KNTT - Bài 38. Hệ nội tiết ở người

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Vũ Đức Thiên
Ngày gửi: 15h:40' 19-10-2025
Dung lượng: 79.2 MB
Số lượt tải: 1467
Nguồn:
Người gửi: Vũ Đức Thiên
Ngày gửi: 15h:40' 19-10-2025
Dung lượng: 79.2 MB
Số lượt tải: 1467
Số lượt thích:
0 người
Câu hỏi 1: Cấu tạo hệ thần kinh gồm?
A.Bộ phận trung ương và bộ phận ngoại biên
B.Bộ phận trung ương và bộ phận cảm giác
C.Bó sợi vận động và bó sợi cảm giác
D.Bộ phận cảm giác và bộ phận ngoại biên
Đáp án : A
Câu hỏi 2 : Các thành phần cấu tạo nên bộ phận trung ương thần kinh là?
A.Tủy sống và các dây thần kinh
B.Não bộ và các dây thần kinh
C.Não bộ, tủy sống và các dây thần kinh
D.Não bộ và tủy sống
Đáp án D
Câu hỏi 3: Cầu mắt cấu tạo gồm mấy lớp màng?
A.5 lớp
B.4 lớp
C.2 lớp
D.3 lớp
Đáp án D
Câu hỏi 4 :Đâu là nguyên nhân gây ra cận thị ?
1. Do cầu mắt quá dài
2. Do cầu mắt ngắn
3. Do thể thủy tinh bị lão hóa
4. Do thường xuyên nhìn vật với khoảng cách quá gần
A.1, 4
B.2, 4
C.1, 3
D.2, 3
Đáp án A
Câu hỏi 5: Ngăn cách giữa tai ngoài và tai giữa là
A.màng cơ sở.
B.màng tiền đình.
C.màng nhĩ.
D.màng cửa bầu dục.
Đáp án C
Câu hỏi 6 ?
Đáp án 6
Hình ảnh người thấp nhất và cao
nhất thế giới (Ông Chandra Bahadur
Dangi 74 tuổi, người Nepan, cao 51
cm. Ông Sultan Kosen 31 tuổi,
người Thổ Nhĩ Kỳ, cao 2,51m)
Điều gì đã khiến họ cao lớn
hay thấp bé hơn bình
thường?
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hệ nội tiết có vai trò như thế nào đối với cơ thể? Nếu hoạt động
của các tuyến nội tiết bị rối loạn thì điều gì sẽ xảy ra?
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
MỤC TIÊU
- Kể được tên và nêu được chức năng của các tuyến nội tiết
- Nêu được một số bệnh liên quan đến hệ nội tiết và cách phòng chống
các bệnh đó; vận dụng được hiểu biết về các tuyến nội tiết để bảo vệ sức
khỏe bản thân và người thân trong gia đình.
- Tìm hiểu được các bệnh nội tiết ở địa phương.
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
NỘI DUNG BÀI HỌC:
I. Các tuyến nội tiết trong cơ thể người
II. Một số bệnh liên quan đến hệ nội tiết
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
I – Các tuyến nội tiết trong cơ thể con người.
Tổ chức trò chơi học tập “ Tiếp sức đồng đội” tìm hiểu tên
và vị trí các tuyến nội tiết chính.
+ Thành lập 2 đội chơi, mỗi đội 4 HS tham gia chơi.
+ Mỗi HS lên chọn một tấm thẻ có ghi tên một loại tuyến dán vào
tranh câm, sau đó về vị trí, lần lượt HS khác lên thực hiện nhiệm vụ.
+ Đội nào hoàn thành nhanh và chính xác sẽ là đội chiến thắng.
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
I – Các tuyến nội tiết trong cơ thể con người :
1
2
- Một số tuyến nội tiết
trong cơ thể người :
tuyến yên, tuyến giáp,
tuyến tụy và tuyến trên
thận, tuyến sinh dục .
3
4
5
6
Sản phẩm tiết của các
tuyến nội tiết là gì?
