GIÁO DỤC KINH TẾ PHÁP LUẬT
12

CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
MỚI NGÀY HÔM NAY!
1

KHỞI ĐỘNG
Các em quan sát hình ảnh, đọc câu
hỏi phần Mở đầu (SGK – tr.33) và
thực hiện nhiệm vụ: Các hình ảnh
trên gợi cho em về chính sách an
ninh xã hội nào của Nhà nước ta?
Em hãy chia sẻ những hiểu biết của
mình về chính sách đó.

 Các hình ảnh gợi về chính sách trợ giúp xã hội của Nhà nước ta

Khái niệm

Một số hình thức chính sách

Là sự đảm bảo của Nhà nước, sự hỗ trợ của

o Trợ cấp xã hội;

cộng đồng về thu nhập và các điều kiện sống

o Dịch vụ hỗ trợ xã hội;

thiết yếu bằng các hình thức và biện pháp khác

o Chương trình đào tạo và phát triển kĩ

nhau đối với các thành viên trong xã hội khi họ
rơi vào cảnh rủi ro, bất hạnh, nghèo đói, yếu
thế trong cuộc sống mà bản thân họ không đủ
khả năng tự lo được.

năng;
o Chính sách việc làm; hỗ trợ nhà ở;...

GIÁO DỤC KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT 12

BÀI 4
AN SINH
XÃ HỘI
Kết nối tri thức với cuộc sống

NỘI DUNG BÀI HỌC
1. An sinh xã hội và một số chính sách
an sinh xã hội cơ bản

2. Vai trò của an sinh xã hội.

0
1
AN SINH XÃ HỘI
VÀ MỘT SỐ
CHÍNH SÁCH AN
SINH XÃ HỘI CƠ
BẢN

LÀM VIỆC NHÓM ĐÔI: Các nhóm hãy đọc Thông tin
(SGK – tr.34) để thực hiện nhiệm vụ:
?

?

Em hãy cho biết an sinh xã hội là gì?

Hãy nêu tên, đặc điểm và ý nghĩa
của các chính sách an sinh xã hội
cơ bản.

MỜI CÁC
NHÓM
TRÌNH BÀY

KHÁI NIỆM
An sinh xã hội là hệ thống các chính sách can thiệp của Nhà nước và các
lực lượng xã hội thực hiện nhằm giảm mức độ nghèo đói, nâng cao năng
lực tự bảo vệ của người dân và xã hội trước những rủi ro hay nguy cơ
giảm hoặc mất thu nhập, bảo đảm ổn định, phát triển và công bằng xã hội.

Tên gọi, đặc điểm và ý nghĩa của các chính sách an sinh xã hội cơ bản
Tên chính sách

Đặc điểm
− Chính sách tín dụng ưu đãi tạo việc làm.
− Chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, việc làm
cho người lao động ở khu vực nông thôn.

Chính sách hỗ trợ

− Chính sách việc làm công.

việc làm, thu nhập − Các chính sách hỗ trợ khác:
và giảm nghèo

+ Hỗ trợ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài
theo hợp đồng.
+ Hỗ trợ việc làm cho thanh niên.
+ Hỗ trợ phát triển thị trường lao động.

Chính sách về
bảo hiểm

Ý nghĩa

Hỗ trợ người lao động nâng cao cơ hội tìm việc
làm, tham gia thị trường lao động để có thu
nhập, từng bước bảo đảm thu nhập tối thiểu cho
người dân; đặc biệt là người nghèo, thanh niên,
lao động nông thôn và các nhóm lao động dễ bị
tổn thương khác cải thiện cuộc sống, góp phần
chuyển đổi cơ cấu việc làm, giảm tỉ lệ thất
nghiệp, xoá đói, giảm nghèo và ổn định xã hội.

− Bảo hiểm xã hội:

Hỗ trợ người dân phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro

+ Bảo hiểm xã hội bắt buộc.

khi bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai

+ Bảo hiểm xã hội tự nguyện.

sản, tai nạn lao động, mắt sức lao động, hết tuổi

− Bảo hiểm y tế.

lao động. Gồm một số chính sách về: bảo hiểm

− Bảo hiểm thất nghiệp.

xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp,.....

Tên gọi, đặc điểm và ý nghĩa của các chính sách an sinh xã hội cơ bản
Tên chính sách

Đặc điểm

Ý nghĩa

− Các chính sách trợ giúp xã hội thường xuyên tại
cộng đồng cho những người có hoàn cảnh đặc biệt
Chính sách trợ
giúp xã hội

khó khăn (người cao tuổi, người khuyết tật nặng, trẻ Bảo vệ phổ cập đối với mọi thành viên trong xã
mồ côi,...).

hội trên cơ sở sự tương trợ cộng đồng, chia sẻ

− Trợ cấp xã hội đột xuất cho người dân khi gặp phải rủi ro.
những rủi ro, khó khăn bất ngờ như thiên tai, hoả
hoạn, dịch bệnh,... giúp họ ổn định cuộc sống.

Hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ
Chính sách bảo

− Được triển khai qua hệ thống các cơ chế, chính sách bản ở mức tối thiểu như các chính sách về giáo

đảm các dịch vụ

cung cấp các dịch vụ cho người dân với mức độ dục, y tế, nhà ở, nước sạch, thông tin,... đặc biệt

xã hội cơ bản

khác nhau.

là người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn
và đồng bào dân tộc thiểu số.

HOẠT ĐỘNG NĂNG LỰC SỐ

KHÁM PHÁ AN SINH
XÃ HỘI VỚI AI
TRA CỨU • HỆ THỐNG HÓA • HIA SẺ
1 AI

2
MINDMAP

3 PADLET

Sản phẩm cuối: sơ đồ 4 trụ cột an
sinh xã hội tại Việt Nam từ dữ
liệu văn bản gốc.

1
7

QUY TRÌNH HỌC TẬP SỐ

3 CHẶNG • 1 SẢN PHẨM CHUNG

Mỗi nhóm phối hợp trên nhiều thiết bị, nhưng cùng sử dụng một nguồn dữ liệu đã kiểm chứng.

Đọc Nghị định
20/2021/NĐ-CP
Gửi prompt cho Trợ lý ảo
AI
Đối chiếu với SGK và văn
bản gốc

③ CHIA SẺ TRỰC
TUYẾN

② TẠO SƠ ĐỒ AI

→

Phân loại nội dung thành
4 trụ cột
Thiết kế mindmap trên
Whimsical AI hoặc
GitMind AI
Rút gọn bằng từ khóa

→

Đăng sơ đồ lên Padlet lớp
Xem và phản hồi sản
phẩm nhóm bạn
Tổng hợp ý tưởng thảo
luận

NL
S

① TRA CỨU VỚI AI

1
8

BƯỚC 1 • LAPTOP + TRỢ LÝ ẢO AI

TRA CỨU CÓ KIỂM CHỨNG
Mục tiêu: rút ra nội dung cốt lõi của Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, không sao chép máy móc.

PROMPT GỢI
Ý

“Hãy tóm tắt nội dung cốt lõi của Nghị định số 20/2021/NĐ-CP về
chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội. Trình
bày theo 4 mục: đối tượng, hình thức trợ giúp, điều kiện và ý
nghĩa. Với mỗi ý, ghi rõ điều/khoản cần kiểm tra lại trong văn bản
gốc. Không tự bổ sung thông tin ngoài văn bản.”

QUY TẮC 3 ĐỐI
CHIẾU
✓

Đối chiếu câu trả lời AI với văn bản gốc

✓

So với 4 chính sách trong SGK

✓

Chỉ giữ luận cứ có căn cứ rõ ràng

1
9

BƯỚC 2 • MÁY TÍNH BẢNG + MINDMAP
AI

HỆ THỐNG HÓA 4 TRỤ CỘT
Dùng Whimsical AI hoặc GitMind AI để chuyển dữ liệu đã kiểm chứng thành sơ đồ trực quan.

DỮ LIỆU ĐẦU VÀO

AN SINH XÃ HỘI
1

Hỗ trợ việc làm,
thu nhập và giảm nghèo

2

Chính sách
về bảo hiểm

3

Chính sách
trợ giúp xã hội

4

Bảo đảm dịch vụ
xã hội cơ bản

BƯỚC 3 • ĐIỆN THOẠI + PADLET

CHIA SẺ • PHẢN HỒI • HOÀN THIỆN
Mỗi nhóm đăng một sản phẩm, xem sản phẩm nhóm khác và để lại phản hồi có căn cứ.

BÀI ĐĂNG CẦN CÓ
Tên nhóm • Sơ đồ • Nguồn đã kiểm tra • 1 câu kết luận

2 ĐIỀU ĐÚNG

Chỉ ra hai điểm chính xác,
rõ ràng trong sơ đồ.

1 ĐIỀU CẦN BỔ
SUNG

Nêu một chi tiết còn thiếu
hoặc cần kiểm chứng.

1 CÂU HỎI MỞ

Đặt câu hỏi giúp nhóm làm
rõ ý nghĩa chính sách.

QUY TẮC PHẢN HỒI: TÔN TRỌNG • CỤ
THỂ • DỰA TRÊN NGUỒN
2

PHIẾU CHỐT HOẠT ĐỘNG

ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM SỐ
Nhóm tự đánh giá trước khi trình bày. Giáo viên có thể dùng cùng tiêu chí để nhận xét nhanh.
ST
T

TIÊU CHÍ

MINH CHỨNG

ĐIỂ
M

1

ĐÚNG KIẾN
THỨC

Đủ 4 trụ cột; không nhầm tên chính sách

4

2

CÓ CĂN CỨ

Thông tin AI được đối chiếu với văn bản
gốc và SGK

3

3

TRỰC QUAN

Sơ đồ rõ nhánh, từ khóa ngắn, dễ đọc

2

4

HỢP TÁC SỐ

Đăng đúng nơi, phản hồi tôn trọng và có
ích

1

CÂU CHỐT 30 GIÂY

“Nhóm em đã dùng AI hiệu
quả khi…”

Mời các em xem video về các hoạt động an sinh xã hội
“Ngày vì người nghèo” ở Sơn La

Mời các em xem video về công tác dân tộc ở tỉnh
Quảng Ninh

GHI NHỚ
•

An sinh xã hội là hệ thống các chính sách can thiệp
của Nhà nước và các lực lượng xã hội thực hiện
nhằm giảm mức độ nghèo đói, nâng cao năng lực
tự bảo vệ của người dân và xã hội trước những rủi
ro hay nguy cơ giảm hoặc mất thu nhập, bảo đảm
ổn định, phát triển và công bằng xã hội.

