BÀI 42:
BIẾN DẠNG CỦA
LÒ XO

Câu hỏi. Nêu các đặc trưng của lực (1cm ứng 100N)
A

B

Lực F1: + Điểm đặt: Tại A
Thẳng đứng
+ Phương:
+ Chiều: Từ trên xuống dưới
200N.
+ Độ lớn:
Lực F2: + Điểm đặt: Tại B
+ Phương: Nằm ngang
+ Chiều: Từ phải sang trái
+ Độ lớn : 300N.

C
35 o
x

y

Lực F3:
+ Điểm đặt: Tại C
Xiên, hợp với phương ngang
o
+ Phương:Từ35trái
sang phải, hướng lên
400N.
trên
+ Chiều:

Câu 1: Treo một quả nặng vào 1 lò xo, ta thấy lò xo bị dãn ra.
Quả nặng chịu tác dụng của những lực nào? Các lực đó có
phương và chiều như thế nào?
ĐA: Quả nặng chịu tác dụng của 2 lực.
- Trọng lực tác dụng lên quả nặng,
có phương thẳng đứng có chiều từ trên
xuống
- Lực kéo của lò xo tác dụng lên quả
nặng có phương thẳng đứng , có chiều
từ dưới lên.

Lực
kéo
Trọng
lực

Một sợi dây cao su và một lò xo có tính chất
nào giống nhau?

Chúng đều có tính đàn hồi

Em có biết biến dạng này được sử dụng trong dụng cụ, thiết bị,
máy móc nào khác không?

Kẹp quần áo

Giảm xóc xe máy

Bạt nhún

I. Hiện tượng biến dạng của lò xo

- Khi có lực tác dụng lên lò xo thì lò
xo biến dạng. Khi lực thôi tác dụng
thì lò xo tự trở về hình dạng ban đầu.
- Các vật có thể biến dạng giống như
biến dạng của lò xo là: quả bóng cao
su, dây cao su, cây tre, cái tẩy

Hãy chỉ ra 4 vật trong số các vật trên có thể biến dạng giống
như biến dạng của lò xo. (Quả bóng, dây thun, cây tre, cục tẩy)

VẬT CÓ SỰ BIẾN DẠNG LÒ XO

ỨNG DỤNG TRONG CUỘC SỐNG

Máy bơm hơi

Giảm sóc xe máy

Cầu bập bênh

1. Thí nghiệm
a. Dụng cụ
Giá thí nghiệm 
Thước thẳng 

Lò xo 
Các quả nặng 
Hình 9.2

II. Đặc điểm biến dạng của lò xo
1. Thí nghiệm:
b. Tiến hành thí nghiệm:
+ B1: Treo lò xo thẳng đứng trên giá thí nghiệm
+ B2: Đo chiều dài tự nhiên (l0) của lò xo
(lò xo chưa bị biến dạng), ghi vào bảng.
+ B3: Móc 1 quả nặng 50g vào đầu dưới của
lò xo, đo chiều dài (l) của lò xo khi bị biến
dạng, ghi vào bảng.
- Bỏ quả nặng ra, đo lại chiều dài của lò xo
và so sánh với chiều dài tự nhiên của nó.

1

2

3

+ B4: Tương tự B3, nhưng thay 1 quả
nặng bằng 2 quả nặng giống nhau loại
50g, đo chiều dài (l) rồi ghi vào bảng.
+ B5: Tương tự B3, nhưng thay 1 quả
nặng bằng 3 quả nặng giống nhau
loại 50g, đo chiều dài (l) rồi ghi vào
bảng

1

2

3

4

5

Bảng kết quả
Số quả nặng
treo vào lò xo

Tổng khối lượng
vật treo (g)

Chiều dài ban đầu
của lò xo (cm)

Chiều dài của lò xo
khi bị dãn (cm)

Độ dãn của lò xo (cm)

1

m0 =……….

0 ........

 ........

0   0 ............

2

m1 =……….

0 ........

1 ........

1 1  0 ............

3

m2 =……….

0 ........

2 ........

2 2  0 ............

4

m3 =………

0 ........

3 ........

3 3  0 ............

lo = 8cm
?
l1 = ? 9cm

l0= ?
l2 = ?

l0 = ?
l3 = ?

lo = ?
l3 = ?

Số quả
nặng
0
1
2
3

Bảng kết quả

Tổng khối
Chiêu dài ban đầu Chiều dài lò
lượng quả nặng của lò xo (mm)
xo
0 (g)
50 (g)
100 (g)
150 (g)

8
l0=…...(mm)

l0=…8 (mm)
l0= 8 (mm)
l0= 8 (mm)

Độ biến dạng lò xo

l0= 8 cm

0 (cm)

l1= 9 cm

Δl1 = l1-l0=.....
1 cm

l2=10 cm

Δl2 =l2 -l0=…
2 cm

l3=11 cm

Δl3 = l3 - l0= 3 cm

biến dạng
Độ biến dạng của lò xo là hiệu giữa chiều dài khi……………….và
tự nhiên
chiều dài ……………..của
lò xo.    0

Điền các từ: bằng, tăng lên, dãn ra vào ô trống cho
thích hợp:
dãn ra
- Khi bị các quả nặng kéo thì lò xo bị (1)………….,
tăng lên
chiều dài của nó(2)……………….
Khi bỏ các quả
bằng
nặng đi, chiều dài của lò xo trở lại(3)………chiều
dài tự nhiên của nó. Lò xo lại có hình dạng ban
đầu.

