GV: ............
KHTN 9

 Khi sửa chữa một căn nhà, hai anh Lâm và An dùng ròng
rọc để đưa gạch lên tầng 2 cao 3,5 m. Mỗi viên gạch có trọng
lượng 18 N. Anh Lâm kéo được 10 viên gạch trong 1 phút còn
anh An kéo được 12 viên gạch trong 90 giây.
Lâm

An

Mỗi viên gạch nặng 18N

3,5m
10

12

C1. Anh Lâm hay anh An làm việc khoẻ hơn?

Bài 4. CÔNG VÀ CÔNG SUẤT
(02 tiết)
I. CÔNG
II. CÔNG SUẤT

3

Quá trình truyền năng lượng cho vật bằng cách tác dụng
lực lên vật làm vật dịch chuyển theo hướng của lực gọi là
quá trình thực hiện công cơ học.
Lực đẩy F làm xe hàng dịch chuyển một đoạn s
theo hướng của lực

Nêu ví dụ về thực hiện công
trong đời sống?
4

Công thức tính công cơ học
Nếu có một lực F tác dụng vào vật, làm vật dịch chuyển một
quãng đường s theo hướng của lực thì công của lực F được xác
định bởi biểu thức.
F

A
A=F.s

s

B

A : công của lực F. đơn vị đo là Jun (J)
F : lực tác dụng vào vật. Đơn vị đo là
Niutơn (N)
s : quãng đường vật dịch chuyển. Đơn vị
đo là mét (m)

Khi lực F = 1N và s = 1m thì A = 1N.1m = 1 Nm
* Đơn vị của công là Jun , kí hiệu là J
( 1 J = 1Nm ; 1 kJ = 1 000 J, 1MJ = 106 J)

HOẠT ĐỘNG NHÓM 6 TRONG THỜI GIAN 3PH

a) Đưa vật nặng lên cao

c) Học sinh đang ngồi học

b) Vận động viên ném lao

d) Vận động viên đứng yên giữ tạ

Stt

Tên các hoạt
động

Lực tác dụng lên
vật (4đ)

Quãng đường vật
dịch chuyển theo
hướng của lực (4đ)

Thực hiện được
công cơ học/ không
thực hiện công cơ
học (2đ)

a

Đưa vật lên cao

 lực căng của sợi
dây và trọng lực.

 Lực căng của sợi
dây làm vật đi lên.

 Trường hợp có
công cơ học.

b

Vận động viên
ném lao

 lực của tay và
trọng lực.

 Lực của tay làm
chiếc lao bay ra xa.

 Trường hợp có
công cơ học.

c

HS đang ngồi
học

 Trọng lực.

 Học sinh không di
chuyển

 không có công cơ
học

d

Vận động viên
đang đứng yên
giữ tạ

 Trọng lực và lực
giữ của tay.

 Quả tạ không di
chuyển

 không có công cơ
học

7

Chú ý:
Nếu vật
chuyển
theo
phương
vuônghợp
góc tổng
với
 Công
thức
tính dời
công
trong
trường
phương của lực thì công của lực đó bằng 0.

quát: A = F.s.cosα với α là góc hợp bởi hướng tác
dụng của lực và hướng dịch chuyển của vật.

α

P

F

 AP = 0

CH3: Một xe nâng tác dụng một lực hướng lên
thẳng đứng, có độ lớn 700 N để nâng thùng hàng từ
mặt đất lên độ cao 2 m. Tính công của lực nâng.

Công của lực nâng là: A = F.s = 700.2 = 1400 J

9

10

 Khi sửa chữa một căn nhà, hai anh Lâm và An dùng
ròng rọc để đưa gạch lên tầng 2 cao 3,5 m. Mỗi viên
gạch có trọng lượng 18 N. Anh Lâm kéo được 10 viên
gạch trong 1 phút còn anh An kéo được 12 viên gạch
trong 90 giây.

+ Tính công mà anh Lâm và anh An đã thực hiện.
+ Tính công mà mỗi anh thực hiện trong thời gian 1
giây.
+ Trả lời câu hỏi trong tình huống mở đầu.

