MÔN : KHTN 6

Tuy chưa học về lực nhưng chắc em đã không
ít lần nghe nói tới lực. Em có thể xác định
được những lực nào trong các hình trên?

TIẾT 30 + 31 - BÀI: 40:

LỰC LÀ GÌ?

I. Lực và sự đẩy, kéo

Trong hình 40.1:Người mẹ đẩy xe làm xe bắt đầu
chuyển động, chuyển động nhanh dần; người mẹ kéo
nhẹ xe làm cho xe chuyển động chậm dần, dừng lại.
Sự đẩy, kéo nêu trên được gọi là lực, khi vật A đẩy
hoặc kéo vật B ta nói vật A tác dụng lên vật B.

đẩy
kéo
- Tác dụng…..…,….……của
vật này lên
vật khác gọi là lực.
kéo
đẩy
- Khi vật A….…hoặc
...
.…vật B ta nói vật
A tác dụng lực lên vật B

Ví dụ 1: Bạn Hà đẩy ghế làm ghế dịch chuyển, khi đó
bạn Hà tác dụng lực đẩy lên ghế.
Ví dụ 2: Bạn Nam kéo sợi dây chun làm dây chun
dãn ra, khi đó bạn Nam tác dụng lực kéo lên sợi dây

Hãy lấy thêm ví dụ về
Lực của người đẩy xe
lực
trong
cuộc
sống?
Lực của đầu tàu kéo các
toa tàu chuyển động

Lực của người đàn ông
kéo cửa

ôtô chết máy

Lực của người đẩy
thùng hàng

II/ Tác dụng của lực

Lấy ví dụ về lực làm thay đổi tốc độ của vật
Cầu thủ đá bóng chạy trên sân
Lấy ví dụ về lực làm thay đổi hướng chuyển
động của vật
Chơi cầu lông, bóng bàn...
Lấy ví dụ về lực làm biến dạng vật
Đập móp cái xô, thùng...

Qua các ví dụ về sự thay đổi chuyển động
trên em hãy nêu mối liên hệ giữa lực và
chuyển động của vật?
Lực tác dụng lên vật có thể làm thay đổi tốc
độ, hướng chuyển động

Lực và chuyển động của vật
Các em ạ trong khi đá bóng thì người ta luôn
phải tác dụng lực lên quả bóng và lực có thể gây
ảnh hưởng như thế nào với chuyển động của quả
bóng các em tìm hiểu các ví dụ sau nhé

bắt đầu
chuyển động

Câu 1:Cầu thủ đá vào
bóngđang đứng yên
làm bóng....

chuyển động
chậm dần

Câu 2: Bóng đang lăn
trên sân lực cản của cỏ
trên sân làm bóng….

đổi hướng
chuyển động

Câu 3: Bóng đang bay về
phía khung thành thì bị hậu
vệ phá sang trái. Lực của hậu
vệ làm bóng…

dừng lại

Câu 4: Bóng bay vào
trước khung thành bị thủ
môn bắt dính. Lực của
thủ môn làm bóng…

Chuyển động
nhanh dần

Câu 5: Bóng đang lăn trên
sân thì một cầu thủ chạy
theo đá nối. Lực của cầu
thủ này làm bóng…

Lực tác dụng lên vật có thể làm thay đổi
tốc độ, hướng chuyển động của vật

Nếu không còn lực tác
dụng lên vật nữa thì vật
đang chuyển động sẽ
như thế nào?

Khi có lực
Khi không có lực
Vật có thể chuyển  Vật không thể chuyển
động nhanh dần
động nhanh dần
Vật có thể chuyển
Vật
không
thể
chuyển

động chậm dần
động chậm dần
Vật có thể đổi hướng Vật không thể đổi
chuyển động
hướng chuyển động
Vật có thể dừng lại  Vật không dừng lại

Nếu không còn lực
tác dụng lên vật
nữa thì vật đang
chuyển động sẽ như
thế nào?
Khi không có lực tác dụng
vật đang chuyển động sẽ tiếp
tục chuyển động thẳng đều

2.Lực và hình dạng của vật
Tình huống nào sau đây lực làm cho vật bị biến dạng
Vật có bị biến dạng không?

Tình huống
Chiếc cung
đã được
giương

 

Bạn học
sinh ngồi lên
tấm ván gỗ

 

Có/
không

Vật nào bị biến
dạng

CÓ

Dây cung,
cánh cung

 

 

CÓ

Tấm ván
gỗ

Tình huống
Vận động viên
dùng vợt đỡ quả
bóng tenis
Dùng tay ấn vào
đầu bập bênh
Dùng các ngón
tay kéo các dây
chun cao su

 
 

 

Vật có bị biến dạng không?
Vật nào bị biến
Có/ không
dạng
 

Mặt vợt, quả
bóng tennis

CÓ

 
 

KHÔNG
 

 

CÓ

Dây chun cao
su

Rút ra nhận xét:
biến dạng vật.
- Khi tác dụng lực lên vật, lực có thể làm………………… 

Kết luận: Lực tác dụng lên vật có thể làm
thay đổi tốc độ, hướng chuyển động, biến
dạng vật.

Chú ý: Lực không phải là nguyên nhân
gây ra chuyển động mà chỉ là nguyên
nhân làm thay đổi chuyển động của
vật.

Quan sát các hình ảnh dưới đây, điền các từ còn
thiếu vào chỗ trống.

