Bài 32:
POLYMER

Tìm thấy vi nhựa trong máu người: https://youtu.be/FPd_zdrxXJQ?feature=shared

I. Khái niệm, đặc điểm, cấu tạo và phân loại polymer
1. Khái niệm
VD:
Tinh
bột là
polymer
có công
thức chung
(C 6H10O5)n, monomer là
- Viết
CTPT
của
tinh bột,
cenluose
đã học
C
, mắt xích
là glucose
-C6cenluose
H10O5 - Tính
tử khối
tinh bột,
6H10O5phân

- Polymer là những chất có khối lượng phân tử rất
lớn do nhiều đơn vị nhỏ (gọi là mắt xích) liên kết
với nhau tạo nên.
- Các phân tử nhỏ kết hợp với nhau tạo nên polymer
được gọi là monomer.

2. Đặc điểm cấu tạo
Quanmắt
sát xích
Hình của
32.1,polymer
SGK trang
142,nối
chovới
biếtnhau
các thành:
loại mạch
Các
có thể
-polymer?
Mạch không phân nhánh như: amylose
- Mạch phân nhánh như amylopectin, glycogen
- Mạng không gian như nhựa bakelite, cao su lưu hoá

3. Phân loại:
Nghiên
cứu thông
tin trong
SGK
trang
142chính:
phân loại
Dựa
vào nguồn
gốc, polymer
được chia
thành
hai loại

polymer
a. Polymer thiên nhiên: có sẵn trong tự nhiên như: tinh bột,
cellulose, protein (sợi tơ tằm, lông cừu), cao su thiên nhiên,...
b. Polymer tổng hợp: được tổng hợp bằng phương pháp hoá
học. Ví dụ: PE, pp,...

Vậndụng kiến thức đã học bài 24 alkene, em hãy viết
PTHH của phản ứng tổng hợp các polyme PE, PP,

II. Tính chất vật lí của polymer

Đọc nội dung SGK và kết hợp kiến thức thực tế để nêu được tính
Hầuvậthết
polymer
là những
rắn,năng
không
chất
lí chung
của polymer
(trạngchất
thái, khả
tan). bay hơi,

không có nhiệt độ nóng chảy xác định (một số polymer
không nóng chảy) và không tan trong nước. Một số
polymer tan được trong một số dung môi hữu cơ như
xăng, aceton..

Liên hệ thực tế:
+ Hiện tượng xảy ra khi rót nước nóng vào chai nhựa (VD chai Lavie 500
mL), khi dùng lực kéo túi nilon?
+ Nêu một số tơ, sợi mà các em đã biết được dùng để dệt vải làm quần áo sử
dụng trong đời sống hàng ngày?
+ Dùng lực kéo 2 sợi dây: 1 dây được làm từ cao su và 1 dây được làm từ
ny- lon. Nêu hiện tượng và rút ra nhận xét về tính đàn hồi của 2 loại vật liệu?
+ Nêu hiện tượng khi đã dây chun nịt ở nơi có nhiệt độ cao?

III. Một số vật liệu polymer phổ biến
1. Chất dẻo
- Chất dẻo là loại vật liệu được chế tạo từ các polymer có tính dẻo.
- Thành phần của chất dẻo gồm polymer, chất độn, chất hoá dẻo, chất tạo màu,...

*- Chất
Em hãy
saoở vật
làm
bằng
dẻosốđược
dùng
dẻo cho
dễ bịbiết
mềmvìdẻo
môi liệu
trường
nhiệt
độ chất
cao, một
bị phân
nhiều
và sản
Soý với
cácdụng:
vật liệu kim loại, gỗ,
huỷ tạotrong
thànhđời
cácsống
sản phẩm
độcxuất?
hại, lưu
khi sử
thủy
tinhđể
thìcác
chất
những
điểm
vànguồn
nhược
điểm
+ Không
vật dẻo
dụngcó
làm
từ chấtưu
dẻo
ở gân
nhiệt
caogì?
(bếp gas, lò
nướng,...),
+ Hạn chế sử dụng các đồ dùng bằng nhựa đựng thức ăn nóng.
+ Cần lưu ý tìm hiểu thông tin để lựa chọn đồ nhựa phù hợp với mục đích sử
dụng

Ý nghĩa các kí hiệu thường gặp trên đồ nhựa gia dụng

An toàn khi đựng
thực phẩm

Dùng được
trong lò vì sóng

Sử dụng được trong
máy rửa chén, bát

+ 120°C
+248°F
Nhiệt độ tối đa
sử dụng

Mã số nhận diện nhựa

An toàn khi
đông lạnh

Em có biết?
Bí mật các con số trên đồ dùng nhựa?

