CHÀO MỪNG
THẦY CÔ VÀ CÁC EM
HỌC SINH

1. KHỞI ĐỘNG

CÁCH CHƠI
Cả lớp chia thành 2 đội. Mỗi
đội sẽ nhận một bảng gồm
nhiều từ có nghĩa hoặc vô
nghĩa. Các nhóm sẽ tìm các
từ có thể liên quan đến chủ
đề của bài học. Nhóm tìm
được từ nhanh và nhiều nhất
sẽ giành chiến thắng.

Trong trò chơi, chúng ta đã tìm
được những từ như nồng độ,
nhiệt độ, chất xúc tác,... Vậy
theo các em, những yếu tố này
có ảnh hưởng gì đến tốc độ
phản ứng hóa học?

KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8

BÀI 7: TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ
CHẤT XÚC TÁC
Năm học: 2024 - 2025

GIÁO VIÊN:

NỘI DUNG

MỤC TIÊU
- Trình bày được một số yếu tố ảnh hưởng đến
tốc độ phản ứng và nêu được một số ứng
dụng thực tế
- Tiến hành được thí nghiệm và quan sát thực
tiễn:
+ So sánh được tốc độ một số phản ứng hóa
học;
+ Nêu được các yếu tố làm thay đổi tốc độ

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

CREDITS: This presentation template was created by
Slidesgo, including icons by Flaticon, and infographics &
images by Freepik

Cách chơi
 GV chia lớp thành 4 nhóm, phân về 4 góc lớp. Ở mỗi góc
chuẩn bị sẵn dụng cụ thí nghiệm và một phiếu học tập.
 Các nhóm đóng vai thành các nhà hóa học để nghiên
cứu về các yếu tố ảnh hưởng tới tốc độ phản ứng, từ đó
trả lời các câu hỏi trong phiếu học tập trong 5 phút. Sau
đó, đại diện các nhóm thuyết trình về bài làm của mình.

Các thí nghiệm
Nhóm 1: Thí nghiệm 1: Ảnh hưởng của nồng độ đến tốc độ phản ứng
Nhóm 2: Thí nghiệm 2: Ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng
Nhóm 3: Thí nghiệm 3: Ảnh hưởng của diện tích tiếp xúc đến tốc độ phản ứng
Nhóm 4: Thí nghiệm 4: Ảnh hưởng của chất xúc tác đến tốc độ phản ứng

1.
Ảnh hưởng của nồng độ
đến tốc độ phản ứng

- Chuẩn bị: dung dịch HCl 0,1 M, dung dịch HCl 1 M,
2 đinh sắt giống nhau (khoảng 0,2 g); ống nghiệm
- Tiến hành:
+ Cho vào ống nghiệm (1) khoảng 5 mL dung dịch HCl
0,1 M; ống nghiệm (2) khoảng 5 mL dung dịch HCl 1 M
+ Nhẹ nhàng đưa lần lượt 2 đinh sắt vào 2 ống nghiệm và
quan sát sự thoát khí.

Đinh sắt

HCl 1M

HCl 0,1M
Hình 7.3. Phản ứng giữa Fe với dung dịch HCl

PHIẾU HỌC TẬP 1
Trả lời câu hỏi sau đây:

Phản ứng ở ống nghiệm nào xảy ra nhanh hơn?
Nồng độ ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng như thế nào?

- Phản ứng ở ống nghiệm (2) (tức ống nghiệm chứa
HCl 1 M) xảy ra nhanh hơn.
- Khi tăng nồng độ chất tham gia phản ứng thì tốc độ
phản ứng tăng.

KẾT LUẬN

Khi tăng nồng độ của chất tham gia phản ứng, tốc độ phản
ứng tăng lên.

2.
Ảnh hưởng của nhiệt độ
đến tốc độ phản ứng

THÍ NGHIỆM 2

- Chuẩn bị: viên C sủi, nước lạnh, nước nóng; cốc thuỷ tinh.
- Tiến hành:
Lấy hai cốc nước, một cốc
nước lạnh và một cốc nước
nóng, cho đồng thời vào mỗi
cốc một viên C sủi.

Hình 7.4. Hòa tan viên C sủi vào nước

PHIẾU HỌC TẬP 2
Trả lời câu hỏi sau đây:

Phản ứng ở cốc nào xảy ra nhanh hơn?



Nhiệt độ ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng như thế nào?



PHIẾU HỌC TẬP 2

- Phản ứng ở cốc nước nóng xảy ra nhanh hơn.
- Khi tăng nhiệt độ của chất tham gia phản ứng,
tốc độ phản ứng tăng lên.

KẾT LUẬN

Khi tăng nhiệt độ của chất tham gia phản ứng, tốc độ phản
ứng tăng lên.

3.
Ảnh hưởng của diện
tích bề mặc tiếp xúc đến
tốc độ phản ứng

- Chuẩn bị: dung dịch HCl 0,1 M, đá vôi (dạng viên), đá vôi
(dạng bột hoặc dập nhỏ từ đá vôi dạng viên); ống nghiệm.
- Tiến hành:
+ Cân một lượng đá vôi (dạng bột) và đá vôi (dạng viên) bằng
nhau (khoảng 1 gam) cho vào 2 ống nghiệm (1) và (2).
+ Cho vào mỗi ống nghiệm khoảng 3 mL dung dịch HCl 0,1 M,
quan sát sự thoát khí.