Tay tác dụng
lực kéo làm
các lò xo
………………
biến dạng
…….
(dãn ra)

Vận động viên
tác dụng lực
làm cây sào bị
………..
biến dạng
………….
(cong)

Con ngựa tác
dụng lực vào
xe làm xe
chuyển động
………………

Thủ môn tác dụng
một lực lên quả
bóng khiến cho quả
bóng đang chuyển
dừng lại
động bị ……..

Chân cầu thủ tác dụng
lên quả bóng một lực làm
quả bóng vừa
thay đổi tốc độ
…………………………
Vừa
đổi hướng chuyển động
……………………………..

Kiểm tra bài cũ:
1- Lực là gì? Lấy 3 ví dụ thực tế về lực?
- Tác dụng đẩy, kéo của vật này lên vật khác gọi là
lực.
-Khi vật A đẩy hoặc kéo vật B ta nói vật A tác dụng
lực lên vật B
2- Nêu các tác dụng của lực? Lấy ví dụ và chỉ ra tác
dụng của lực trong trường hợp đó?
- Lực tác dụng lên vật có thể làm thay đổi tốc độ,
hướng chuyển động của vật, vừa làm biến dạng vật .

biến đổi
chuyển
động

biến đổi
chuyển
động

Lực hút
của nam
châm tác
dụng lên
ghim sắt

Lực hút
của trái
đất tác
dụng lên
quả cam

Lực không
tiếp xúc

Lực không
tiếp xúc

biến đổi
chuyển động

biến
dạng

Lực đẩy
của gió
tác dụng
lên cánh
buồm

Lực đẩy
của bóng
tác dụng
lên mặt
vợt

Lực tiếp
xúc

Lực tiếp xúc

Bài tập:
Câu 1: Trong các lực ở hình trên lực nào là lực
tiếp xúc, lực nào là lực không tiếp xúc?
Câu 2: Hãy tìm thêm ví dụ về lực tiếp xúc và
lực không tiếp xúc?

Kết luận: Lực được phân thành lực tiếp
xúc và lực không tiếp xúc.

III. Lực tiếp xúc và lực không tiếp xúc:
Lực tiếp xúc là lực xuất hiện khi vật gây ra lực
tiếp xúc với vật chịu tác dụng của lực

Lực không tiếp xúc là lực xuất hiện khi vật gây
ra lực không tiếp xúc với vật chịu tác dụng của
lực

Lực tiếp xúc

Lực không tiếp xúc

IV. Vận dụng.

Câu 1:Xác định tên lực( lực kéo, đẩy, hút..), tác dụng của lực
và loại lực trong các trường hợp sau ?
Tên lực Tác dụng của
Loại lực
lực
1. Kéo bàn dịch
chuyển
2. Nén lò xo
3.Nam châm hút
miếng sắt lại gần

Lực kéo

biến đổi
chuyển
động

Lực tiếp xúc

Lực đẩy

biến dạng

Lực tiếp xúc

Lực hút biến đổi
chuyển động

Lực không
tiếp xúc

* Hoạt động luyện tập:
Câu 2: Lực nào sau đây không phải là lực đẩy?
A. Lực của vận động viên đẩy tạ dùng để ném
quả tạ. 
B. Lực của tay học sinh tác dụng làm bay
tàu bay giấy. 
C. Lực của tay học sinh tác dụng vào cặp
khi xách cặp đến trường 
D. Lực của lò xo bị ép tác dụng vào tay người. 

Câu 3: Khi một quả bóng đập vào một bức
tường thì lực mà bức tường tác dụng lên quả
bóng sẽ gây ra tác dụng gì?
A. Chỉ làm biến đổi chuyển động của quả bóng.
B. Chỉ làm biến dạng quả bóng.
C. Không làm biến dạng và cũng không làm
biến đổi chuyển động của quả bóng.
D. Vừa làm biến dạng quả bóng, vừa làm biến
đổi chuyển động của nó.

Câu 4: Dùng búa đóng một chiếc đinh vào
tường, lực nào đã làm cho đinh chuyển
động vào tường? 
A. Lực của búa tác dụng vào đinh.
B. Lực của tường tác dụng vào đinh.
C. Lực của đinh tác dụng vào búa.
D. Lực của búa tác dụng vào tường.

Câu 5: Công việc nào dưới đây không
cần dùng đến lực?
A. Xách 1 xô nước.
B. Nâng một tấm gỗ.
C. Đẩy 1 chiếc xe.
D. Đọc một trang sách.

Câu 6:Lực nào sau đây không phải lực kéo?
A.Lực của vật treo trên sợi dây tác dụng vào
sợi dây. 
B. Lực của không khí tác dụng vào quả bóng
làm quả bóng bay lên.
C. Lực của tay người tác dụng vào lò xo làm
lò xo dãn ra. 
D. Lực của lò xo tác dụng vào tay khi nó
đang bị dãn. 

Câu 7: Khi một vận động viên bắt đầu đẩy quả
tạ, vận động viên đã tác dụng vào quả tạ một ?
A. Lực đẩy.
B. Lực nén .
C. Lực kéo
D. Lực uốn.

-Học bài theo nội dung vở ghi
- Làm bài tập trong sách bài tập
-Đọc trước bài 41:Biểu diễn lực

Chúc các em luôn học giỏi