2. Tơ
- Tơ là những polymer thiên nhiên hay tổng hợp có cấu tạo mạch không
phân nhánh và có thể kéo dài thành sợi.
- Dựa vào nguồn gốc, tơ thường được chia thành 2 loại:
+ Tơ thiên nhiên (như tơ tằm, bông vải, len lông cừu,...);
+ Tơ tổng hợp (như tơ nylon, tơ polyester,...);...
- Mỗi loại tơ có các tính chất đặc trưng khác nhau, vì vậy cần đọc kĩ hướng dẫn
sử dụng trước khi giặt, là để lựa chọn phương án giặt, sấy, là phù hợp: không
giặt nước quá nóng, tránh sử dụng hoá chất có tính kiềm hoặc acid mạnh, tránh
phơi nắng, là ủi ở nhiệt độ cao,…

NHÃN KÍ HIỆU GIẶT LÀ TRÊN
QUẦN ÁO

3. Cao su
- Cao su là vật liệu polymer có tính đàn hồi
- Cao su được phân thành hai loại:
+ Cao su thiên nhiên: được lấy từ mủ cây cao su
+ Cao su tổng hợp: được tổng hợp từ một số monomer
- Cao su có tính chất đàn hồi, không thấm nước, không
thấm khí, chịu mài mòn, cách điện,...
- Ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như tạo: lốp
xe, ống dẫn, gioăng đệm,...
- Chú ý không để ở nơi có nhiệt độ quá cao (cao su sẽ bị chảy) hay nơi có nhiệt độ quá thấp
(cao su sẽ bị giòn, cứng,...) hoặc nơi có ánh sáng mạnh (cao su nhanh bị lão hoá); hạn chế
để xăng, dầu, mỡ, hoá chất dính vào cao su.

4. Vật liệu composite

•https://thienlongcomposite.com/l
ich-su-vat-lieu-composite.html

4. Vật liệu composite
- Là vật liệu tổ hợp từ 2 hay nhiều vật liệu khác gồm vật liệu cốt (tăng
cường tính cơ học của vật liệu, thường ở dạng sợi hay dạng hạt) và vật liệu
nền (thường là các vật liệu có độ dẻo lớn giúp liên kết các vật liệu cốt với
nhau)
- Ứng dụng rộng rãi như: vách nhà làm bằng bùn và rơm, bê tông cốt thép,
gỗ ép nhựa, sàn gỗ nhựa, ống dẫn nước, bồn chứa nước và hoá chất, thân vỏ ô
tô, máy bay, tàu thuyền,...

IV. Ứng dụng của
polyethylene và vấn đề
ô nhiễm môi trường

IV. Ứng dụng của polyethylene và
vấn đề ô nhiễm môi trường

- Link video: 90% muối ăn trên thế giới bị nhiễm hạt vi nhựa:
https://youtu.be/Gjr-ufqgsDI?feature=shared

- Link bài báo: Những quốc gia “ăn” nhiều vi nhựa nhất thế giới, Việt Nam
cũng
có
tên
https://znews.vn/nhung-quoc-gia-an-nhieu-vi-nhua-nhat-the-gioi-viet-nam-c
ung-co-ten-post1479261.html

IV. Ứng dụng của polyethylene và vấn đề ô nhiễm môi trường
1. Ứng dụng của polyethylene
- PE có nhiều tính năng như độ bền cao, khả năng không thấm
khí, không thấm nước, cách điện tốt, dễ gia công, giá thành thấp,...
- Ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sống như: túi
đựng, màng bọc, chai lọ, ống nhựa, vỏ dây điện, đồ chơi trẻ em…

2. Ô nhiễm môi trường do sử dụng vật liệu polymer
- Hiện nay ô nhiễm môi trường gây ra do sử dụng polyethylene và các polymer không
phân huỷ sinh học đang ở mức đáng báo động, đã và đang để lại những hậu quả nghiêm
trọng ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, sự sinh trưởng, phát triển của động, thực vật và
sức khoẻ con người.
- Để hạn chế tình trạng gây ô nhiễm môi trường khi sử dụng vật liệu polymer. Cần áp
dụng nguyên tắc 5R để giảm thiểu rác thải nhựa:
+ Sử dụng vật liệu polyme được sản xuất từ nguồn nguyên liệu tái tạo hoặc có thể
phân huỷ sinh học.
+ Từ chối các sản phẩm làm từ nhựa không phân huỷ sinh học, lựa chọn các sản
phẩm làm từ vật liệu thân thiện môi trường.
+ Giảm thiểu sử dụng các đồ vật bằng nhựa sử dụng một lần, thay thế bằng vật
dụng có thể tái sử dụng nhiều lần
+ Tái sử dụng các đồ dùng bằng vật liệu polymer thành các sản phẩm hữu dụng
phục vụ đời sống
+ Thu gom, phân loại các loại nhựa có thể tái chế, tránh vứt bỏ ra môi trường.

