong Nhà nước Xô viết

HOẠT ĐỘNG 1

THẢO LUẬN NHÓM NHỎ
NHIỆM VỤ

Tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin

Tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin trong việc
thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Xô viết, biểu tượng Quốc huy
và nội dung bản Hiến pháp đầu tiên thể
hiện điều gì?

Quốc huy Liên Xô

Bình đẳng - Tự quyết - Đoàn
kết

Biểu tượng đoàn kết công nông - các dân tộc

Thời gian: 5 phút
Hình thức: nhóm nhỏ 4 - 6 HS/nhóm
Sản phẩm: câu trả lời ngắn của nhóm.

Hiến pháp đầu tiên (1924)
Hoàn thành quá trình thành
lập Nhà nước Liên bang

HOẠT ĐỘNG 1

CHỐT THẢO LUẬN NHÓM
Tính ưu việt của Nhà nước Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
Sự bình đẳng và quyền tự quyết của các dân tộc.
Tinh thần đoàn kết giữa các nước Cộng hòa Xô viết.
Mục tiêu chung: xây dựng thành
công chủ nghĩa xã hội.

MỐC BỔ SUNG
21/1/1924, Lê-nin qua đời; Xta-lin tiếp tục
lãnh đạo công cuộc xây dựng và bảo vệ
đất nước Liên Xô.

ẠT ĐỘNG 1 - SƠ ĐỒ TÓM TẮT QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LIÊN X
Hệ thống hóa các giai đoạn từ Cách mạng tháng Mười đến Hiến pháp đầu tiên năm 1924
10/1917

SAU ĐÓ

YÊU CẦU

30/12/1922

1/1924

Cách mạng
tháng Mười
thắng lợi

Các nước
Cộng hòa Xô
viết đoàn kết

Khôi phục
kinh tế, xây
dựng CNXH

Hiến pháp
đầu tiên của
Liên Xô

Chính quyền
Xô viết thành lập

Chống thù
trong, giặc ngoài

Đòi hỏi liên
minh chặt chẽ

Thành lập
Liên bang
CHXHCN
Xô viết
4 nước Cộng
hòa sáng lập

Hoàn thành
thành lập Nhà
nước Liên bang

ên Xô - Nhà nước Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giớ

HOẠT ĐỘNG 2

TÌM HIỂU Ý NGHĨA CỦA SỰ RA ĐỜI
LIÊN BANG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA XÔ VIẾT
Mục tiêu
Phân tích được những
điểm chính về ý nghĩa
của sự thành lập Liên
bang Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Xô viết.

Nội dung
Đọc thông tin mục 2,
khai thác Hình 3
SGK tr.21 và hoàn thành
Phiếu học tập.

Hình thức
4 nhóm - thảo luận và
trình bày kết quả theo
Phiếu học tập.

Nguồn khai thác: thông tin mục 2 SGK, Hình 3 và hiểu biết đã học.

HOẠT ĐỘNG 2

GIAO NHIỆM VỤ NHÓM
Hình thức: GV chia lớp thành 4 nhóm.
Nhiệm vụ chung: Phân tích ý nghĩa của sự
thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Xô viết.
Nguồn khai thác: Thông tin mục 2 SGK,
Hình 3 và hiểu biết đã học.

Sản phẩm
Phiếu học tập gồm 2 cột:
Ý nghĩa trong nướcÝ nghĩa quốc tế

Thời gian

7 phút

Làm việc nhóm

Các nhóm khai thác SGK, Hình 3 và hiểu biết đã học để hoàn thành phiếu.

HOẠT ĐỘNG 2

HOẠT ĐỘNG SỐ: PHIẾU HỌC TẬP TRỰC TUYẾN
Công cụ số:
Google Docs

Jamboard

📋 Phiếu học tập trực tuyến
Ý nghĩa trong nước

Ý nghĩa quốc tế

➊ Truy cập phiếu học tập trực tuyến.
➋ Các nhóm tạo nội dung phiếu.
➌ Đại diện nhóm trình bày kết quả từ
phiếu trực tuyến.
Sản phẩm số: Phiếu học tập trực tuyến hoàn chỉnh

HOẠT ĐỘNG 2

KHAI THÁC HÌNH 3
ĐỊNH HƯỚNG KHAI THÁC
■ Bức tượng được tạo hình theo lối tả thực.

■ Hình ảnh tôn vinh giai cấp công nhân và
nông dân.
■ Đây là biểu tượng của Nhà nước Xô viết.

CÂU HỎI
Hình 3 gợi cho em suy nghĩ gì về
bản chất của Nhà nước Xô viết?

Hình 3: Tượng Liên minh công nông ểu tượng của Nhà nước Xô viết ở Mát-xcơ-va

HOẠT ĐỘNG 2

BÁO CÁO KẾT QUẢ
ĐẠI DIỆN NHÓM

1 - 2 nhóm trình bày ý nghĩa của sự ra đời Liên
bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết theo
Phiếu học tập.