HCl 0,1M
Đá vôi
dạng viên

Đá vôi
dạng bột
Phản ứng giữa đá vôi với dung dịch HCl

PHIẾU HỌC TẬP 3
Trả lời câu hỏi sau đây:

Phản ứng ở ống nghiệm nào xảy ra nhanh hơn? Giải
thích.


Kích thước hạt ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng như thế
nào?


- Phản ứng ở ống nghiệm (1) chứa đá vôi dạng bột xảy ra
nhanh hơn. Do đá vôi dạng bột có diện tích tiếp xúc lớn hơn
đá vôi dạng viên.
- Kích thước hạt càng nhỏ, tốc độ phản ứng càng lớn.

KẾT LUẬN

Khi tăng diện tích tiếp xúc của chất tham gia phản ứng, tốc
độ phản ứng tăng lên.

4.
Ảnh hưởng của chất xúc
tác đến tốc độ phản ứng

- Chuẩn bị: nước oxy già (y tế) H2O2 3%, manganese dioxide
(MnO2, dạng bột); ống nghiệm
- Tiến hành:
+ Cho khoảng 3 mL dung dịch H2O2 3% vào hai ống nghiệm
(1) và ống nghiệm (2).
+ Cho một ít bột manganese dioxide vào ống nghiệm (2) và
quan sát sự thoát khí.

MnO2
Hình 7.5. Phản
ứng phân hủy
H2 O2

H2O2

PHIẾU HỌC TẬP 4
Trả lời câu hỏi sau đây:

Phản ứng ở ống nghiệm nào xảy ra nhanh hơn? Giải
thích.


Phản ứng ở ống nghiệm (2) xảy ra nhanh hơn do khí
thoát ra nhanh và mạnh hơn

KẾT LUẬN
Khi tăng chất xúc tác của chất tham gia phản ứng, tốc độ phản ứng tăng
lên.

Vai trò của chất xúc tác : là chất tham gia một cách tuần hoàn vào phản
ứng, làm tăng tốc độ phản ứng nhưng khối lượng và bản chất hoá học

LUYỆN TẬP

ĐÔI BẠN CÙNG TIẾN

ĐÔI BẠN CÙNG TIẾN
Hoạt động theo
cặp
Trả lời câu hỏi
Thời gian: 3 phút
Báo cáo ngẫu nhiên

CÂU 1

Than cháy trong bình khí oxygen nhanh hơn cháy trong không khí. Yếu tố
nào ảnh hưởng đến tốc độ của phản ứng đổt cháy than?

CÂU 2

Khi “bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh đế giữ thực phẩm tươi lâu hơn” là
đã tác động vào yếu tố gì để làm chậm tốc độ phản ứng?

CÂU 3

Trong quá trình sản xuất sulfuric acid có giai đoạn tổng hợp sulfur trioxide
(SO2). Phản ứng xảy ra như sau:
2SO2 + O2  2SO3.
Khi có mặt vanadium (V) oxide thì phản ứng xảy ra nhanh hơn.
a)Vanadium(V) oxide đóng vai trò gì trong phản ứng tổng hợp sulfur
trioxide?
b)Sau phản ứng, khối lượng của vanadium(V) oxide có thay đổi không?
Giải thích.

CÂU 1

Than cháy trong bình khí oxygen nhanh hơn cháy
trong không khí. Yếu tố nào ảnh hưởng đến tốc
độ của phản ứng đổt cháy than?

Than cháy trong bình khí oxygen nhanh hơn
cháy trong không khí. Yếu tố nồng độ đã ảnh
hưởng đến phản ứng đốt cháy than.

CÂU 2

Khi “bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh đế giữ thực phẩm
tươi lâu hơn” là đã tác động vào yếu tố gì để làm chậm tốc
độ phản ứng?

Khi “bảo quản thực phẩm trong tủ
lạnh để giữ thực phẩm tươi lâu hơn”
là đã tác động vào yếu tố nhiệt độ để
làm chậm tốc độ phản ứng.

CÂU 3
Trong quá trình sản xuất sulfuric acid có giai đoạn tổng hợp sulfur trioxide
(SO2). Phản ứng xảy ra như sau:
2SO2 + O2  2SO3.
Khi có mặt vanadium (V) oxide thì phản ứng xảy ra nhanh hơn.
a) Vanadium(V) oxide đóng vai trò gì trong phản ứng tổng hợp sulfur trioxide?

Vanadium(V) oxide đóng vai trò là chất xúc tác trong
phản ứng tổng hợp sulfur trioxide.

CÂU 3
Trong quá trình sản xuất sulfuric acid có giai đoạn tổng hợp sulfur trioxide
(SO2). Phản ứng xảy ra như sau:
2SO2 + O2  2SO3.
Khi có mặt vanadium (V) oxide thì phản ứng xảy ra nhanh hơn.
b) Sau phản ứng, khối lượng của vanadium(V) oxide có thay đổi không? Giải
thích.
Sau phản ứng, khối lượng của vanadium(V) oxide
không thay đổi. Do chất xúc tác là chất làm tăng tốc
độ phản ứng nhưng sau phản ứng vẫn giữ nguyên về
khối lượng và tính chất hoá học.