Chương 3: XÃ HỘI CỔ ĐẠI

Hai bức tranh dưới đây mô tả thành tựu gì của người Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại?

CHƯƠNG 3 : XÃ HỘI CỔ ĐẠI
Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI (Thời lượng: 2 tiết)

Tiết 10: Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
1. TẶNG PHẨM CỦA NHỮNG DÒNG SÔNG.

a. Điều kiện tự nhiên.
NHIỆM VỤ
1. Đọc thông tin sgk, quan sát lược đồ Ai Cập, Lưỡng Hà cổ đại.
2. Xác định được vị trí 2 quốc gia và tên các con sông chảy qua 2 nước
trên lược đồ?

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
1. TẶNG PHẨM CỦA NHỮNG DÒNG SÔNG.
Như vậy điểm
chung về vị trí của
nước Ai Cập,
Lưỡng Hà là gì?

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
1. TẶNG PHẨM CỦA NHỮNG DÒNG SÔNG.
a. Điều kiện tự nhiên.

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
1. Đọc đoạn tư liệu.
2. Dựa vào tư liệu chỉ ra vai trò của các
con sông đối với Ai Cập, Lưỡng Hà?

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
1. TẶNG PHẨM CỦA NHỮNG DÒNG SÔNG.
a. Điều kiện tự nhiên.

Vì sao nói:
Sông Nin đã biến Ai Cập
từ một “đồng cát bụi”
thành “một vườn hoa”
Có thể nói:
Ai Cập và Lưỡng Hà cổ
đại là tặng phẩm của
những dòng sông.

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
1. TẶNG PHẨM CỦA NHỮNG DÒNG SÔNG.
a. Điều kiện tự nhiên.

- Ai Cập và Lưỡng Hà nằm ở lưu vực các con sông lớn (sông Nin, Ơ-phơ-rát,
Ti-gơ-rơ)

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
1. TẶNG PHẨM CỦA NHỮNG DÒNG SÔNG.
a. Điều kiện tự nhiên.
b. Kinh tế.

- Đọc thông tin sgk kết hợp
quan sát Hình 4
-Qua Hình 4 cho em biết điều
gì về sản xuất nông nghiệp
của người Ai Cập cổ đại?
-Qua mô tả hình ảnh, cho biết
hoạt động kinh tế chính của
Ai Cập, Lưỡng Hà là ngành
gì?

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
1. TẶNG PHẨM CỦA NHỮNG DÒNG SÔNG.

a. Điều kiện tự nhiên.

- Ai Cập và Lưỡng Hà nằm ở lưu vực các con sông lớn (sông Nin, Ơ-phơ-rát,
Ti-gơ-rơ)
b. Kinh tế.

+ Kinh tế nông nghiệp, hoạt động buôn bán phát triển sớm  nền văn minh hình
thành cả khi chưa có đồ sắt.
+ Liên kết công xã, tạo điều kiện cho nhà nước ra đời.
+ Có nhiều phát minh quan trọng phục vụ sản xuất.

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
2. HÀNH TRÌNH LẬP QUỐC CỦA NGƯỜI AI CẬP, LƯỠNG HÀ.

NHIỆM VỤ
1. Quan sát trục thời gian, đọc thông tin trong sgk
2. Hoạt động nhóm: Lập bảng niên biểu thành lập nước Ai Cập,
Lưỡng Hà (theo mẫu)
3. Nhà nước Ai Cập, Lưỡng Hà do ai đứng đầu, tên gọi của vua ?

Chèn chữ lên đây

Nhà nước
Ai Cập cổ đại

Các giai đoạn phát triển

Lưỡng Hà cổ đại

Nhóm 1, 2: Ai Cập cổ đại; Nhóm 2, 4: Lưỡng Hà cổ đại

Thời gian

Nhà nước
Ai Cập cổ đại

Lưỡng Hà cổ đại

Các giai đoạn phát triển

Thời gian

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
2. HÀNH TRÌNH LẬP QUỐC CỦA NGƯỜI AI CẬP, LƯỠNG HÀ.
Nhà nước

Các giai đoạn phát triển

Thời gian

- Thống nhất các Nôm, thành lập nhà 3200 năm TCN
nước Cổ đại
Ai Cập cổ - Tảo vương quốc
3000 năm TCN
đại
- Cổ vương quốc
2700 năm TCN
- Trung vương quốc
2100 năm TCN
- Tân Vương quốc
1600 năm TCN
- Hậu kỳ vương quốc
1100 năm TCN
- La Mã xâm lược
Giữa thế kỷ I
TCN
Lưỡng - Nhà nước thành bang của người Xu- Thiên niên kỷ IV
Hà cổ đại me hình thành
TCN
- Thời kỳ trị vì của vua Ha-mu-ra-bi
1792 TCN
- Ba Tư xâm lược

539 TCN

*Nhà nước do vua đứng
đầu có toàn quyền quyết
định mọi việc gọi là nhà
nước quân chủ chuyên
chế.
*Tên gọi của vua ở mỗi
nước khác nhau:
- Ai Cập gọi là Pha-ra-ông
- Lưỡng Hà: En-xin

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
2. HÀNH TRÌNH LẬP QUỐC CỦA NGƯỜI AI CẬP, LƯỠNG HÀ.