+ Công mà anh Lâm thực hiện:
A1 = F1.s = 10.18.3,5 = 630 J
+ Công mà anh An thực hiện:
A2 = F2.s = 18.12.3,5 = 756 J
+ Công mà anh Lâm thực hiện trong 1 giây:
630 630
A1 

10, 5(J / s)
t1
60

+ Công mà anh An thực hiện trong 1 giây
756 756
A2 

8, 4(J / s)
t2
90

Câu trả lời cho câu hỏi trong tình huống mở đầu: Anh Lâm
khoẻ hơn.

•Trong vật lý học, để đánh giá việc thực hiện công
của người hay thiết bị sinh công, người ta không chỉ
quan tâm đến độ lớn của công thực hiện được mà
còn quan tâm đến việc công này được thực hiện
nhanh hay chậm. Tốc độ thực hiện cồng nhanh hay
chậm của người hay thiết bị sinh công được gọi là
công suất.

13

- Công thức tính công suất:

Trong đó:
A là công cơ học, đơn vị đo là
Jun (J)

Ngoài ra người ta còn dùng
đơn vị khác của công suất:
- Mã lực 1(HP) = 746W
- Đơn vị công suất của các
thiết bị sưởi ấm hoặc hoặc
làm lạnh là BTU trên giờ
(BTU/h)

t là thời gian đơn vị đo là giây
(s)
Đơn vị đo công suất: oát (kí
hiệu: W); kilôoát (kí hiệu:
kW); mêgaoát (kí hiệu: MW);
gigaoát (kí hiệu: GW)
1 kW = 103 W; 1 MW = 106 W;
1 GW = 109 W

1BTU/h = 0,293W
14

Có thể em chưa biết

Ngoài đơn vị Oát, công suất còn có đơn vị là mã lực
(sức ngựa). 1 mã lực Pháp (1CV) xấp xỉ bằng 736W, 1
mã lực Anh (1HP) xấp xỉ bằng 746W.

Bảng 4.1. Một số giá trị công suất

Đối tượng
Ngựa
Ồ tô
Đầu máy xe
lửa

Công suất
Khoảng 700 w
2.104W-3.105 w
106W-3.106W

Đối tượng
Tên lửa
Nhà máy thuỷ điện
Hoà Bình
Mặt Trời

Công suất ẩ3
Khoảng 2.107 w
Khoảng 5.109 w
Khoảng 37.1 025
w

16

LUYỆN TẬP

Câu 1: Một lực F tác dụng vào vật làm vật dịch chuyển quãng
đường S theo hướng của lực thì công của lực F được tính bằng công
thức:
B

Câu 2: Đơn vị của công là:
A. N, J;

B. J, N/m;

C. J/s, N.m;

D

D. J, N.m.

Câu 3: Công cơ học phụ thuộc vào những yếu tố nào?
A.Khối lượng của vật và quãng đường vật dịch chuyển.
B.Lực tác dụng vào vật và khối lượng của vật.
C
C.Lực tác dụng vào vật và quãng đường vật dịch chuyển theo hướng
của lực.
D.Quãng đường vật dịch chuyển và vận tốc chuyển động của vật.
17

Câu 4: Trong các trường hợp dưới đây, trường hợp nào thực hiện
công của trọng lực?
A. Đầu tàu hỏa đang kéo đoàn tàu chuyển động.
B. Người công nhân dùng ròng rọc cố định kéo vật nặng lên.
C. Ô tô đang chuyển động trên đường nằm ngang.
D
D.
Quả nặng rơi từ trên xuống.
Câu 5: Trong những trường hợp dưới đây, trường hợp nào không
có công cơ học?
A. Một người đang kéo một vật chuyển động.
B
B. Hòn bi đứng yên trên mặt sàn nằm ngang.
C. Một lực sĩ đang nâng quả tạ từ thấp lên cao.
D. Máy xúc đất đang làm việc.
Câu 6: Công thức tính công suất là:
B

