GV: Đỗ Nguyễn Thuỷ Văn
Trường THCS Tam Quan
Phường Tam Quan, Tỉnh Gia Lai

Chương II: VIỆT NAM TỪ NĂM 1918 ĐẾN NĂM 1945

Bài 5: PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ
TRONG NHỮNG NĂM 1918 - 1930

SGK LS&ĐL 9 – Trang 22

PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ TRONG NHỮNG NĂM 1918 – 1930
1. Hoạt động yêu nước của người
Việt Nam ở nước ngoài

Tại Em
sao sau
1918trào
phong
hiểunăm
phong
dântrào
tộc,dân
dântộc,
chủ
dân chủ lại
mạnh
mẽ?
là bùng
phongnổtrào
như
thế nào?

Dân
tộc:
đấu1918
tranh
chống
sự áp
thống trị
của
thực dân,
Từ sau
năm
phong
trào
dân bức,
tộc, dân
chủ lại
bùng
nổ
giành độc lập
mạnh
mẽ vì: cho đất nước.
tranh
các quyền
tự Pháp,
do, bình
và quyền
-Dân
Sauchủ:
cuộcđấu
khai
thácđòi
thuộc
địa của
xãđẳng
hội Việt
Nam
tham thành
gia vào đời
sốngcấp,
chính trị,
xã mới
hội. (Tư sản, Tiểu tư sản,
hình
các giai
tầng lớp
👉 Vì
vậy, Phong trào dân tộc, dân chủ là phong trào
công
nhân)
đấu tranh
lớp nhân dân
nhằm
lập
- Thắng lợicủa
củacác tầng
CMT10 Nga
và sự ra đời
của giành độc
Quốc tế cộng
dân tộc,
đồng thời đòi
quyền tự
vàcác
cải thiện
sản
đã khích
lệ, cổ vũcác
phong
trào do,
cáchdân chủ
mạng ở
nước
đời sống xã
nhân dân.
thuộc
địa vàhội
phụcho
thuộc.
- Sau khi CTTG thứ nhất kết thúc các nước đế quốc bị thiệt
hại nặng nề và suy yếu …đó là cơ hội cho nhân dân các
nước thuộc địa đấu tranh

Phan Châu Trinh hay Phan Chu Trinh (9/9/1872 –  24/3/1926) tại
làng Tây Lộc, huyện Tiên Phước, phủ Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam (nay
là xã Tây Hồ, thành phố Đà Nẵng). Ông là nhà thơ, nhà văn, và
là nhà hoạt động chính trị thời cận đại trong lịch sử Việt Nam.
- Năm 1901 Phan Châu Trinh đỗ phó bảng, đồng khoa với phó
bảng Nguyễn Sinh Sắc (Cha của Bác Hồ), đến năm 1903 thì được
phong chức làm quan.
- Năm 1905 ông từ quan và tham gia hoạt động yêu nước
- Năm 1906 ông bí mật sang Quảng Đông (Trung Quốc) gặp Phan
Bội Châu, trao đổi ý kiến rồi cùng sang Nhật Bản, tiếp xúc với nhiều
nhà chính trị tại đây và xem xét công cuộc duy tân của xứ sở này
- Mùa hè năm 1906  Phan Châu Trinh về nước và phát động cuộc
vận động Duy Tân
Năm 1919 Phan Châu Trinh cùng với Nguyễn Tất Thành (Bác
Hồ) và 1 số nhà yêu nước thành lập Hội những người Việt Nam
yêu nước tại Pháp, đồng thời ông viết nhiều tác phẩm tố cáo tội ác
của thực dân Pháp và chính quyền phong kiến ở Việt Nam.

PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ TRONG NHỮNG NĂM 1918 – 1930
1. Hoạt động yêu nước của người Việt Nam ở nước ngoài
- Năm 1919 Phan Châu Trinh cùng với Nguyễn Tất Thành và 1 số
nhà yêu nước thành lập Hội những người Việt Nam yêu nước tại
Pháp.

Phạm Hồng Thái (14/5/1895 – 19/6/1924)
Tên thật của ông là Phạm Thành Tích, quê ở xã Châu Nhân huyện Hưng Nguyên (nay
là xã Lam Thành, tỉnh Nghệ An),  là một nhà yêu nước tham gia  là một nhà hoạt động
trong Phong trào Đông Du, sau khi phong trào Đông Du thất bại ông trốn qua Quảng
Châu (Trung Quốc), Tháng 4 năm 1924, ông gia nhập tổ chức Tâm Tâm Xã 
Năm 1923, tại Quảng Châu, Trung Quốc  một số thanh niên Việt Nam yêu nước điển hình
là Lê Hồng Phong, Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn, Lâm Đức Thụ... đã thành lập 1 tổ chức
mang tên Tâm Tâm Xã với mục đích: "Liên hiệp những người có tri thức trong toàn dân
Việt Nam, không phân biệt ranh giới, đảng phái; miễn là có quyết tâm hi sinh tất cả quyền
lợi cá nhân, đem hết sức mình tiến hành mọi việc để khôi phục quyền làm người của người
Việt Nam”