- Khoảng năm 3200 TCN, vua Mê-nét thống nhất các công xã thành lập nhà nước Ai Cập
- Ai Cập cổ đại trải qua các giai đoạn:
+ Tảo vương quốc;
+ Cổ vương quốc;
+ Trung vương quốc
+ Tân vương quốc;
+ Hậu kì vương quốc
- Cuối thiên niên kỉ IV TCN, nhà nước đầu tiên của Lưỡng Hà ra đời ở hạ lưu sông Ti-gơrơ và Ơ-phơ-rát; đứng đầu nhà nước là en-xi.

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
3. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA CHỦ YẾU.

NHIỆM VỤ
1. Đọc sgk kết hợp quan sát hình ảnh
2. Thảo luận nhóm: Nêu những thành tựu văn hóa
chủ yếu của người Ai Cập, Lưỡng Hà ?

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
3. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA CHỦ YẾU.

Lĩnh vực
Văn tự - Chữ viết
Toán học

Thiên văn học
Y học
Kiến trúc,
điêu khắc

Thành tựu chủ yếu

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
3. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA CHỦ YẾU.

Lĩnh vực
Văn tự Chữ viết

Thành tựu chủ yếu

Thành tựu chữ viết

Cách làm giấy của người Ai Cập cổ

Cuộn giấy Papyrút

Cách lưu giữ chữ viết

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
3. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA CHỦ YẾU.

Lĩnh vực
Văn tự Chữ viết

Toán học

Thành tựu chủ yếu
Người Ai Cập có chữ chữ Tượng hình.
Người Lưỡng Hà có chữ Nêm.

Hiểu biết về hình học của người Ai Cập

Thành tựu về toán học

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
3. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA CHỦ YẾU.

Lĩnh vực
Văn tự Chữ viết

Thành tựu chủ yếu
Người Ai Cập có chữ chữ Tượng hình.
Người Lưỡng Hà có chữ Nêm.

Toán học

Người Ai Cập làm phép tính theo hệ đếm thập phân, chữ số
từ 1 đến 9.
Người Lưỡng Hà có hệ đếm đến 60, tính diện tích các hình.

Thiên văn học

Đài quan sát thiên văn ở Lưỡng Hà

Thành tựu về thiên văn học

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
3. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA CHỦ YẾU.

Lĩnh vực
Văn tự Chữ viết

Thành tựu chủ yếu
Người Ai Cập có chữ chữ Tượng hình.
Người Lưỡng Hà có chữ Nêm.

Toán học

Người Ai Cập làm phép tính theo hệ đếm thập phân, chữ số
từ 1 đến 9.
Người Lưỡng Hà có hệ đếm đến 60, tính diện tích các hình.

Thiên văn học
Y học

Biết làm ra lịch(âm)

Thành tựu về y học

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
3. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA CHỦ YẾU.

Lĩnh vực
Văn tự Chữ viết

Thành tựu chủ yếu
Người Ai Cập có chữ chữ Tượng hình.
Người Lưỡng Hà có chữ Nêm.

Toán học

Người Ai Cập làm phép tính theo hệ đếm thập phân, chữ số
từ 1 đến 9.
Người Lưỡng Hà có hệ đếm đến 60, tính diện tích các hình.

Thiên văn học
Y học
Kiến trúc,
điêu khắc

Biết làm ra lịch(âm)
Ai Cập có kỷ thuật ướp xác.

Thành tựu về kiến trúc, điêu khắc

Bài 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI
3. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA CHỦ YẾU.

Lĩnh vực
Văn tự Chữ viết

Thành tựu chủ yếu
Người Ai Cập có chữ chữ Tượng hình.
Người Lưỡng Hà có chữ Nêm.

Toán học

Người Ai Cập làm phép tính theo hệ đếm thập phân, chữ số
từ 1 đến 9.
Người Lưỡng Hà có hệ đếm đến 60, tính diện tích các hình.

Thiên văn học
Y học
Kiến trúc,
điêu khắc

Biết làm ra lịch(âm)
Ai Cập có kỷ thuật ướp xác.
Ai cập có Kim Tự Tháp, Tượng nhân sư.
Lưỡng Hà có vườn treo Ba -bi –lon.

3. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA CHỦ YẾU.

• Ai Cập, Lưỡng Hà cổ đại đạt nhiều thành tựu quan trọng, nổi bật có
giá trị, đóng góp đối với nền văn minh nhân loại như: chữ viết, toán
học, thiên văn học, y học, kiến trúc – điêu khắc,…

- Người Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại có nhiều phát minh quan trọng có giá trị đến ngày nay như cách
làm thủy lợi, phát minh ra cái cày, bánh xe.
- Biết làm ra giấy : giấy pa-pi-rút của người Ai Cập
- Chữ viết: Người Ai Cập sáng tạo ra chữ tượng hình, người Lưỡng Hà dùng chữ hình nêm.
- Toán học:
+ Người Ai Cập biết làm các phép tính theo hệ đếm thập phân.
+ Người Lưỡng Hà: biết làm các phép tính theo hệ đếm 60, tính được diện tích các hình
- Lịch : biết làm lịch, mỗi năm có 12 tháng, mỗi tháng có 29 hoặc 30 ngày.
- Y học: Kĩ thuật ướp xác
- Kiến trúc: 
+ Ai Cập: Kim Tự tháp, tượng Nhân sư
+ Lưỡng Hà: vườn treo Ba-bi-lon

LUYỆN TẬP
1. Thuyết trình, giới thiệu về thành tựu văn hóa Ai Cập, Lưỡng Hà
mà em ấn tượng nhất?
2. Nội dung đã chuẩn bị sẵn ở nhà
- Hình thức thuyết trình tự chọn
- Vật dụng, lĩnh vực văn hóa mà ngày nay chúng ta đang thừa hưởng
từ những phát minh của người Ai Cập, Lưỡng Hà cổ đại ?

VẬN DỤNG

VỀ NHÀ
1. Ôn lại và khắc sâu những kiến thức vừa học trong bài
2. Hoàn thành 2 bảng hệ thống quá trình lập nước và thành tựu văn hóa của Ai Cập, Lưỡng Hà.
3. Chuẩn bị bài 8: Đọc trước bài, sưu tầm tư liệu tranh ảnh, liên quan
1. Quá trình lập nước
Nhà
nước

Các giai đoạn phát triển

2. Thành tựu văn hóa
Thời gian

Thống nhất các Nôm, thành 3200 năm TCN
lập nhà nước Cổ đại
Ai Cập Tảo vương quốc
3200 năm TCN
cổ đại

Cổ vương quốc

2800 năm TCN

Trung vương quốc

2100 năm TCN

Tân Vương quốc

1600 năm TCN

Hậu kỳ vương quốc

1100 năm TCN

La Mã xâm lược

Giữa thế kỷ I TCN

Lưỡng Nhà nước thành bang của Thiên niên kỷ IVTCN
Hà cổ người Xu- me hình thành
đại
Thời kỳ trị vì của vua Ha- 1792 TCN

mu-ra-bi
Ba Tư xâm lược

539 TCN

Lĩnh vực
Văn tự Chữ viết
Toán
học

Thiên
văn học
Y học
Kiến
trúc,
điêu
khắc

Thành tựu chủ yếu
Người Ai Cập có chữ chữ Tượng hình
Người Lưỡng Hà có chữ Nêm.
Người Ai Cập làm phép tính theo hệ đếm
thập phân, chữ số từ 1 đến 9
Người Lưỡng Hà có hệ đếm đến 60, tính diện
tích các hình
Biết làm ra lịch (âm)
Ai Cập có kỷ thuật ướp xác
Ai cập có Kim Tự Tháp, Tượng nhân sư
Lưỡng Hà có vườn treo Ba -bi –lon

• Em ấn tượng nhất với thành tựu kiến trúc của người Ai Cập
• - Vì đây là một trong những công trình kiến trúc vĩ đại của người Ai
Cập cổ đại vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay.
• - Kim tự tháp được xây dựng từ những khối đã thiên nhiên nguyên
khối nặng hàng chục tấn được gọt đẽo và ghép lại với nhau vô cùng
vững chắc, hoàn toàn không sử dụng các vật liệu liên kết.
• - Kim tự tháp cũng chính là lăng mộ nơi có xác ướp của các Pha-raông. Kim tự tháp vẫn còn nhiều bí ẩn mà khoa học không dễ giải thích.
• - Kim tự tháp chính là 1 trong 7 kì quan của thế giới cổ đại do con
người tạo ra.

Em hãy nêu một số vật dụng hay lĩnh vực mà ngày nay chúng ta đang thừa
hưởng từ các phát minh của người Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại
Trả lời:
- Bánh xe và xe kéo, lưỡi cày
- Hệ đếm 60:  Người Lưỡng Hà sử dụng hệ đếm 60. Từ đó người dân Lưỡng
Hà phân chia 1 giờ thành 60 phút, 1 phút bằng 60 giây.
- Toán học: Người Ai Cập cổ đại tính được số pi bằng 3,16; biết tính diện
tích các hình.
- Lịch (âm lịch): phân chia 1 năm có 12 tháng, mỗi tháng có 29 hoặc 30
ngày.

Dựa vào bảng chữ số của người Ai Cập cổ đại dưới đây, em hãy làm các phép tinh
sau: 124+321 = ? và 1565 – 1243 = ? theo cách viết của họ.