NGUYÊN TẮC 5R
ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ
(Renew)

TÁI SỬ DỤNG
(Reuse)

GIẢM THIỀU
(Reduce)

TỪ CHỐI
(Refuse)

TÁI CHẾ
(Recycle)

Một số biện pháp để giảm thiểu rác thải nhựa trong gia đình:
1. Khi đi chợ mang theo túi xách, làn, túi bằng giấy để đựng thực phẩm thay vì
sử dụng túi nylon.
2. Mang theo cốc đựng khi đi mua đồ uống ở ngoài.
3. Sử dụng ống hút tre, ống hút làm từ tinh bột thay vì sử dụng ống hút nhựa.
4. Sử dụng chai, lọ bằng inox hoặc thủy tinh thay thế cho chai lọ sử dụng 1 lần.
5. Hạn chế sử dụng đồ ăn nhanh, đồ uống sử dụng hộp nhựa, cốc nhựa ống hút
1 lần.
6. Tái chế các đồ nhựa thành các vật có thể sử dụng trong gia đình.
7. Phân loại rác thải nhựa để tái chế lại rác thải này.

LUYỆN TẬP

LUẬT CHƠI

• Các nhóm thảo luận thật nhanh và viết đáp án vào bảng nhóm nhỏ.
• Mỗi câu hỏi chúng ta chỉ có 10s để trả lời. Khi có hiệu lệnh, các nhóm
cùng giơ bảng kết quả.

1

Dãy nào sau đây gồm các chất đều thuộc loại polymer?
A

Methane, ethylic alcohol, cellulose
B

Polypropylene, tinh bột, ethylene.
C
Tinh bột, cao su thiên nhiên, polyethylene.
D
Acetic acid, sợi tơ tằm, polyethylene

Đáp án

2
Polimer nào sau đây thuộc loại polime thiên nhiên?

A

polietilen
B
tinh bột
C
polistiren
D
xenlulozơ trinitrat

Đáp án

3

Polimer có tên pp là sản phẩm của quá trình trùng hợp
monomer nào sau đây?

A

ethylene
B
Methane  
C
propylene
D
buta-1,3-dien

Đáp án

4
Phát biểu nào sau đây sai?
Đáp án
A
Các vật liệu polimer thường là chất rắn không bay hơi.
B
Hầu hết các polimer tan trong nước và trong dung môi hữu cơ.
C
Polimer là những chất có phân tử khối rất lớn do nhiều mắt
xích liên kết với nhau.
D
PE và pp là polimer tổng hợp, còn tinh bột và xenlulose là
polimer thiên nhiên.

5

Trùng hợp m tấn ethylen thu được 1 tấn polyethylene (PE)
với hiệu suất phản ứng bằng 80%. Giá trị của m là:
A

1,80.

B

2,00.    

C

0,80.    

D

1,25.

Đáp án

VẬN DỤNG
•- Viết 3 nội dung em ấn tượng nhất
trong giờ học vào vở
•- Tiếp tục tạo sản phẩm tái chế phục
vụ học tập, sinh hoạt
•- Lên kế hoạch cho bản thân hành
động để giảm thiểu việc phát thải rác
thải nhựa.

VẬN DỤNG
•1. Tìm hiểu qua internet,
sách báo…. hãy cho biết
“giấy gói kẹo ăn được” làm
từ chất liệu gì, giải thích sự
tan của nó khi ngậm kẹo?
Tài liệu được chia sẻ bởi Website VnTeach.Com
https://www.vnteach.com

VẬN DỤNG
•1. Tìm hiểu qua internet, sách báo…. hãy cho biết
“giấy gói kẹo ăn được” làm từ chất liệu gì, giải thích sự
tan của nó khi ngậm kẹo?
•2. Ô nhiễm môi trường từ rác thải polymer ngày càng
trầm trọng, trở thành vấn nạn của thế giới. Để giảm sử
dụng vật liệu polymer không phân hủy sinh học, vật
liệu giấy đang dần trở nên quen thuộc hơn với người
tiêu dùng, thân thiện với môi trường. Theo em, việc sử
dụng vật liệu giấy thay cho vật liệu polymer không
phân hủy sinh học có tác dụng gì?