CÁC NHÓM CÒN LẠI

● Lắng nghe
● Nhận xét
● Bổ sung ý kiến nếu có
Phản hồi tích cực - xây dựng kiến thức cùng nhau!

HOẠT ĐỘNG 2 - ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP: Ý NGHĨA TRONG
Hoạt động 2 · Phiếu học tập
① Phù hợp với lợi ích chung của các dân tộc trên đất nước Xô
viết.
② Giải quyết đúng đắn, triệt để vấn đề dân tộc trong một nhà
nước Liên bang nhiều dân tộc.
③ Tạo điều kiện cho sự phát triển nhanh chóng về kinh tế, xã
hội của tất cả các nước Cộng hòa.
④ Từng bước đưa Liên Xô trở thành một nước công nghiệp
hàng đầu thế giới.
⑤ Tăng cường vị thế của Liên Xô trên trường quốc tế, bảo
đảm lợi ích cho nhân dân lao động.

HOẠT ĐỘNG 2 - ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP

Ý NGHĨA QUỐC TẾ
Biểu tượng cách mạng
Liên Xô trở thành biểu tượng và
chỗ dựa tinh thần, vật chất cho
phong trào cách mạng thế giới.

Cổ vũ cách mạng thế giới
Cổ vũ mạnh mẽ phong trào
cách mạng thế giới.

Phong trào giải phóng dân tộc Tiền đề hệ thống XHCN
Tác động đến phong trào giải
phóng dân tộc ở các nước thuộc
địa và phụ thuộc ở châu Á, châu
Phi và khu vực Mỹ La-tinh.

Tạo tiền đề cho sự ra đời của hệ
thống xã hội chủ nghĩa trên thế
giới.

HOẠT ĐỘNG 2

CHỐT KIẾN THỨC
Sự thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết là một
trong những sự kiện quan trọng của lịch sử thế giới hiện đại.

Khẳng định sự ra đời của nhà nước xã hội chủ
nghĩa đầu tiên trên thế giới.
Mở ra con đường giải quyết vấn đề dân tộc trên
cơ sở bình đẳng, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau.
Cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng và
phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.

30 - 12 - 1922

LUYỆN TẬP
Củng cố về hệ thống hóa kiến thức về sự hình thành Liên bang Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.

01

02

TRÒ CHƠI TRẮC NGHIỆM ONLINE

CÂU HỎI SGK tr.21

Tham gia trò chơi trắc nghiệm trên
nền tảng online - trả lời đúng và
nhanh để ghi điểm.

Lập bảng tóm tắt quá trình hình
thành Liên Xô và giải thích ý nghĩa
quốc tế của Liên Xô.

LUYỆN TẬP - NHIỆM VỤ 1:
TRÒ CHƠI TRẮC NGHIỆM ONLINE

Quét mã để tham gia

Công cụ
Quizizz

Cách tham gia
• Quét mã QR hoặc
nhập mã phòng
• Trả lời câu hỏi online

Thời gian
7 phút

https://wayground.com/j
oin?gc=22770329

LUYỆN TẬP ONLINE - TỔNG KẾT TRÒ CHƠI

BẢNG XẾP HẠNG
Hạng 1: ...
Hạng 2: ...
Hạng 3: ...

TUYÊN DƯƠNG

CHỐT NHANH

• Mốc 10/1917
Các cá nhân/nhóm
trả lời đúng và nhanh

• Mốc 30/12/1922
• Mốc 1/1924
Ý nghĩa trong nước và quốc
tế của sự ra đời Liên Xô.

LUYỆN TẬP - NHIỆM VỤ 2

CÂU HỎI SGK tr.21
Hình thức: cặp đôi

Câu 1

Câu 2

Lập bảng tóm tắt quá trình hình
thành Liên bang Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Xô viết.

Vì sao nói: Liên Xô trở thành chỗ
dựa tinh thần, vật chất cho phong
trào cách mạng thế giới?

Hoạt động số - Sử dụng Chatbot AI (ChatGPT / Gemini) để tóm tắt
mốc thời gian - đối chiếu kết quả với SGK trước khi hoàn thiện bảng.

LUYỆN TẬP

ĐÁP ÁN CÂU 1
Bảng tóm tắt quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
10/1917

Chống thù trong,
giặc ngoài
Sau chiến tranh
30/12/1922
1/1924

Cách mạng tháng Mười thắng lợi; Chính quyền Xô viết được thành lậ
Các nước Cộng hòa Xô viết đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau.

Nhiệm vụ khôi phục và xây dựng đất nước đòi hỏi liên minh chặt ch
thống nhất trên cơ sở nhà nước Liên bang.
Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết được thành lập.
Hiến pháp đầu tiên của Liên Xô được thông qua.

BÀI HỌC KẾT THÚC

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ THAM GIA TIẾT HỌC!
Hẹn gặp lại các em ở bài học tiếp theo!
Bài 4: Sự phát triển của chủ nghĩa xã hội từ sau
Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay.