Bài 7

PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG

MỞ ĐẦU
HS đọc SGK.
Hãy kể lại một hành vi bạo lực
học đường mà em đã gặp phải
hoặc chứng kiến. Em có suy nghĩ
và cảm nhận gì về hành vi đó?

Năm em lên lớp 6, bởi vì yêu cầu công
việc của bố mẹ nên gia đình em đã chuyển từ
quê ra thành phố sinh sống. Khi em đến ngôi
trường mới, có một nhóm bạn trong lớp liên tục
vây quanh chế giễu em và nói những lời xúc
phạm em chỉ vì em không phải là người thành
phố. Các bạn đó còn sai em đi mua đồ ăn vặt,
làm trực nhật cho các bạn ấy nếu không các
bạn sẽ đánh em.
Điều đó khiến cho em rất sợ hãi mối khi
đến trường, trên lớp học không thể tập trung
vào bài giảng vì lo lắng không biết các bạn sẽ
bắt mình làm gì, thường xuyên mơ thấy ác
mộng khiến cho cơ thể mệt mỏi.

KHÁM PHÁ

1. Biểu hiện, nguyên nhân và tác hại của bạo lực
học đường
Đọc các thông tin, trường hợp.

- Bạo lực học đường:
Bạo lực học đường là hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm
hại thân thể, sức khoẻ; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm;
cô lập, xua đuổi và các hành vi cố ý khác gây tổn hại về thể chất,
tinh thần của người học xảy ra trong cơ sở giáo dục hoặc lớp độc
lập.
-Biểu hiện của bạo lực học đường trong các trường hợp:
+Trường hợp: Đánh nhau, nói xấu.
+Trường hợp 2: Cô lập, nói xấu, ghép ảnh chế giễu.
+Trường hợp 3: Trêu chọc, đánh nhau.
-Biểu hiện khác của bạo lực học đường:
Ngược đãi, lăng mạ, chửi bới, đe doạ, khủng bố, lan truyền những
thông tin sai sự thật về người khác...

-Nguyên nhân của bạo lực học đường trong các trường hợp:
+Trường hợp 1: Do bố mẹ thường xuyên vắng nhà, không quan tâm dạy dỗ.
+Trường hợp 2: Do tâm lí tiêu cực khi nảy sinh mâu thuẫn trên mạng xã hội.
+Trường hợp 3: Do đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi.
-Nguyên nhân khác dẫn đến bạo lực học đường:
+ Sự thiếu hiểu biết về đạo đức, pháp luật, kĩ năng sống của học sinh.
+ Ảnh hưởng từ môi trường gia đình, xã hội không làng mạnh (bạo lực gia
đình, tệ nạn xã hội...).
+ Sự thiếu quan tâm từ gia đình, nhà trường.
-Tác hại của bạo lực học đường trong các trường hợp:
+Trường hợp 1: C bị nhà trường kỉ luật.
+Trường hợp 2: H tự ti, ngại tiếp xúc với mọi người, có dấu hiệu trầm cảm,
khủng hoảng tâm lí.
+Trường hợp 3: Q và N bị nhà trường kỉ luật.

TÁC HẠI CỦA BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG
*Đối với học sinh:
-HS là nạn nhân của bạo lực học đường: bị tổn thương về thể
chất (như các vết thương trên cơ thể, sức khoẻ giảm sút, có
thai ngoài ý muốn, tử vong...), tinh thần (buồn bã, hoang
mang, lo lắng, sợ hãi, tự ti, trầm cảm, suy sụp, tuyệt vọng...),
vật chất (mất tiền, của cải...), bị ảnh hưởng xấu đến tương
lai...
-HS là người gây ra bạo lực học đường: bị cảnh cáo, xử phạt,
thiệt hại vật chất và có thể đánh mất tương lai, sự nghiệp...

* Đối với gia đình:
-Ảnh hưởng xấu đến tâm lí phụ huynh, người thân trong gia
đình (buồn bã, xấu hổ, mặc cảm...).
-Làm suy giảm uy tín, danh dự gia đình.
-Gây nên những thiệt hại vật chất cho gia đình...
* Đối với nhà trường và xã hội:
-Làm giảm uy tín nhà trường.
-Gây rối loạn trật tự an ninh trường học và xã hội.

GHI NHỚ:
Mục 1, SGK, trang 42
- Bạo lực học đường có nhiều biểu hiện như: đánh đập, ngược
đãi, chê bai, lăng mạ, chửi bởi, đe doạ, khủng bố, cô lập, lan
truyền những thông tin sai sự thật về người học,... xảy ra trong
cơ sở giáo dục.
- Nguyên nhân của bạo lực học đường: do đặc điểm tâm, sinh
lí của lứa tuổi học sinh; do thiếu kiến thức, thiếu kĩ năng sống;
do ảnh hường từ môi trường gia đình, môi trường xã hội
không lành mạnh; do sự thiếu quan tâm từ cơ sở giáo dục...
- Bạo lực học đường gây ra nhiều tác hại cả về thể chất, tâm
lí, kinh tế đối với học sinh, gia đình, nhà trường và xã hội.