Hoocmôn: TH; insulin; glucagon, adrenaline;
noradrenaline; testosterone; estrogen; insulin;
TSH; GH; ACTH; ADH; MSH; TSH…….
Ống dẫn
Mạch máu
Tế bào tuyến
Tuyến nội
tiết
Tuyến ngoại tiết
- Sản phẩm tiết ra là các hoocmon được ngấm thẳng vào máu.
-Sản phẩm tiết tập trung vào ống dẫn để đổ ra ngoài.
PHÂN BIỆT TUYẾN NỘI TIẾT VỚI TUYẾN NGOẠI TIẾT
Các tuyến nội tiết có chức năng gì?
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
I – Các tuyến nội tiết trong cơ thể con người :
-Chức năng: Các tuyến nội tiết tiết ra các hormone vận chuyển theo đường
máu , tác động đến cơ quan đích giúp điều khiển, điều hoà hoạt động của
các cơ quan nói riêng và cơ thể nói chung. Duy trì sự ổn định của môi
trường trong cơ thể.
1.Nêu tính chất của hormone?
-Hormone có hoạt tính sinh học cao. Chỉ cần một lượng nhỏ cũng gây
hiệu quả rõ rệt.
- Mỗi hooc môn chỉ tác động lên một hoặc một số cơ quan xác định gọi là
“Cơ quan đích”
- Không mang tính đặc cho loài
Bằng kỹ thuật cấy gen, người ta sử dụng vi khuẩn E.coli tổng hợp hoocmôn
Insulin ở bò, Insulin này tiêm cho người để chữa bệnh tiểu đường.
2.Một tuyến nội tiết nào đó hoạt động không bình thường thì dẫn đến hậu quả gì?
Ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển , có thể gây ra các bệnh cho cơ thể.
TÌM HIỂU MỘT SỐ TUYẾN NỘI TIẾT CHÍNH
HOẠT ĐỘNG NHÓM
GV Chia nhóm: Học sinh nghiên cứu thông tin SGK hoàn thành phiếu học tập trong 12 phút
3. Em hãy giải thích vì sao hoạt động của các hormone tuyến tụy giúp ổn định lượng đường trong
máu. Quá trình tiết hormone điều hòa đường huyết bị rối loạn có thể dẫn đến hậu quả gì?
Tuyến tụy tiết hai loại hormone đóng vai trò điều hòa đường huyết là: insulin và glucagon.
- Insulin có vai trò chuyển hóa glucose máu thành glycogen dự trữ ở gan → làm giảm glucose
trong máu.
- Glucagon có vai trò giải phóng glycogen và phân giải glycogen thành glucose đi vào máu → làm
tăng đường máu.
Quá trình tiết hormone điều hòa đường huyết bị rối loạn có thể dẫn đến rối loạn đường huyết,
mắc bệnh tiểu đường, …
4. Trường hợp người lùn, người khổng lồ đã nêu ở đầu bài do rối loạn của tuyến nội tiết nào
trong các tuyến nội tiết trên?
Bệnh khổng lồ là các hội chứng do tiết ra quá nhiều hormone tăng trưởng (cường hormone
tăng trưởng) là do tuyến yên
Ai có khả năng mắc bướu cổ?
Bất cứ ai cũng có thể bị bướu cổ.
Tuy nhiên, bướu cổ có khả năng
phát triển ở những phụ nữ khi sinh
cao hơn khoảng bốn lần so với nam
giới. Nguy cơ phát triển bướu cổ
của bạn cũng tăng lên khi bạn già
đi, đặc biệt là sau 40 tuổi
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
II. Bệnh liên quan đến hệ nội tiết
+Các nhóm được giao nhiệm vụ chuẩn bị ở nhà theo sự phân công
Nhóm 1,2 : tìm hiểu bệnh đái tháo đường
Nhóm 3,4 : tìm hiểu bệnh bướu cổ do thiếu iodine
+ Các thành viên trong nhóm thảo luận thống nhất lại các nội dung đã tìm hiểu, cử đại diện
báo cáo
+ Các nhóm khác theo dõi phần trình bày của nhóm bạn : ghi chép lại những thông tin chính
về các bệnh (nguyên nhân, biểu hiện, biện pháp phòng chống)
VIDEO: BỆNH TIỂU ĐƯỜNG
VIDEO: BỆNH BƯỚU CỔ
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
II. Bệnh liên quan đến hệ nội tiết
-Hoạt động của các tuyến nội tiết rối loạn → ảnh hưởng đến
quá trình chuyển hóa trong cơ thể → gây nên nhiều bệnh cho
cơ thể như tiểu đường, bướu cổ do thiếu iodine, người cao
hoặc lùn hơn bình thường.
