HẬU QUẢ CỦA NHIỄM CHẤT ĐỘC DA CAM - DIOXIN

Bệnh bạch tạng

Bê 2 đầu

Bệnh mù màu

Hoa sen
nhiều màu

- Em thấy những người, sinh vật trong hình ảnh có điểm gì đặc biệt
so với người, sinh vật bình thường?
- Em hiểu thế nào về "đột biến gen"? Đột biến gen có lợi hay có hại
đối với con người?
- Vì sao đột biến gen lại gây ra những biến đổi về kiểu hình?

I. Khái niệm đột biến
gene

Câu 1.
Allele đột
biến

Allele số 1

Allele số 2

Điểm khác  
 
Mất một cặp Thêm một
so với allele
A–T
cặp
A
–
T
kiểu dại

Allele số 3
 

Thay một
cặp A – T
bằng một
cặp G - C

Câu 2. Đột biến gene là những biến đổi trong cấu trúc của gene.
Câu 3. Đột biến liên quan đến một cặp nucleotide gọi là đột
biến điểm. Đột biến điểm gồm các dạng:
mất một cặp nucleotide
thêm một cặp nucleotide
thay thế một cặp nucleotide
Ví dụ: người mang allele Hbβ đột biến bị mắc bệnh thiếu máu
hồng cầu hình liềm.

٧ Đột biến gene có thể có lợi,

II. Ý nghĩa và
tác hại của đột
biến gene

có thể có hại cho thể đột biến;
một số đột biến gene không
có lợi cũng không có hại cho
thể đột biến (trung tính).

٧ Tính có lợi hoặc có hại

phụ thuộc vào tổ hợp gene và
điều kiện môi trường.

Tạo ra sự đa dạng sinh học.
1. Ý
nghĩa
của đột
biến
gene

Trong thực tiễn, đột biến gene được ứng
dụng trong tạo giống, cung cấp nguyên
liệu cho chọn giống phục vụ nhu cầu
của con người.

2.
Tác
hại
của
đột
biến
gene

Đa số đột biến gene là lặn và có hại cho
thể đột biến vì chúng phá vỡ sự hài hoà
trong kiểu gene đã được duy trì qua lịch
sử phát triển của loài.

Tính chất có lợi hay có hại của đột biến
gene còn phụ thuộc vào chức năng gene,
các điều kiện môi trường bên trong và
bên ngoài cơ thể.

Câu hỏi trang 179: Từ các allele đột biến: IA, IB, IO, viết các kiểu
gene quy định nhóm máu ở người.
Trả lời:
Nhóm máu A gồm 2 kiểu gen IAIA, IAIO.
Nhóm máu B gồm 2 kiểu gen IBIB, IBIO.
Nhóm máu AB có kiểu gen IAIB.
Nhóm máu O có kiểu gen IOIO.

Hoạt động trang 180
* Câu hỏi 1: Đúng hay sai khi cho rằng đột biến gene vừa có lợi
vừa có hại? Lấy ví dụ.
Trả lời:
- Nói đột biến gene vừa có lợi vừa có hại là đúng.
- Ví dụ chứng minh:
+ Ví dụ đột biến gene có lợi: hoa lan đột biến gene mang lại giá
trị kinh tế cao; giống lúa CM5 mang gene bị đột biến cấu trúc
làm xuất hiện những tính trạng tốt như: năng suất cao, chịu rét,
chống chịu sâu bệnh khá, chịu mặn tốt; đột biến gene kháng
thuốc trừ sâu ở côn trùng là đột biến có lợi trong môi trường có
thuốc trừ sâu;…

Hoa lan đột biến

+ Ví dụ đột biến gene có hại: đột biến gen kháng thuốc trừ sâu ở
côn trùng có thể là có hại trong môi trường không có thuốc trừ
sâu; đột biến gene gây dị tật ở động vật như vịt ba chân, lợn hai
đầu,…; đột biến gene gây nhiều bệnh ở người như bệnh bạch
tạng, bệnh hồng cầu hình liềm, bệnh động kinh, bệnh mù màu,
bệnh máu khó đông,…

Vịt 3 chân

Lợn 2 đầu
Rùa 2 đầu

Bệnh động kinh

Bệnh
máu
khó
đông

* Câu hỏi 2: Quan sát Hình 41.2, cho biết thể đột biến nào có lợi,
thể đột biến nào không có lợi đối với con người?

Trả lời:
Theo Hình 41.2:
- Đột biến có lợi cho con người là: ngô ngọt đột biến gene có hàm
lượng đường trong hạt cao (b).
- Đột biến có hại cho con người là: lợn đột biến gene song sinh
dính liền thân (a), củ cải đường đột biến gene, lá có nhiều vùng
đốm trắng do thiếu diệp lục (c).

LUẬT
CHƠI

1. Giáo viên chiếu lần lượt từng câu hỏi
lên màn hình.
2. Học sinh giơ đáp án bằng hình thể theo
ký hiệu đã hướng dẫn.
3. Học sinh trả lời sai sẽ bị loại khỏi cuộc
chơi.
4. Học sinh trả lời đúng sẽ được chơi tiếp.
5. Đến câu hỏi cuối cùng, những học sinh
nào vẫn ở trên sàn thi đấu sẽ được cộng
điểm thi đua.

LỚP 9

1

Ngọc

2

Thu
Trang

Mai

Hân

Trí

Tiến

Thảo
Trang

Thảo

A.
Dũng

P.
Dũng

Minh

Trúc

Hòa

H. An

Tr. An

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Lan
Gian
g
Ngọc

Tuấn
Anh

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

Ngọc

3

Nhi

4

Triều

5

Điều nào dưới đây không đúng khi nói về
đột biến gene?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
A
B
C
D

Đột biến gene luôn gây hại cho sinh vật vì làm biến đổi
cấu trúc của gene.
Đột biến gene có thể làm cho sinh vật ngày càng đa
dạng, phong phú.
Đột biến gene là nguyên liệu cho quá trình chọn giống và
tiến hoá.
Đột biến gene có thể có lợi, có hại hoặc trung tính.

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Đột biến nào đã xảy ra trong allele
Hbβ để gây ra bệnh thiếu máu hồng
cầu hình liềm?

A

Thay thế một cặp nucleotide G - C bằng một cặp T - A

B

Thay thế một cặp nucleotide C - G bằng một cặp G - C

C

Thay thế một cặp nucleotide T - A bằng một cặp A - T

D

Thay thế một cặp nucleotide A - T bằng một cặp T - A

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Đột biến không làm thay đổi số nuclêôtide
nhưng làm thay đổi một liên kết hydrogen trong
gene. Đó là dạng đột biến nào?

B

Thay thế một cặp nucleotide bằng một cặp nucleotide
cùng loại.
Thay thế một cặp nucleotide bằng một cặp nuclêôtit khác
loại.

C

Thêm một cặp A – T.

D

Mất một cặp G – C.

A

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Dạng đột biến gene làm thay đổi số
lượng nucleotide của gene là

A

mất một cặp nucleotide và thay thế một cặp nucleotide .

B

mất một cặp nucleotide và thêm một cặp nucleotide .

C

thêm một cặp nucleotide và thay thế một cặp nucleotide .

D

thay thế một cặp nucleotide này bằng cặp nucleotide khác.

5

Đột biến gene là gì?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

A

Sự thay đổi trong cấu trúc của gene.

B

Sự thay đổi trong số lượng nhiễm sắc thể của tế bào.

C

Sự thay đổi trong số lượng tế bào của một cơ thể.

D

Sự thay đổi trong kích thước của một cơ thể.

DẶN DÒ
- Học thuộc bài cũ. Hoàn thành nhiệm vụ
giao bài tập về nhà.
- Nghiên cứu trước bài 42: Nhiễm sắc thể và
bộ nhiễm sắc thể.