LUYỆN TẬP
Bài tập 1, SGK.
a. Ý kiến sai. Bạo lực học đường có nhiều biểu hiện như: đánh đập,
ngược đãi, chê bai, lăng mạ, chửi bởi, đe doạ, khủng bố, cô lập, lan
truyền những thông tin sai sự thật về người khác...
b. Ý kiến đúng. Bạo lực học đường do nhiều nguyên nhân gây ra như:
do đặc điểm tâm, sinh lí của lứa tuổi học sinh; do thiếu kiến thức, thiếu
kĩ năng sống; do ảnh hường từ môi trường gia đình, môi trường xã hội
không lành mạnh; do sự thiếu quan tâm từ cơ sở giáo dục...
c. Ý kiến sai. Bạo lực học đường gây ra nhiều tác hại cả về thể chất,
tâm lí, kinh tế đối với học sinh, gia đình, nhà trường và xã hội.
d. Ý kiến sai. Việc phòng, chống bạo lực học đường là trách nhiệm
chung của Nhà nước và toàn xã hội.

Bài tâp 2, SGK.
a. Hành vi trêu chọc, bắt nạt G của các bạn là sai trái, là
bạo lực học đường.
b.Hành vi trấn lột tiền và đe doạ S của H là sai trái, vi
phạm pháp luật. Do đó, S đã làm rất đúng khi kể lại sự việc
bị H trấn lột tiền với bố mẹ để được giúp đỡ, can thiệp.
c. Hành vi của Q là sai, đáng phê phán.
d. Hành vi của N là sai, đây là một lựa chọn rất tiêu cực
khi bị bạo lực học đường và có thể dẫn đến nhiều hậu quả
không tốt cho N.

VẬN DỤNG
GV giao bài tập về nhà: Hãy chia sẻ những
việc em đã làm để phòng, chống bạo lực học
đường.
HẾT TIẾT 1

TIẾT 2, 3, 4
KHỞI ĐỘNG
GV cho HS chia sẻ nhiệm vụ ở tiết trước:
Hãy chia sẻ những việc em đã làm để phòng, chống bạo
lực học đường.
KHÁM PHÁ (tiếp theo)
2. Cách ứng phó với bạo lực học đường

TRƯỚC KHI XẢY
RA BẠO LỰC

KHI
XẢY
RA
BẠO
LỰC

SAU KHI
XẢY RA BẠO LỰC

CÁCH ỨNG PHÓ VỚI BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG

Trường hợp 1: V đã nhờ đến sự giúp đỡ của mẹ và cô giáo giúp đỡ khi có
a) Trong những trường hợp trên, các bạn đã làm gì để phòng tránh bạo lực học
nguy cơ bị bạo lực học đường.
đường?
Trường hợp 2: Th đã chủ động nhận sai và xin lỗi khi lỡ gây ra phiền phức
b) Theo em, học sinh cần làm gì để phòng tránh bạo lực học đường?
cho bạn cùng trường, nhờ vậy mà bạn đó không tức giận nữa.

TRƯỚC KHI XẢY RA BẠO LỰC
Kết bạn với những bạn tốt.
Trang bị cho bản thân những
kiến thức, kĩ năng liên quan
đến bạo lực học đường.
Thông báo cho giáo viên
hoặc những người lớn đáng
tin cậy khi phát hiện nguy
cơ bạo lực học đường.

Rời khỏi những nơi có nguy
cơ xảy ra bạo lực học đường,...
Cần tránh: kết bạn với
những bạn xấu, tỏ thái độ
tiêu cực với bạn bè, tụ tập
ở những nơi có nguy cơ
xảy ra bạo lực học
đường,...

a) Em hãy nhận xét
cách ứng phó của
T và B trong các
trường hợp trên.
b) Theo em, học
sinh nên làm gì và
không nên làm gì
khi xảy ra bạo lực
học đường?

-Bạn T đã giữ
được bình tĩnh,
đối phó khôn khéo
với nhóm học sinh
cướp đồ và tìm
người cứu giúp.
-Bạn B dù rất
sốc khi nhìn thấy
bức ảnh ghép của
mình nhưng đã
không sợ hãi mà
ngay lập tức tìm sự
giúp đỡ từ cô giáo.