-Để phòng tránh các bệnh nội tiết cần có lối sống lành
mạnh, chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý, tránh các chất
độc hại, luyện tập TDTT, khám sức khỏe định kì…
DỰ ÁN
Tìm hiểu tình hình mắc bệnh tiểu đường, bướu cổ do thiếu iodine qua bảng sau:
Tên
Tỉ lệ
Độ
bệnh Người mắc tuổi
bệnh
Nguyên
nhân
Tình trạng bệnh
(Nhẹ/nặng/
có biến chứng)
Giải pháp hạn chế
tỉ lệ mắc bệnh
Học sinh tự điều tra ở địa phương sinh sống.
LUYỆN TẬP
TRÒ CHƠI:
HỘP QUÀ
BÍ ẨN
Trong mỗi hộp quà ẩn chứng
một số điểm bí ấn. Các em hãy
trả lời đúng các câu hỏi để nhận
về phần quà cho mình nhé.
BÀI MỚI
10 điểm
10 điểm
Một tràng
pháo tay
9 điểm
9 điểm
10 điểm
START
Trong cơ thể người, tuyến nội tiết nào đóng vai
trò chỉ đạo hoạt động của hầu hết các tuyến nội
tiết khác?
12
3
9
6
Hết Giờ
A: Tuyến sinh dục
B: Tuyến yên
C:Tuyến giáp
D: Tuyến Tụy
CHÚC
MỪNG
START
Hiện tượng “người khổng lồ” có liên quan mật
thiết đến việc dư thừa hoocmôn nào ?
12
3
9
6
Hết Giờ
A: FSH
B: LH
C: GH
D: ACTH
CHÚC
MỪNG
START
Iôt là thành phần không thể thiếu trong
hoocmôn nào dưới đây ?
12
3
9
6
Hết Giờ
A: Tiroxin
B: Glucagon
C: oxitoxin
D: Canxitonin
CHÚC
MỪNG
START
Bệnh tiểu đường có liên quan đến sự thiếu hụt hoặc
rối loạn hoạt tính của hoocmôn nào dưới đây ?
12
3
9
6
Hết Giờ
A: GH
B: Glucagon
C: Adrenalin
D: Insulin
CHÚC
MỪNG
START
Loại hoocmôn nào gây ra những biến đổi cơ thể
ở tuổi dậy thì của nam giới ?
12
3
9
6
Hết Giờ
A: Testosteron
B: Progesteron
C: Ơstrogen
D: Oxitoxin
CHÚC
MỪNG
VẬN DỤNG
Vận dụng hiểu biết về các tuyến nội tiết, em hãy đề xuất các biện pháp bảo vệ
sức khỏe bản thân và gia đình, nêu tác dụng của các biện pháp đó.
BIỆN PHÁP
1. Bổ sung thức ăn có chứa Iodine
trong khẩu phần ăn
2. Hạn chế tiêu thụ thức ăn có
hàm lượng đường cao
3. Tiêm phòng vắc -xin
4. Ngủ đủ giấc
……..
TÁC DỤNG
Phòng tránh bướu cổ
Tránh tuyến tụy hoạt động quá mức
gây suy tụy
Bảo vệ tuyến yên không bị tổn thương
bởi virut, vi khuẩn.
Giúp cho các cơ quan trong cơ thể có thời
gian nghỉ ngơi.