- Biến dạng của lò xo có đặc điểm như trên là biến
dạng đàn hồi. Lò xo là vật có tính chất đàn hồi.

2. Độ dãn của lò xo (hay còn gọi là độ biến dạng
của lò xo)

- Độ biến dạng của lò xo là hiệu giữa chiều dài
khi biến dạng và chiều dài tự nhiên của lò xo.
   0
Trong đó: l : Độ dãn của lò xo
l: : Chiều dài lò xo bị dãn
l0 : Chiều dài ban đầu của lò xo

Tìm từ thích hợp để điền vào chỗ trống

- Khối lượng của vật tăng lên gấp 2 thì độ biến dạng của
tăng lên gấp 2
lò xo ……...................
tăng lên gấp 3
- Khối lượng của vật ………………….thì
độ biến dạng
của lò xo tăng lên gấp 3.
giảm
- Khối lượng của vật ………..đi
2 lần thì độ biến dạng
2
của lò xo cũng giảm đi……lần.

II. Đặc điểm biến dạng của lò xo
3. Kết luận

- Độ dãn của lò xo treo thẳng
đứng tỉ lệ với khối lượng của
vật treo

LUYỆN TẬP
? Một lò xo treo thẳng đứng có chiều dài ban đầu 0 25cm
. Chiều dài 
của lò xo khi bị kéo dãn bởi các vật treo có khối lượng m khác nhau
được cho trong bảng dưới đây. Hãy cho biết các độ lớn cần ghi vào các
ô có dấu (?). m(g)
10
20
30
40
50
60

 (cm)

25,5 ? 26 26,5

27

? 27,5 ? 28

- Chiều dài  của lò xo = chiều dài ban đầu + độ dãn của lò xo
- Khi khối lượng tăng 10g thì độ dãn của lò xo là 0,5cm.
-Vậy cứ tăng thêm 10g thì độ dãn của lò xo sẽ tăng thêm 0,5cm.

Đĩa cân
Trục lò xo

Núm điều chỉnh

Dấu niêm chì

Vỏ thùng cân
Vạch chia

? Giải thích tại sao cân này có thể dùng để xác định
khối lượng của vật?

TL: Khi đặt vật lên đĩa cân thì vật đẩy đĩa cân
xuống làm kéo dãn lò xo của cân. Khi lò xo bị kéo
dãn sẽ làm quay kim. Độ dãn của lò xo càng lớn
thì kim quay càng nhiều. Dựa vào độ quay của
kim ta có thể biết khối lượng của vật.

TRỤC LÒ XO

Kim chỉ thị

EM CÓ BIẾT?

Khi dùng tay kéo
dãn một lò xo, ta
thấy lò xo tác dụng
lại tay ta một lực.
Lực này gọi là lực
đàn hồi của lò xo.

Lực của tay tác dụng lên lò xo và
lực đàn hồi của lò xo tác dụng lên
tay là hai lực cùng phương,
ngược chiều, cùng độ lớn.

EM CÓ BIẾT?
- Lò xo thường được làm bằng thép, đồng thau do hai chất này đàn hồi tốt.
Nhôm, chì đàn hồi kém nên không được dùng để làm lò xo.

- Trên lực kế và cân lò xo người ta thường ghi giá trị lớn nhất
mà các dụng cụ này có thể đo được. Nếu dùng các dụng cụ này
để đo những giá trị lớn hơn GHĐ thì chúng có thể bị hỏng. Lí do
là khi lò xo bị dãn quá nhiều thì nó không thể lấy lại được hình
dạng ban đầu, nghĩa là đã mất tính đàn hồi. Trong kĩ thuật, người
ta dùng thuật ngữ “lò xo bị mỏi” để chỉ tình huống này.

