BÀI 48:
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN
VÀO ĐỜI SỐNG

KHỞI ĐỘNG

NÊU NHỮNG LỢI ÍCH CỦA CÁC SẢN PHẨM TẠO RA TỪ CÔNG
NGHỆ DI TRUYỀN?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
1. Quan sát H. 48.1 và H. 48.2 trong SGK, mô tả quá trình tạo cây trồng biến đổi gene và quá
trình tạo động vật chuyển gene nhờ ứng dụng công nghệ di truyền.
2. Cho bảng số liệu về một số giống thực vật biến đổi gene được sử dụng làm thức ăn chăn nuôi
được cấp giấy xác nhận tại Việt Nam:

Giống cây trồng biến đổi
gene

Đặc tính vượt trội so với giống ban đầu

Năm cải thiện

Ngô

Chịu hạn
Kháng sâu hại bộ cánh cứng
Gen mã hóa enzyme α - amylase
Mang gene mã hóa protein kháng thuốc diệt cỏ

2015
2018
2019

Đậu tương

Kháng thuốc trừ cỏ Dicamba
Mang gen mã hóa protein tăng cường hàm lượng oleic
acid.

2015
2019

Cải dầu
Củ cải đường
Bông

Kháng thuốc trừ cỏ Glyphosate
Kháng thuốc trừ cỏ Glyphosate
Kháng sâu bộ cánh vảy

2020
2020
2020

HÃY CHO BIẾT GIỐNG CÂY TRỒNG BIẾN ĐỔI GENE CÓ NHỮNG
ĐẶC TÍNH VƯỢT TRỘI NÀO SO VỚI GIỐNG BAN ĐẦU.
3. NÊU MỘT SỐ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CHUYỂN GENE ĐỐI VỚI
VIỆC PHÁT TRIỂN GIỐNG.
4. ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN TRONG NÔNG NGHIỆP
HƯỚNG ĐẾN MỤC ĐÍCH GÌ?

I. ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN TRONG NÔNG
NGHIỆP
CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN ĐƯỢC ỨNG DỤNG TRONG NÔNG
NGHIỆP CHỦ YẾU TẬP TRUNG VÀO VIỆC TẠO RA GIỐNG CÂY
TRỒNG, VẬT NUÔI MỚI CÓ NHIỀU ĐẶC TÍNH ƯU VIỆT HƠN SO
VỚI GIỐNG GỐC: NĂNG SUẤT CAO, CHỐNG CHỊU BỆNH, SINH
TRƯỞNG PHÁT TRIỂN TRONG CÁC ĐIỀU KIỆN MÔI TRƯỜNG
KHẮC NGHIỆT.
NGOÀI RA, SỬ DỤNG CÁC GIỐNG VI SINH VẬT LÀM THUỐC
TRỪ SÂU SINH HỌC, KHÁNG BỆNH CHO VẬT NUÔI, CẢI TẠO
CHẤT LƯỢNG ĐẤT, LÀM SẠCH CHUỒNG TRẠI CHĂN NUÔI…

II. ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN TRONG Y
TẾ VÀ PHÁP Y
•  TRÒ CHƠI : “ AI NHANH HƠN”. THẢO LUẬN VÀ GHI ĐÁP ÁN VÀO GIẤY A0.
NHÓM NÀO NANH HƠN LÀ NHÓM CHIẾN THẮNG.
• QUAN SÁT H.48.1 TRONG SGK VÀ CHO BIẾT NGHI PHẠM SỐ MẤY CÓ THỂ
LÀ THỦ PHẠM CỦA VỤ ÁN. GIẢI THÍCH.
• KỂ TÊN MỘT SỐ THÀNH TỰU CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN TRONG Y HỌC, PHÁP
Y.
• TẠI SAO VIỆC SẢN XUẤT INSULIN TỪ VI KHUẨN E.COLI CÓ NHIỀU ƯU
ĐIỂM HƠN VIỆC CHIẾT INSULIN TỪ TUYẾN TỤY CỦA ĐỘNG VẬT.

II. ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN TRONG Y TẾ
VÀ PHÁP Y.
TRONG Y HỌC: TẠO CÁC DÒNG TẾ BÀO HOẶC CƠ
THỂ MANG GENE ĐÍCH NHẮM SẢN XUẤT PROTEIN
HOẶC THUỐC CHỮA BỆNH HOẶC ỨNG DỤNG TRONG
SẢN XUẤT VACCINE; CHỮA BỆNH DI TRUYỀN DO SAI
HOẶC GENE BẰNG LIỆU PHÁP GENE.
TRONG PHÁP Y: PHÂN TÍCH DNA NHẮM XÁC ĐỊNH
QUAN HỆ HUYẾT THỐNG HOẶC XÁC ĐỊNH DANH
TÍNH NẠN NHÂN/ TỘI PHẠM.

-LỚP ĐƯỢC CHIA THÀNH 4 NHÓM:
+ NHÓM 1, 3: TÌM THÔNG TIN VỀ MỘT SỐ SẢN
PHẨM ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN Ở
VIỆT NAM.
+ NHÓM 2,4: TÌM THÔNG TIN VỀ MỘT SỐ SẢN
PHẨM ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN Ở
ĐỊA PHƯƠNG.

V

HS XEM VIDEO
• HTTPS://WWW.YOUTUBE.COM/WATCH?V=SJB2ZRKVH90

• III. ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN TRONG LÀM SẠCH MÔI
TRƯỜNG VÀ AN TOÀN SINH HỌC
• TRONG XỬ LÍ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG: TẠO CHỦNG VI SINH VẬT CÓ
KHẢ NĂNG LÀM SẠCH MÔI TRƯỜNG.
• TRONG AN TOÀN SINH HỌC: XÁC ĐỊNH SỰ CÓ MẶT CỦA TÁC NHÂN
GÂY NGUY CƠ MẤT AN TOÀN SINH HỌC, LOẠI BỎ TÁC NHÂN GÂY
MẤT AN TOÀN SINH HỌC.

HS ĐỌC THÔNG TIN MỤC IV TRONG SGK VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI:
CÂU 1: ĐẠO ĐỨC SINH HỌC LÀ GÌ? TẠI SAO CHÚNG TA CẦN ĐẶC BIỆT
QUAN TÂM ĐẾN VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC SINH HỌC TRONG NGHIÊN CỨU VÀ
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN?
CÂU 2: HÀNH VI CỦA CON NGƯỜI NÊN THAY ĐỔI THẾ NÀO KHI LỢI ÍCH
CỦA ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN VƯỢT TRỘI YẾU TỐT RỦI RO
TƯƠNG ỨNG VÀ NGƯỢC LẠI?
CÂU 3: CHÚNG TA NÊN LÀM GÌ ĐỂ HẠN CHẾ CÁC YẾU TỐ RỦI RO CỦA
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN?
CÂU 4: TẠI SAO NHÂN BẢN VÔ TÍNH Ở NGƯỜI BỊ CÁC QUỐC GIA TRÊN
THẾ GIỚI XEM LÀ VI PHẠM ĐẠO ĐỨC SINH HỌC?

IV. ĐẠO ĐỨC SINH HỌC TRONG NGHIÊN CỨU VÀ
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN
- ĐẠO ĐỨC SINH HỌC LÀ NHỮNG QUY TẮC TRONG
NGHIÊN CỨU VÀ ỨNG DỤNG NGHIÊN CỨU PHẢI PHÙ
HỢP VỚI XÃ HỘI, BẢO VỆ SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG VÀ
MÔI TRƯỜNG.
- ĐẠO ĐỨC SINH HỌC GIÚP MỌI NGƯỜI KIỂM SOÁT
HÀNH VI KHI ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN.

LUYỆN TẬP
• HS VẼ SƠ ĐỒ TƯ DUY

SƠ ĐỒ TƯ DUY ĐƯỢC VẼ TRÊN PHẦN MỀM Mind Maple Lite

VẬN DỤNG

• TRONG ĐỢT DỊCH BỆNH COVID- 19 BÙNG NỔ, BỘ Y TẾ ĐÃ CẤP
PHÉP CHO 8 LOẠI VACCINE ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG ĐIỀU KIỆN
KHẨN CẤP GỒM: (1) ASTRAZENECA; (2) SPUTNIK V; (3) VERO
CELL; (4) PFIZER; (5) MODERNA; (6) JANSSEN; (7) HAYAT-VAX;
(8) ABDALA. HÃY TÌM HIỂU THÔNG TIN VÀ CHO BIẾT LOẠI
VACCINE NÀO TRONG SỐ TÁM LOẠI Ở TRÊN ĐƯỢC SẢN XUẤT
NHỜ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ MRNA.