Về nhà HS truy cập vào link để làm bài tập trắc nghiệm
https://hoc247.net/khoa-hoc-tu-nhien-8/trac-nghiem-khtn-8-ketnoi-tri-thuc-bai-30-l14143.html
A.Bộ phận trung ương và bộ phận ngoại biên
B.Bộ phận trung ương và bộ phận cảm giác
C.Bó sợi vận động và bó sợi cảm giác
D.Bộ phận cảm giác và bộ phận ngoại biên
Đáp án : A
Câu hỏi 2 : Các thành phần cấu tạo nên bộ phận trung ương thần kinh là?
A.Tủy sống và các dây thần kinh
B.Não bộ và các dây thần kinh
C.Não bộ, tủy sống và các dây thần kinh
D.Não bộ và tủy sống
Đáp án D
Câu hỏi 3: Cầu mắt cấu tạo gồm mấy lớp màng?
A.5 lớp
B.4 lớp
C.2 lớp
D.3 lớp
Đáp án D
Câu hỏi 4 :Đâu là nguyên nhân gây ra cận thị ?
1. Do cầu mắt quá dài
2. Do cầu mắt ngắn
3. Do thể thủy tinh bị lão hóa
4. Do thường xuyên nhìn vật với khoảng cách quá gần
A.1, 4
B.2, 4
C.1, 3
D.2, 3
Đáp án A
Câu hỏi 5: Ngăn cách giữa tai ngoài và tai giữa là
A.màng cơ sở.
B.màng tiền đình.
C.màng nhĩ.
D.màng cửa bầu dục.
Đáp án C
Câu hỏi 6 ?
Đáp án 6
Hình ảnh người thấp nhất và cao
nhất thế giới (Ông Chandra Bahadur
Dangi 74 tuổi, người Nepan, cao 51
cm. Ông Sultan Kosen 31 tuổi,
người Thổ Nhĩ Kỳ, cao 2,51m)
Điều gì đã khiến họ cao lớn
hay thấp bé hơn bình
thường?
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hệ nội tiết có vai trò như thế nào đối với cơ thể? Nếu hoạt động
của các tuyến nội tiết bị rối loạn thì điều gì sẽ xảy ra?
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
MỤC TIÊU
- Kể được tên và nêu được chức năng của các tuyến nội tiết
- Nêu được một số bệnh liên quan đến hệ nội tiết và cách phòng chống
các bệnh đó; vận dụng được hiểu biết về các tuyến nội tiết để bảo vệ sức
khỏe bản thân và người thân trong gia đình.
- Tìm hiểu được các bệnh nội tiết ở địa phương.
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
NỘI DUNG BÀI HỌC:
I. Các tuyến nội tiết trong cơ thể người
II. Một số bệnh liên quan đến hệ nội tiết
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
I – Các tuyến nội tiết trong cơ thể con người.
Tổ chức trò chơi học tập “ Tiếp sức đồng đội” tìm hiểu tên
và vị trí các tuyến nội tiết chính.
+ Thành lập 2 đội chơi, mỗi đội 4 HS tham gia chơi.
+ Mỗi HS lên chọn một tấm thẻ có ghi tên một loại tuyến dán vào
tranh câm, sau đó về vị trí, lần lượt HS khác lên thực hiện nhiệm vụ.
+ Đội nào hoàn thành nhanh và chính xác sẽ là đội chiến thắng.
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
I – Các tuyến nội tiết trong cơ thể con người :
1
2
- Một số tuyến nội tiết
trong cơ thể người :
tuyến yên, tuyến giáp,
tuyến tụy và tuyến trên
thận, tuyến sinh dục .
3
4
5
6
Sản phẩm tiết của các
tuyến nội tiết là gì?
Hoocmôn: TH; insulin; glucagon, adrenaline;
noradrenaline; testosterone; estrogen; insulin;
TSH; GH; ACTH; ADH; MSH; TSH…….
Ống dẫn
Mạch máu
Tế bào tuyến
Tuyến nội
tiết
Tuyến ngoại tiết
- Sản phẩm tiết ra là các hoocmon được ngấm thẳng vào máu.
