BÀI 48: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN VÀO
ĐỜI SỐNG

KHỞI ĐỘNG

NÊU NHỮNG LỢI ÍCH CỦA CÁC SẢN PHẨM TẠO RA TỪ CÔNG NGHỆ DI TRUYỀN?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
1. Quan sát H. 48.1 và H. 48.2 trong SGK, mô tả quá trình tạo cây trồng biến đổi gene và quá
trình tạo động vật chuyển gene nhờ ứng dụng công nghệ di truyền.
2. Cho bảng số liệu về một số giống thực vật biến đổi gene được sử dụng làm thức ăn chăn nuôi
được cấp giấy xác nhận tại Việt Nam:

Giống cây trồng biến đổi
gene

Đặc tính vượt trội so với giống ban đầu

Năm cải thiện

Ngô

Chịu hạn
Kháng sâu hại bộ cánh cứng
Gen mã hóa enzyme α - amylase
Mang gene mã hóa protein kháng thuốc diệt cỏ

2015
2018
2019

Đậu tương

Kháng thuốc trừ cỏ Dicamba
Mang gen mã hóa protein tăng cường hàm lượng oleic
acid.

2015
2019

Cải dầu
Củ cải đường
Bông

Kháng thuốc trừ cỏ Glyphosate
Kháng thuốc trừ cỏ Glyphosate
Kháng sâu bộ cánh vảy

2020
2020
2020

Hãy cho biết giống cây trồng biến đổi gene có những đặc tính vượt trội nào
so với giống ban đầu.
3. Nêu một số ứng dụng công nghệ chuyển gene đối với việc phát triển
giống.
4. Ứng dụng công nghệ di truyền trong nông nghiệp hướng đến mục đích
gì?

I.

Ứng

dụng

công

nghệ

di

truyền

trong

nông

nghiệp

- Công nghệ di truyền được ứng dụng trong nông nghiệp chủ yếu tập
trung vào việc tạo ra giống cây trồng, vật nuôi mới có nhiều đặc tính ưu
việt hơn so với giống gốc: năng suất cao, chống chịu bệnh, sinh trưởng
phát triển trong các điều kiện môi trường khắc nghiệt.
- Ngoài ra, sử dụng các giống vi sinh vật làm thuốc trừ sâu sinh học,
kháng bệnh cho vật nuôi, cải tạo chất lượng đất, làm sạch chuồng trại
chăn
nuôi…

II. Ứng dụng công nghệ di truyền trong y tế và
pháp y
•  Trò chơi : “ Ai nhanh hơn”. Thảo luận và ghi đáp án vào giấy A0. Nhóm nào nanh
hơn là nhóm chiến thắng.
• Quan sát H.48.1 trong SGK và cho biết nghi phạm số mấy có thể là thủ phạm của vụ
án. Giải thích.
• Kể tên một số thành tựu công nghệ di truyền trong y học, pháp y.
• Tại sao việc sản xuất insulin từ vi khuẩn E.coli có nhiều ưu điểm hơn việc chiết
insulin từ tuyến tụy của động vật.

II. Ứng dụng công nghệ di truyền trong y tế và pháp y.
- Trong y học: Tạo các dòng tế bào hoặc cơ thể mang

gene đích nhắm sản xuất protein hoặc thuốc chữa
bệnh hoặc ứng dụng trong sản xuất vaccine; chữa
bệnh di truyền do sai hoặc gene bằng liệu pháp gene.
- Trong pháp y: phân tích DNA nhắm xác định quan
hệ huyết thống hoặc xác định danh tính nạn nhân/
tội phạm.

-Lớp được chia thành 4 nhóm:
+ Nhóm 1, 3: Tìm thông tin về một số sản
phẩm ứng dụng công nghệ di truyền ở Việt
Nam.
+ Nhóm 2,4: Tìm thông tin về một số sản
phẩm ứng dụng công nghệ di truyền ở địa
phương.

v

HS xem video
• https://www.youtube.com/watch?v=SJb2zrKVH90

• III. Ứng dụng công nghệ di truyền trong làm sạch môi trường và an toàn sinh
học
• Trong xử lí ô nhiễm môi trường: tạo chủng vi sinh vật có khả năng làm sạch môi
trường.
• Trong an toàn sinh học: xác định sự có mặt của tác nhân gây nguy cơ mất an toàn
sinh học, loại bỏ tác nhân gây mất an toàn sinh học.

HS đọc thông tin mục IV trong SGK và trả lời câu hỏi:
Câu 1: Đạo đức sinh học là gì? Tại sao chúng ta cần đặc biệt quan tâm đến
vấn đề đạo đức sinh học trong nghiên cứu và ứng dụng công nghệ di truyền?
Câu 2: Hành vi của con người nên thay đổi thế nào khi lợi ích của ứng dụng
công nghệ di truyền vượt trội yếu tốt rủi ro tương ứng và ngược lại?
Câu 3: Chúng ta nên làm gì để hạn chế các yếu tố rủi ro của ứng dụng công
nghệ di truyền?
Câu 4: Tại sao nhân bản vô tính ở người bị các quốc gia trên thế giới xem là
vi phạm đạo đức sinh học?

IV. Đạo đức sinh học trong nghiên cứu và ứng dụng
công nghệ di truyền
- Đạo đức sinh học là những quy tắc trong nghiên cứu và
ứng dụng nghiên cứu phải phù hợp với xã hội, bảo vệ
sức khỏe cộng đồng và môi trường.
- Đạo đức sinh học giúp mọi người kiểm soát hành vi
khi ứng dụng công nghệ di truyền.

LUYỆN TẬP
• HS VẼ SƠ ĐỒ TƯ DUY

SƠ ĐỒ TƯ DUY ĐƯỢC VẼ TRÊN PHẦN MỀM Mind Maple Lite

VẬN DỤNG
• Trong đợt dịch bệnh COVID- 19 bùng nổ, Bộ Y tế đã cấp phép cho 8 loại
vaccine được sử dụng trong điều kiện khẩn cấp gồm: (1) AstraZeneca;
(2) Sputnik V; (3) Vero cell; (4) Pfizer; (5) Moderna; (6) Janssen; (7)
Hayat-vax; (8) Abdala. Hãy tìm hiểu thông tin và cho biết loại vaccine
nào trong số tám loại ở trên được sản xuất nhờ ứng dụng công nghệ
mRNA.