Biến

Câu 3:Trong các phát biểu sau đây, phát
biểu nào là đúng
A .Lực kế là dụng cụ đo khối lượng
B. Lực kế là dụng cụ để đo lực
C. Lực kế là dụng cụ để đo trọng lượng
D. Lực kế là dụng cụ để đo trọng lượng và
khối lượng

Câu 4:Độ dãn của lò xo treo
theo phương thẳng đứng tỉ lệ
với
A.Khối lượng của vật treo
B
B.Lực
hút của trái đất

C.Độ dãn của lò xo
D.Trọng lượng của lò xo

Câu 5: Biến dạng của lò xo
là
A.Biến dạng dẻo

BB.Biến dạng đàn hồi
C.Biến dạng uốn cong
D.Biến dạng hoàn toàn

Câu 6. Trong đời sống vật nào
KHÔNG phải vật đàn hồi

A. Nệm lò xo
B. Qủa bóng cao su
C.
C Hòn đất sét mềm
D. Sợi dây thun
Vật đàn hồi là vật có khả năng
khôi phục lại hình dạng ban đầu
khi chưa có lực đàn hồi xuất hiện

Câu 7. Treo thẳng đứng một lò xo, đầu
dưới gắn với một quả cân 100g thì lò
xo có độ dài 11cm, nếu thay bằng quả
cân 200g thì lò xo có độ dài 11,5cm.
Hỏi nếu treo quả cân 500g thì lò xo có
độ
A. dài bao
B. nhiêu? C.
D.
C
12cm
12,5cm 13cm
13,5cm
Treo thêm 100g thì độ dài của lò so là: 11,5 –
11=
0,5cm
Chiều
dài ban đầu của lò xo là: 11 – 0,5 =
10,5cm
Cứ treo 500g thì độ dài thêm của lò so là:
0,5 .5=
Vậy
khi 2,5cm
treo quả cân 500g thì độ dài của lò so
là:
10,5 + 2,5 = 13cm

Câu 8.Trong các vật sau đây, các vật
có thể bị biến dạng giống như biến
dạng
( 1) Hòncủa
đá; lò xo(là:
2) Dây cao su;
( 3) Phụt
xe máy;
( 4) kẹp quần áo:
Bút chì
A. ( 1); (3) ;
( 5)
C. ( 3); ( 5) ;
( 6)

( 5) Cục gôm:

( 6)

B. ( 2); (3) ;
B
( 4)
D. ( 2); (4) ;
( 5)

Biến dạng của lò xo là biến dạng đàn
hồi
Vật đàn hồi là vật có khả năng khôi
phục lại hình dạng ban đầu khi chưa
có lực đàn hồi xuất hiện

Câu 9.Hai lò xo có chiều dài ban đầu như nhau.Treo
hai vật có cùng khối lượng vào hai lò xo. Hỏi độ dãn
của hai lò xo có bằng nhau hay không?

Độ dãn của lò xo còn phụ thuộc
vào đặc tính của mỗi lò xo.Nên độ
dãn của hai lò xo có thể như nhau
hoặc có thể khác nhau

Câu 10: Treo hai lò xo giống hệt nhau theo
phương thẳng đứng gắn vật m1 và m2 (m2 >
m1) lần lượt vào mỗi lò xo thì
A. Lò xo treo vật m2 dãn nhiều hơn lò xo treo
vật m1.
B. Lò xo treo vật m1 dãn nhiều hơn lò xo treo
vật m2.
C. Lò xo treo vật m1 dãn bằng lò xo treo vật
m 2.
D. Lò xo treo vật m2 dãn ít hơn lò xo treo vật
m 1.

Câu 11: Lực nào trong các lực dưới đây
không phải là lực đàn hồi?
A. Lực mà lò xo bút bi tác dụng vào ngòi
bút. 
B. Lực nâng tác dụng vào cánh máy bay khi
máy bay chuyển động.
C. Lực của giảm xóc xe máy tác dụng vào
khung xe máy. 
D. Lực của quả bóng tác dụng vào tường khi
quả bóng va chạm với tường.

Câu 12: Phát biểu nào sau đây về lực
đàn hồi của một lò xo là đúng?
A. Chiều dài của lò xo khi bị kéo dãn
càng lớn thì lực đàn hồi càng nhỏ. 
B. Chiều dài của lò xo khi bị kéo dãn
càng nhỏ thì lực đàn hồi càng lớn.
C. Trong hai trường hợp lò xo có chiều dài
khác nhau: trường hợp nào lò xo dài hơn
thì lực đàn hồi mạnh hơn. 
D. Độ biến dạng của lò xo càng nhỏ thì
lực đàn hồi càng nhỏ.

Câu 13: Treo một quả nặng vào một lò xo. Lò xo
sẽ bị …
A. Lực đàn hồi
B. Dãn ra.
C. Trong lực
D. Cân bằng lẫn nhau

Câu 14: Một lò xo có chiều dài tự nhiên là
20 cm. Khi lò xo có chiều dài là 24 cm thì
lò xo đã bị biến dạng là bao nhiêu?
A. 2 cm
B. 3 cm
C. 1 cm
D. 4 cm

DẶN DÒ

-Xem lại nội dung bài học, trả lời được
câu hỏi:
+ Hiện tượng biến dạng của lò xo là gì?
+ Độ biến dạng của lò xo được xác định
như thế nào?
+ Đặc điểm biến dạng của lò xo.
- Làm bài tập 42.1; 42.2; 42.3; 42.4 SBT