-Sản phẩm tiết tập trung vào ống dẫn để đổ ra ngoài.
PHÂN BIỆT TUYẾN NỘI TIẾT VỚI TUYẾN NGOẠI TIẾT
Các tuyến nội tiết có chức năng gì?
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
I – Các tuyến nội tiết trong cơ thể con người :
-Chức năng: Các tuyến nội tiết tiết ra các hormone vận chuyển theo đường
máu , tác động đến cơ quan đích giúp điều khiển, điều hoà hoạt động của
các cơ quan nói riêng và cơ thể nói chung. Duy trì sự ổn định của môi
trường trong cơ thể.
1.Nêu tính chất của hormone?
-Hormone có hoạt tính sinh học cao. Chỉ cần một lượng nhỏ cũng gây
hiệu quả rõ rệt.
- Mỗi hooc môn chỉ tác động lên một hoặc một số cơ quan xác định gọi là
“Cơ quan đích”
- Không mang tính đặc cho loài
Bằng kỹ thuật cấy gen, người ta sử dụng vi khuẩn E.coli tổng hợp hoocmôn
Insulin ở bò, Insulin này tiêm cho người để chữa bệnh tiểu đường.
2.Một tuyến nội tiết nào đó hoạt động không bình thường thì dẫn đến hậu quả gì?
Ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển , có thể gây ra các bệnh cho cơ thể.
TÌM HIỂU MỘT SỐ TUYẾN NỘI TIẾT CHÍNH
HOẠT ĐỘNG NHÓM
GV Chia nhóm: Học sinh nghiên cứu thông tin SGK hoàn thành phiếu học tập trong 12 phút
3. Em hãy giải thích vì sao hoạt động của các hormone tuyến tụy giúp ổn định lượng đường trong
máu. Quá trình tiết hormone điều hòa đường huyết bị rối loạn có thể dẫn đến hậu quả gì?
Tuyến tụy tiết hai loại hormone đóng vai trò điều hòa đường huyết là: insulin và glucagon.
- Insulin có vai trò chuyển hóa glucose máu thành glycogen dự trữ ở gan → làm giảm glucose
trong máu.
- Glucagon có vai trò giải phóng glycogen và phân giải glycogen thành glucose đi vào máu → làm
tăng đường máu.
Quá trình tiết hormone điều hòa đường huyết bị rối loạn có thể dẫn đến rối loạn đường huyết,
mắc bệnh tiểu đường, …
4. Trường hợp người lùn, người khổng lồ đã nêu ở đầu bài do rối loạn của tuyến nội tiết nào
trong các tuyến nội tiết trên?
Bệnh khổng lồ là các hội chứng do tiết ra quá nhiều hormone tăng trưởng (cường hormone
tăng trưởng) là do tuyến yên
Ai có khả năng mắc bướu cổ?
Bất cứ ai cũng có thể bị bướu cổ.
Tuy nhiên, bướu cổ có khả năng
phát triển ở những phụ nữ khi sinh
cao hơn khoảng bốn lần so với nam
giới. Nguy cơ phát triển bướu cổ
của bạn cũng tăng lên khi bạn già
đi, đặc biệt là sau 40 tuổi
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
II. Bệnh liên quan đến hệ nội tiết
+Các nhóm được giao nhiệm vụ chuẩn bị ở nhà theo sự phân công
Nhóm 1,2 : tìm hiểu bệnh đái tháo đường
Nhóm 3,4 : tìm hiểu bệnh bướu cổ do thiếu iodine
+ Các thành viên trong nhóm thảo luận thống nhất lại các nội dung đã tìm hiểu, cử đại diện
báo cáo
+ Các nhóm khác theo dõi phần trình bày của nhóm bạn : ghi chép lại những thông tin chính
về các bệnh (nguyên nhân, biểu hiện, biện pháp phòng chống)
VIDEO: BỆNH TIỂU ĐƯỜNG
VIDEO: BỆNH BƯỚU CỔ
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
II. Bệnh liên quan đến hệ nội tiết
-Hoạt động của các tuyến nội tiết rối loạn → ảnh hưởng đến
quá trình chuyển hóa trong cơ thể → gây nên nhiều bệnh cho
cơ thể như tiểu đường, bướu cổ do thiếu iodine, người cao
hoặc lùn hơn bình thường.