- Nghe tin tên toàn quyền Đông Dương Merlin trên đường từ Nhật về Đông Dương sẽ dừng lại thăm khu
tô giới của Pháp ở Quảng Châu và dự tiệc đêm 19 tháng 6 năm 1924.
- Tổ chức Tâm Tâm Xã muốn giết viên thực dân này để gây thanh thế nên Phạm Hồng Thái đã nhận
nhiệm vụ này, ông giả dạng phóng viên vào Khách sạn Victoria (Sa Diện – Quảng Châu). Trong bữa tiệc
ông đã quăng một quả lựu đạn được ngụy trang trong một chiếc máy ảnh vào giữa bàn tiệc của Merlin.
Tuy nhiên vụ mưu sát không thành, Merlin chỉ bị thương nhẹ và thoát chết, Phạm Hồng Thái thoát được
khỏi khách sạn nhưng bị truy đuổi gắt gao. Vì không muốn bị bắt nên ông đã nhảy xuống dòng Châu
Giang và hi sinh. Sự kiện này được gọi là "Tiếng bom Sa Diện", đã làm chấn động thời sự trong vùng.
Ông được người Trung Quốc an táng tại nghĩa trang liệt sĩ Hoàng Hoa Cương ở Quảng Châu.

Công viên Hoàng Hoa Cương: Phần mộ liệt sĩ Phạm Hồng Thái cùng với lăng mộ 72 chiến sĩ hy sinh trong
cuộc khởi nghĩa Hoàng Hoa Cương năm 1911 do Tôn Trung Sơn lãnh đạo

PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ TRONG NHỮNG NĂM 1918 – 1930
1. Hoạt động yêu nước của người Việt Nam ở nước ngoài
- Năm 1919 Phan Châu Trinh cùng với Nguyễn Tất Thành và 1 số
nhà yêu nước thành lập Hội những người Việt Nam yêu nước tại
Pháp.
- Năm 1923, tại Quảng Châu Trung Quốc một nhóm thanh niên
Việt Nam yêu nước, thành lập tổ chức Tâm tâm xã và thực hiện vụ
ám sát tên toàn quyền Đông Dương.

PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ TRONG NHỮNG NĂM 1918 – 1930
1. Hoạt động yêu nước của người Việt Nam ở nước ngoài
2. Phong trào của giai cấp tư sản và tầng lớp tiểu tư sản
trong nước.
Nội dung

Mục đích đấu tranh
Hình thức đấu tranh
Phong trào đấu tranh
tiêu biểu
Nhân vật lịch sử tiêu
biểu

Phong trào của giai cấp tư sản

Cả lớp chia 4 nhóm tìm kiếm các
thông tin từ SGK để hoàn thành
bảng kiến thức trong thời gian 8
phút
Phong trào của tầng lớp tiểu tư sản

Nội dung

Phong trào của giai cấp tư sản

Phong trào của tầng lớp tiểu tư
sản

Chống lại sự chèn ép và cạnh tranh
Mục đích đấu của tư sản Pháp, yêu cầu chính quyền
thực dân trả lại1 số quyền tự do, dân
tranh
chủ

Biểu dương lực lượng, chống lại áp
bức của thực dân, tuyên truyền tư
tưởng dân tộc dân chủ, thức tỉnh, cổ
vũ tinh thần yêu nước

Hình thức đấu
Hoà bình
tranh

Hoà bình

Phong trào đấu Tẩy chay tư sản Hoa Kiều, đấu tranh
tranh tiêu biểu chống độc quyền cảng Sài Gòn,…

Đấu tranh đòi thả Phan Bội Châu,
Nguyễn An Ninh, đám tang Phan
Châu Trinh

Nhân vật lịch sử
Bùi Quang Chiêu,…
tiêu biểu

Nguyễn Đức Cảnh, Trần Huy Liệu,
Trần Phú,..

Đám tang Phan Châu Trinh

PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ TRONG NHỮNG NĂM 1918 – 1930
1. Hoạt động yêu nước của người Việt Nam ở nước ngoài
2. Phong trào của giai cấp tư sản và tầng lớp tiểu tư sản
trong nước.
3. Phong trào của giai cấp công nhân.

Cuộc đấu tranh của giai
Cuộc bãi công của công
cấp công nhân diễn ra
nhân Ba Son có gì mới?
như thế nào?

- Diễn ra sôi nổi với hình thức bãi công đòi tăng lương giảm
giờ làm
- Thể hiện tình đoàn kết với
- Tiêu biểu nhất là cuộc bãi công của công nhân xưởng đóng tàu
công nhân và nhân dân Trung
Ba Son (Sài Gòn) vào tháng 8/1925.
Quốc.
* Ý nghĩa: cuộc bãi công Ba Son thắng lợi đã đánh dấu bước
- Có sự phối hợp, ủng hộ của
chuyển biến của phong trào công nhân từ giai đoạn đấu tranh tự
nông dân và nhiều giai tầng
phát sang tự giác.

khác ở Sài Gòn.