•

Hệ thống an sinh xã hội ở Việt Nam bao gồm các
chính sách cơ bản sau: Chính sách hỗ trợ việc làm;
Chính sách về bảo hiểm; Chính sách trợ giúp xã
hội; Chính sách bảo đảm các dịch vụ xã hội cơ bản.

LÀM VIỆC THEO CẶP: Các nhóm đọc, nghiên cứu Thông tin
và mục Em có biết trong SGK – tr.35:
Thông tin
Ở Việt Nam, nhận thức của hệ thống chính trị và nhân dân về thực hiệncác chính sách đảm bảo an sinh xã
hội trong phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ngày càng đầy đủ và sâu sắc hơn.
Chính sách ưu đãi, tôn vinh đối với người có công với cách mạng được chủ trọng, thực hiện tốt; chính
sách giảm nghèo bền vững đạt nhiều kết quả tích cực, được cộng đồng quốc tế ghi nhận và đánh giá cao
việc làm cho người lao động cơ bản được bảo đảm, tỉ lệ thất nghiệp khu vực thành thị thấp; chính sách
bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế ngày càng khẳng định vai trò trụ cột trong bảo đảm an sinh xã hội. Hệ
thống cơ sở y tế, giáo dục, trợ giúp xã hội tiếp tục được đầu tư, mở rộng, nâng cao chất lượng góp phần
bảo đảm giáo dục, y tế, nhà ở tối thiểu, nước sạch, thông tin cơ bản cho nhân dân, người có hoàn cảnh
khó khăn được hỗ trợ kịp thời.
(Theo Nghị quyết số 42-NQ/TW Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII)

EM CÓ BIẾT
Theo Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) An sinh xã hội là một sự bảo vệ màxã hội cung cấp
cho các thành viên của mình thông qua một số biện pháp được áp dụng rộng rãi để
đương đầu với những khó khăn, các cú sốc về kinh tế và xã hội làm mất hoặc suy giảm
nghiêm trọng thu nhập do ốm đau, thai sản, thương tật do lao động, mất sức lao động và
tử vong. Cung cấp chăm sóc y tế và trợ cấp cho các gia đình nạn nhân có trẻ em.
Hiệp hội An sinh quốc tế (ISSA) cho rằng: An sinh xã hội là thành tố của hệ thống chính
sách công liên quan đến sự bảo đảm an toàn cho tất cả các thành viên xã hội chứ không
chỉ có công nhân. Những vấn đề mà ISSA quan tâm nhiều trong hệ thống an sinh xã hội
là chăm sóc sức khoẻ thông qua bảo hiểm y tế; hệ thống bảo hiểm xã hội; chăm sóc tuổi
già, phòng chống tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; trợ giúp xã hội.

Sau khi nghiên cứu thông tin, các em hãy thực hiện
nhiệm vụ dưới đây:
Qua những thông tin trên, em
?

hãy giải thích sự cần thiết của
các chính sách an sinh xã hội
ở nước ta hiện nay.

MỜI CÁC
NHÓM
TRÌNH BÀY

Hướng dẫn trả lời
An sinh xã hội giúp:

giảm mức độ đói nghèo,
nâng cao năng lực tự bảo vệ
của người dân và xã hội
trước những rủi ro hay nguy
cơ giảm hoặc mất thu nhập

bảo đảm ổn định, phát triển
và công bằng xã hội.

Chính sách bảo hiểm xã hội

Trao tặng túi an sinh cho người
dân trong mùa dịch Covid.

Lễ bàn giao nhà đại đoàn kết tại
tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

Hội viên phụ nữ tỉnh Lai Châu
tìm hiểu các kiến thức qua sách báo

Video về quá trình xây dựng BHXH tỉnh Sơn La

Video về việc Việt Nam không ngừng hoàn thiện chính sách an sinh xã hội

HOẠT ĐỘNG NĂNG LỰC SỐ

VÌ SAO CẦN CÓ
AN SINH XÃ HỘI?
HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI

Sản phẩm: lời giải thích có
dẫn chứng về sự cần thiết của
chính sách an sinh xã hội.

THEO DÕI DÒNG CỨU TRỢ MINH BẠCH
THEO DÕI 5 ĐIỂM
01

Nguồn quỹ và hàng tiếp
nhận

02

Khu vực chịu rủi ro

03

Nhóm cần ưu tiên

04

Tuyến phân phối

05

Kết quả và báo cáo công
khai

Mục tiêu: nhận ra công nghệ chỉ hỗ trợ ra quyết định; tính
đúng đắn vẫn phụ thuộc dữ liệu, tiêu chí ưu tiên và sự
kiểm chứng.