KHI XẢY RA BẠO LỰC

NÊN
LÀM

KHÔNG
NÊN

Bình tĩnh, kiềm chế các cảm xúc tiêu cực; chủ
động nhờ người khác giúp đỡ; quan sát xung
quanh để tìm đường thoát;...
Tỏ thái độ khiêu khích, thách thức; sử dụng
hành vi bạo lực để đáp trả; kêu gọi bạn bè
cùng tham gia bạo lực,...

c. SAU KHI XẢY RA BẠO
LỰC

a) Em hãy
nhận xét cách
ứng phó của
các bạn trong
những trường
hợp trên.

Sau khi bị bạo lực học đường, bạn A đã biết suy nghĩ kĩ càng và quyết
định đúng đắn là nhờ đến sự giúp đỡ của thầy cô.

Bạn M sau khi bị bạo lực học đường đã lo sợ mà quyết định không đúng đắn là giấu bố mẹ,
thầy cô; tự một mình đến nhà bạn để băng bó vết thương.

SAU KHI XẢY RA BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG

Nên làm
Thông báo sự
việc với bố
mẹ, người
thân, thầy cô,
công an và
nhờ họ hỗ trợ
đảm bảo an
toàn.

Nhờ sự trợ
giúp từ các cơ
sở chuyên
môn như bệnh
viện, phòng tư
vấn tâm lí học
đường..

Không
nên làm
Tránh giấu
giếm, bao che,
tự giải quyết
bằng các biện
pháp tiêu cực.

Tránh tụ tập
lôi kéo bạn bè
để tự giải
quyết sẽ gây
ra hậu quả to
lớn.

GHI NHỚ:
Mục 2, SGK, trang 42
Cách ứng phó với bạo lực học đường:
Để phòng tránh bạo lực học đường: 
+ Em cần kết bạn với những bạn tốt; trang bị cho
bản thân những kiến thức, kĩ năng liên quan đến bạo
lực học đường; thông bảo cho giáo viên hoặc những
người lớn đáng tin cậy khi phát hiện nguy cơ bạo
lực học đường; rời khỏi những nơi có nguy cơ xày
ra bạo lực học đường;...
 + Em cần tránh: kết bạn với những bạn xấu; tỏ thái
độ tiêu cực với bạn bè; tụ tập ở những nơi có nguy
cơ xảy ra bạo lực học đường...

Khi gặp bạo lực học đường:
 + Em cần phải bình tĩnh, kiềm
chế các cảm xúc tiêu cực; chủ
động nhờ người khác giúp đỡ;
quan sát xung quanh để tìm
đường thoát,...
 + Em cần tránh: tỏ thái độ khiêu
khích, thách thức; sử dụng hành
vi bạo lực để đáp trả; kêu gọi
bạn bè cùng tham gia bạo lực,...

Để xử lí hậu quả của bạo lực học
đường:
+ Em cần thông báo sự việc với bố
mẹ, người thân, thầy cô, công an
và nhờ họ hỗ trợ đảm bảo an toàn;
nhờ sự trợ giúp từ các cơ sở
chuyên môn như bệnh viện, phỏng
tư vấn tâm lí học đường..
+ Tránh giấu giếm, bao che, tự giải
quyết bằng các biện pháp tiêu
cực,..

3. Một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng,
chống bạo lực học đường

HS trả lời câu hỏi SGK.
a. Ở trường hợp 2 trong nội dung cách ứng phó
sau khi xảy ra bạo lực học đường (mục 2):
Việc bạn Nam đánh bạn M như vậy là vi phạm quy
định của pháp luật về phòng, chống bạo lực học
đường vì những hành vi đó xâm phạm đến sức khoẻ,
tính mạng của bạn M, trái với quy định của pháp luật.

b. Một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng, chống bạo lực học
đường:
+Nghiêm cấm các hành vi bạo lực học đường.
+ HS được tuyên truyền, phổ biến kiến thức, trang bị các kĩ năng cần thiết để
nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong việc phòng, chống bạo lực học
đường.
+HS được tư vấn, hỗ trợ tâm lí, hỗ trợ y tế, chăm sóc sức khoẻ, bảo đảm an
toàn khi phát hiện có nguy cơ bị bạo lực học đường hoặc bị bạo lực học
đường.
+ Nếu gây ra các hành vi bạo lực học đường, HS sẽ bị xử lí theo quy định của
pháp luật. Tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm, HS sẽ phải chịu các hình thức
xử lí tương ứng như: kỉ luật, phạt cảnh cáo, phạt tiền, phạt cải tạo không
giam giữ, phạt tù có thời hạn... Ngoài ra, cha mẹ HS phải bồi thường các thiệt
hại, khắc phục hậu quả của hành vi bạo lực học đường do con mình gây ra.

GHI NHỚ:

Mục 3, SGK, trang 42.