Tôn Đức Thắng (20/8/1888 – 30/3/1980) tại làng An Hòa, tổng An Phú, hạt Long Xuyên
(nay thuộc xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang), còn được gọi là Bác Tôn, là một nhà cách
mạng, chính trị gia người Việt Nam. Sau khi kế nhiệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông trở thành
Chủ tịch nước thứ 2 và cũng là Chủ tịch nước cuối cùng của chính thể Việt Nam Dân chủ
Cộng hòa, đồng thời là Chủ tịch nước đầu tiên của Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt
Nam. Ông cũng là người đầu tiên được tặng thưởng Huân chương Sao Vàng  (Huân chương
cao quý nhất Việt Nam).
- Năm 1912, Tôn Đức Thắng tham gia tổ chức công nhân bãi công đòi quyền lợi.
- Năm 1913, ông sang Pháp làm công nhân.
- Năm 1920, ông về nước, xây dựng cơ sở công hội (tiền thân của Công đoàn Việt Nam), vận
động công nhân đấu tranh.
- Từ tháng 8 đến tháng 11 năm 1925, dưới sự lãnh đạo của ông công nhân xưởng đóng tàu Ba
Son (Sài Gòn) quyết không sửa chữa tàu chiến Pháp bị hư hỏng, khi đang trên đường sang đàn
áp phong trào cách mạng Trung Quốc.

PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ TRONG NHỮNG NĂM 1918 – 1930
1. Hoạt động yêu nước của người Việt Nam ở nước ngoài
2. Phong trào của giai cấp tư sản và tầng lớp tiểu tư sản
trong nước.
3. Sự ra đời của các tổ chức yêu nước cách mạng.

Cả lớp chia 3 nhóm tìm kiếm các
thông tin từ SGK để hoàn thành
bảng kiến thức trong thời gian 8
phút

 
Nội dung

Tân Việt Cách mạng
Đảng

Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên

Việt Nam Quốc dân
đảng

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Phương thức hoạt  
động

 

 

 

 

 

 
Hội viên, đảng viên
tiêu biểu

 

 

Thời gian thành lập
Cá nhân hoặc tổ
chức sáng lập
Mục tiêu

Thành phần

Ảnh hưởng của tổ
chức đến cách mạng
nước ta

 
Nội dung

Hội Việt Nam Cách mạng
Thanh niên

Thời gian
thành lập

Tháng 6 – 1925

Mục tiêu
Người sáng lập

Tân Việt Cách mạng Đảng

Tháng 7 – 1928

Làm cách mạng để giành
Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa,
độc lập dân tộc, sau đó đi nhằm thiết lập một chế độ bình
đến xã hội cộng sản.
đẳng và bác ái.
 Nguyễn Ái Quốc

Một số trí thức tiểu tư sản

Việt Nam Quốc dân đảng

Tháng 12 – 1927
Đánh đuổi Pháp, thiết lập dân
quyền
Nguyễn Thái Học, Phó Đức
Chính,...

 Mở lớp huấn luyện, đào tạo Tổ chức một số cuộc đấu tranh
 Tổ chức ám sát cá nhân những kẻ
Phương thức
của học sinh, tiểu thương và
cán bộ làm nòng cốt cho
hoạt động
bán nước
công nhân
cách mạng sau này.
 Thanh niên, trí thức, công  Trí thức trẻ, thanh niên, tư sản
Thành phần
Nhiều giai tầng xã hội
nhân, nông dân,...
yêu nước
Hội viên, đảng Nguyễn Ái Quốc, Hồ Tùng
viên tiêu biểu Mậu, Nguyễn Đức Cảnh
Ảnh hưởng của
Truyền bá chủ nghĩ Máctổ chức đến
Lênin và con đường cách
cách mạng
mạng vô sản vào Việt Nam

Trần Phú

Nguyễn Thái Học, Phó Đức
Chính

Khích lệ tinh thần yêu nước, đoàn
Khích lệ, cổ vũ tinh thần yêu nước
kết dân tộc

Lớp học đào tào cán bộ ở Quảng Châu của Hội VNCMTN

Khu tượng đài Nguyễn Thái Học và các cộng sự của ông trong cuộc khởi nghĩa Yên Bái năm 1930
tại Công viên Yên Hòa, thành phố Yên Bái.

1

Học bài, trả lời các câu hỏi cuối mục,
cuối bài

2

Tìm hiểu và sưu tầm tư liệu liên quan
đến bài 6. Hoạt động của Nguyễn Ái
Quốc và sự thành lập Đảng Cộng sản
Việt Nam

HƯỚNG
DẪN
HỌC
TẬP