-Để phòng tránh các bệnh nội tiết cần có lối sống lành
mạnh, chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý, tránh các chất
độc hại, luyện tập TDTT, khám sức khỏe định kì…
DỰ ÁN
Tìm hiểu tình hình mắc bệnh tiểu đường, bướu cổ do thiếu iodine qua bảng sau:
Tên
Tỉ lệ
Độ
bệnh Người mắc tuổi
bệnh
Nguyên
nhân
Tình trạng bệnh
(Nhẹ/nặng/
có biến chứng)
Giải pháp hạn chế
tỉ lệ mắc bệnh
Học sinh tự điều tra ở địa phương sinh sống.
LUYỆN TẬP
TRÒ CHƠI:
HỘP QUÀ
BÍ ẨN
Trong mỗi hộp quà ẩn chứng
một số điểm bí ấn. Các em hãy
trả lời đúng các câu hỏi để nhận
về phần quà cho mình nhé.
BÀI MỚI
10 điểm
10 điểm
Một tràng
pháo tay
9 điểm
9 điểm
10 điểm
START
Trong cơ thể người, tuyến nội tiết nào đóng vai
trò chỉ đạo hoạt động của hầu hết các tuyến nội
tiết khác?
12
3
9
6
Hết Giờ
A: Tuyến sinh dục
B: Tuyến yên
C:Tuyến giáp
D: Tuyến Tụy
CHÚC
MỪNG
START
Hiện tượng “người khổng lồ” có liên quan mật
thiết đến việc dư thừa hoocmôn nào ?
12
3
9
6
Hết Giờ
A: FSH
B: LH
C: GH
D: ACTH
CHÚC
MỪNG
START
Iôt là thành phần không thể thiếu trong
hoocmôn nào dưới đây ?
12
3
9
6
Hết Giờ
A: Tiroxin
B: Glucagon
C: oxitoxin
D: Canxitonin
CHÚC
MỪNG
START
Bệnh tiểu đường có liên quan đến sự thiếu hụt hoặc
rối loạn hoạt tính của hoocmôn nào dưới đây ?
12
3
9
6
Hết Giờ
A: GH
B: Glucagon
C: Adrenalin
D: Insulin
CHÚC
MỪNG
START
Loại hoocmôn nào gây ra những biến đổi cơ thể
ở tuổi dậy thì của nam giới ?
12
3
9
6
Hết Giờ
A: Testosteron
B: Progesteron
C: Ơstrogen
D: Oxitoxin
CHÚC
MỪNG
VẬN DỤNG
Vận dụng hiểu biết về các tuyến nội tiết, em hãy đề xuất các biện pháp bảo vệ
sức khỏe bản thân và gia đình, nêu tác dụng của các biện pháp đó.
BIỆN PHÁP
1. Bổ sung thức ăn có chứa Iodine
trong khẩu phần ăn
2. Hạn chế tiêu thụ thức ăn có
hàm lượng đường cao
3. Tiêm phòng vắc -xin
4. Ngủ đủ giấc
……..
TÁC DỤNG
Phòng tránh bướu cổ
Tránh tuyến tụy hoạt động quá mức
gây suy tụy
Bảo vệ tuyến yên không bị tổn thương
bởi virut, vi khuẩn.
Giúp cho các cơ quan trong cơ thể có thời
gian nghỉ ngơi.
Về nhà HS truy cập vào link để làm bài tập trắc nghiệm
https://hoc247.net/khoa-hoc-tu-nhien-8/trac-nghiem-khtn-8-ketnoi-tri-thuc-bai-30-l14143.html
 







Các ý kiến mới nhất