Việc phòng, chống bạo lực học
đường được quy định trong một số
văn bản pháp luật như: Nghị định số
80/2017/NĐ-CP của Chính phủ; Bộ
luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ
sung năm 2017); Bộ luật dân sự năm
2015;…

LUYỆN TẬP
Bài tập 3. Đề xuất các biện pháp phòng, tránh bạo lực học đường. (HS
thảo luận nhóm đôi).
a) Em nhận được tin nhắn hoặc thư đe dọa từ người khác.
-Nên: báo cho thầy cô, người thân đề được hỗ trợ; tránh đi một mình tới
những nơi vắng vẻ.
-Không nên: tỏ thái độ thách thức đối phương; rủ bạn bè đánh, đe doạ đối
tượng tình nghi. 
b) Một người bạn đang có mâu thuẫn với em hẹn ở lại trường nói chuyện
riêng sau buổi học.
- Nên: nhẹ nhàng từ chối bạn, nếu bạn tỏ thái độ gay gắt thì nhờ GV hỗ trợ
giải quyết mâu thuẫn.
- Không nên: đồng ý gặp riêng bạn nơi vắng vẻ, rủ bạn bè đi cùng với mục
đích tiêu cực (đánh nhau,...).

c) Một nhóm học sinh cùng trường yêu cầu em tới chỗ vắng với
thái độ khó chịu, đe dọa.
-Nên: dùng thái độ nhẹ nhàng từ chối hoặc kiếm cớ trì hoãn và báo
cáo với GV nhờ trợ giúp.
-Không nên: im lặng, che giấu và đi một mình tới chỗ vắng theo
yêu cầu của nhóm HS kia; rủ bạn khác cùng đi với mục đích tiêu
cực;...
d) Em vô tình nghe thấy nhóm bạn nam cùng lớp bàn kế hoạch
cuối buổi học chặn đường đánh một bạn lớp bên cạnh.
-Nên:  tìm cách báo lại với GV để được hỗ trợ kip thời,...
-Không nên: im lặng, che giấu, kể cho bạn khác nghe và rủ cùng đi
xem đánh nhau,...

Bài tâp 4. Đóng vai xử lí tình huống
-Mỗi nhóm đóng vai xử lí một tình huống (dãy bàn
học 1, 2: tình huống a; dãy bàn học 3: tình huống b;
dãy bàn học 4: tình huống c).
-HS đọc tình huống, nghĩ lời thoại, phân vai, thể hiện
cách xử lí tình huống.
-Lớp và GV nhận xét, kết luận.

Giờ ra chơi, V nhìn thấy trong cặp
sách của N có một cuốn nhật kí
nên đã giật lấy. N đuổi theo yêu
cầu V trả lại nhưng bạn không
đồng ý mà còn mở cuốn nhật kí
và đọc vài câu cho các bạn khác
cùng nghe để trêu chọc N. N rất
tức giận với hành vi của V nhưng
không biết nên làm gì.
Nếu em là N, em sẽ xử lí tình
huống này như thế nào? Vì
sao?

Giải quyết

Tình huống

N nhẹ nhàng giải
thích với V việc tự ý
xem nhật kí là xâm
phạm quyền riêng tư
của người khác và
yêu cầu V trả lại,
nếu không sẽ báo
cáo với GV chủ
nhiệm. Hoặc N trực
tiếp đi gặp GV chủ
nhiệm nhờ can thiệp.

Biết tin Đ bị S bắt nạt nhiều
lần, bạn thân của Đ là T vô
cùng tức giận. T bày tỏ ý định
sẽ rủ thêm bạn chặn đường
dạy cho S một bài học.
Nếu biết sự việc đó, em sẽ
nói gì với Đ và T?

Giải quyết

Tình huống

Em giải thích cho Đ
và T hiểu việc chặn
đường S để trả thù là
hành vi sai trái và có
thể dẫn đến những
hậu quả không tốt.
Khuyên Đ liên kể lại
sự việc mình bị S bắt
nạt nhiều lần với bố
mẹ hoặc GV chủ
nhiệm để được giúp
đõ ngăn chặn hành vi
đó lại.

Nhiều lần bị một số bạn trong trường trân lột tiền ăn
sáng nhưng D giấu không kể lại với gia đình.
Nếu là bạn thân của D, em sẽ nói gì với D?

Em giải thích cho D hiểu hành vi trấn lột tiền ăn sáng của
các bạn là hành vi bạo lực học đường, nếu không ngăn chặn
thì các bạn sẽ tiếp tục lặp lại hành vi đó với D và những bạn
khác. Khuyên D nên kể lại sự việc với bố mẹ, GV chủ nhiệm
để được giúp đỡ

Bắt nạt là xấu lắm
Đừng bắt nạt, bạn ơi
Bất cứ ai trên đời
Đều không cần bắt nạt.
(Bắt nạt, Nguyễn Thế Hoàng Linh)

THÂN THIỆN