18

Câu 7: Công suất là:
A. Công thực hiện được trong một giây.
B. Công thực hiện được trong một ngày.
C. Công thực hiện được trong một giờ.
D
D.
Công thực hiện được trong một đơn vị thời gian.
Câu 8: Điều nào sau đây đúng khi nói về công suất?
A
A. Công suất là tốc độ thực hiện công.
B. Công suất được xác định bằng lực tác dụng trong 1 giây.
C. Công suất được xác định bằng công thức P = A.t
D. Công suất được xác định bằng công thực hiện khi vật dịch chuyển
được 1 mét.
Câu 9: Đơn vị của công suất là
A. Oát (W)
C. Jun trên giây (J/s)

B. Kilôoát (kW)
D
D. Cả ba đơn vị trên
19

Câu 10: Làm thế nào biết ai làm việc khỏe hơn?
A. So sánh công thực hiện của hai người, ai thực hiện công lớn hơn thì người đó
làm việc khỏe hơn.
B. So sánh thời gian làm việc, ai làm việc ít thời gian hơn thì người đó khỏe hơn.
CC. So sánh công thực hiện trong cùng một thời gian, ai thực hiện công lớn hơn thì
người đó làm việc khỏe hơn.
D. Các phương án trên đều không đúng.
Câu 11: Trọng lực tác dụng lên 1 vật không thực hiện công cơ học trong
trường hợp:
A.Vật được ném lên theo phương thẳng đứng.
B
B.Vật
chuyển động thẳng trên mặt bàn nằm ngang.
C.Vật trượt trên một mặt phẳng nghiêng.
D.Vật rơi từ trên cao xuống.
Câu 12: Khi lực tác dụng lên vật tăng n lần nhưng quãng đường dịch chuyển
nhờ lực đó giảm n lần thì công sinh ra thay đổi như thế nào?
Hãy chọn câu trả lời đúng.
A. Công tăng lên n2 lần.
B. Công giảm đi n2 lần.
C. Công tăng lên n lần.
D.DCông sinh ra không đổi.
20

Câu 13: Một con trâu kéo một xe lúa từ cánh đồng về nhà nặng
gấp đôi xe lúa do con ngựa kéo. Nhưng thời gian con ngựa đi chỉ
bằng nửa thời gian con trâu đi trên cùng một quãng đường. Hãy
so sánh công suất của con trâu và con ngựa ?
A.Công suất của con trâu lớn hơn vì xe lúa của trâu nặng gấp đôi.
B.Công suất của con ngựa lớn hơn vì thời gian đi của ngựa chỉ bằng
một nửa.
C
C.Công suất của trâu và ngựa là bằng nhau.
D.Không thể so sánh được.
Câu 14: Để cày một sào đất, nếu dùng trâu cày thì mất 2 giờ, nếu
dùng máy cày thì mất 20 phút. Hỏi trâu hay máy cày có công suất
lớn hơn và lớn hơn bao nhiêu lần?
A. Máy cày có công suất lớn hơn và lớn hơn 3 lần.
BB. Máy cày có công suất lớn hơn và lớn hơn 6 lần.
C. Máy cày có công suất lớn hơn và lớn hơn 5 lần.
D. Máy cày có công suất lớn hơn và lớn hơn 10 lần
21

Câu 15
Một quả dừa nặng 2,5kg rơi từ trên cây cách mặt
đất 800cm. Công của trọng lực là bao nhiêu?
A
A.200J;
B. 2000J;
C. 20J;
D. 320J
Câu 16: Con ngựa kéo xe chuyển động đều với vận
tốc 9 km/h. Lực kéo là 200 N. Công suất của ngựa có
thể nhận giá trị nào sau đây?
B 500 W       
A.1500 W       
B.
C. 1000 W       
D. 250 W
22

VẬN DỤNG

VIDEO VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA TIM

Thảo luận theo cặp để đề xuất cách đo công suất của tim bằng đồng hồ bấm giây.
Tính công suất hoạt động của tim mình.

23

Hướng dẫn HS tự học ở nhà và chuẩn bị bài tiết
học tiếp theo:
- Hoàn thành bài tập ở nhà: hoàn thành hoạt
động vận dụng và làm bài tập sách giáo khoa.
- Chuẩn bị cho bài học tiếp theo: Bài 5: Khúc
xạ ánh sáng

24