Tiết 5,6-Bài 6:
ĐO KHỐI LƯỢNG

I. Đơn vị khối lượng
- Khối lượng là số đo lượng chất của vật.
- Đơn vị đo khối lượng là kilôgam.
Kí hiệu: kg
Kilôgam là khối lượng của một quả cân
mẫu (làm bằng bạch kim pha Iriđi), đặt ở
Viện Đo lường quốc tế ở Pháp (H5.1)

Hình 5.1

* Các đơn vị khối lượng khác thường gặp:
- gam (kí hiệu g): 1g = 0,001 kg
- héctôgam (còn gọi là lạng): 1 lạng = 100 g
- tấn (kí hiệu t): 1t = 1000 kg
- miligam (kí hiệu mg): 1mg = 0,001 g
- tạ: 1 tạ = 100 kg

II. Dụng cụ đo khối lượng

Cân y tế

Cân đồng hồ

Cân điện tử

Cân đòn

Cân Rô-béc-van

II. Dụng cụ đo khối lượng
1. Hãy mô tả một tình huống cho thấy sự cần thiết của việc ước
lượng khối lượng trong đời sống.
2. Thử dự đoán khối lượng của một bạn khác trong nhóm dựa
vào sự so sánh với khối lượng đã biết của cơ thể em.

Xác định GHĐ và ĐCNN của cân trong các trường hợp sau:

Hình a
GHĐ: 1000 g
ĐCNN: 5 g

Hình b
GHĐ: 15 kg
ĐCNN: 0,05 kg

Hình c
GHĐ: 130 kg
ĐCNN: 1 kg

III. Cách đo khối lượng

III. Cách đo khối lượng
1. Dùng cân đồng hồ

2.

3.

đĩa cân
5.

ốc điều chỉnh

1.

thân cân
kim cân
Bảng số cân
4.
Hình 5.2

III. Cách đo khối lượng
1. Dùng cân đồng hồ
- B1: Ước lượng khối lượng của vật để
chọn cân có GHĐ và ĐCNN thích hợp.
- B2: Vặn ốc điều chỉnh để kim cân chỉ
đúng vạch số 0.
- B3: Đặt vật cần cân lên đĩa cân.
- B4: Mắt nhìn vuông góc với vạch chia
trên mặt cân ở đầu kim cân.
- B5: Đọc và ghi kết quả.

III. Cách đo khối lượng
2. Dùng cân điện tử

3.

1.

Khung cân
Cảm biến trọng lượng
4.

Bàn cân
2.

Bộ chỉ thị cân

III. Cách đo khối lượng
2. Dùng cân điện tử

- B1: Ước lượng khối lượng cần cân để chọn
đơn vị thích hợp (nhấn nút “Units”.- chọn g,
kg…)
- B2: Đặt mẫu vật cần cân nhẹ nhàng trên
đĩa cân (nhấn nút “TARE” để cân tự động
khấu trừ khối lượng vật chứa)
- B3: Sử dụng kẹp hoặc găng tay để đặt bình
đựng hoá chất/ dụng cụ đựng vật mẫu lên đĩa
cân (tránh để dầu, mỡ… dính vào vật cần đo
sẽ làm sai lệch kết quả đo.

? Các thao tác nào dưới đây là sai khi dùng cân đồng hồ hoặc cân
điện tử? Nêu cách khắc phục để thu được kết quả đo chính xác.
a) Đặt cân trên bề mặt không bằng phẳng. => Cách khắc phục: Phải đặt

cân trên bề mặt bằng phẳng
b) Đặt mắt vuông góc với mặt đồng hồ.
để cân đo chính xác khối lượng
vật.
=>
Cách
khắc phục: Để các vật có kích
c) Để vật cồng kềnh trên đĩa cân.
thước vừa phải, phù hợp với từng loại
Để
cân
đo chính
xác khối
vật,
cân.
Với
những
vật cồng
kềnhlượng
ta nên
d) Để vật lệch một bên trên đĩa cân. =>
ta
cầncân
để có
vậtđĩa
câncân
đốilớn
trên
đĩa cân (giữa
chọn
hơn.
e) Đọc kết quả khi cân ổn định.
đĩa cân).

Trải nghiệm: Pha một cốc trà quất (trà tắc)
Nguyên liệu gồm:
+ 50g đường (vàng, trắng)
+ 50g quất
+ 200ml nước trà
Chú ý:
Tuỳ theo sở thích có thể cho thêm đá

LUYỆN TẬP
1. Quan sát các hình vẽ dưới đây, hãy chỉ ra đâu là cân tiểu ly,
cân điện tử, cân đồng hồ, cân xách?

Cân
điện1tử
Hình

CânHình
đồng2 hồ

CânHình
tiểu 3ly

Hình
4
Cân
xách

Câu 2: Khi mua trái cây ở chợ, loại cân thích hợp là
A. cân tạ.
B. cân Roberval.
C. cân đồng hồ.
D. cân tiểu li.
Câu 3: Loại cân thích hợp để sử dụng cân vàng, bạc
ở các tiệm vàng là
A. cân tạ
B. cân đòn
C. cân đồng hồ.
D. cân tiểu li.

Nhiệm vụ 4: Thiết kế dụng cụ đo khối lượng
Vật liệu gồm:
+ 1 cái móc áo
+ 2 cốc giấy (nhựa)
+ Bộ quả cân (mẫu vật biết trước khối lượng)
+ dây sợi
+ Thước các loại, kéo, bút, giấy bìa, băng kéo dính …

GHI NHỚ

Dặn dò

- Học thuộc ghi nhớ.
- Làm bài tập 6. SBT
- Hoàn thiện thiết kế cân đơn giản
và thiết kế một cân đơn giản khác
như cân đòn, cân lò xo…