CHÀO MỪNG
CÁC EM ĐẾN
VỚI BÀI HỌC
HÔM NAY

Khởi động
Hình dưới là ảnh chụp hoạt
nghiệm thí nghiệm về sự
thay đổi vận tốc của một ô tô
đồ chơi chạy bằng pin có
gắn anten dùng để điều
khiển từ xa, trong ba giai
đoạn chuyển động. Vận tốc
trong ba giai đoạn chuyển
động này có gì giống nhau,
khác nhau?

I

Chuyển động biến đổi

• Một ô tô đang đứng yên, bắt đầu chuyển động sẽ chuyển động nhanh
dần (vận tốc tăng dần)
• Khi đang chuyển động muốn dừng lại sẽ phải chuyển động chậm dần
(vận tốc giảm dần).
Chuyển động có vận tốc thay đổi được gọi là chuyển động biến đổi

facebook:vatlytrucquan

VD: một xe tải hãm phanh
sẽ chuyển động chậm dần

Câu hỏi
Hãy tìm thêm ví dụ về chuyển động biến đổi trong cuộc sống.

Chuyển động của xe đua

Chuyển động của con báo
đang săn mồi

II

Gia tốc của chuyển động biến đổi

1. Khái niệm gia tốc
Để xác định được sự thay đổi vận tốc theo thời gian, phải biết vận
tốc tức thời của chuyển động tại các thời điểm khác nhau.

facebook:vatlytrucquan

 Các phương tiện giao thông như xe máy, ô tô được trang bị tốc kế là thiết bị
đo trực tiếp vận tốc tức thời.
 Do đó có thể dùng tốc kế trên xe máy hoặc ô tô để tìm hiểu sự thay đổi vận
tốc của chuyển động biến đổi

II

Gia tốc của chuyển động biến đổi

1. Khái niệm gia tốc
Nếu trong thời gian , độ biến thiên vận tốc là , thì độ biến thiên của vận
tốc trong một đơn vị thời gian là:

𝚫 𝐯 𝐯𝐭 − 𝐯𝟎
𝐚=
=
𝚫𝐭
𝐭 − 𝐭𝟎

v: đơn vị m/s
t : đơn vị s
a: đơn vị m/s2

Gia tốc a là đại lượng cho biết sự thay đổi nhanh hay chậm của vận tốc
Vận tốc là đại lượng vectơ nên
gia tốc cũng là đại lượng
vectơ

𝚫⃗
𝐯
⃗
𝐚=
𝚫𝐭

II

Gia tốc của chuyển động biến đổi

1. Khái niệm gia tốc
Bảng dưới đây ghi vận tốc tức thời đo bởi tốc kế của một ô tô sau các
khoảng thời gian 2 s kể từ khi bắt đầu chạy trên một đường thẳng
Thời điểm t(s)
Vận tốc tức thời vt km/h
m/s

0
0
0

2
4
6
8
9
19
30
45
2,50 5,28
8,33 12,50
facebook:vatlytr
ucquan
Bảng trên cho thấy vận tốc của ô tô tăng dần theo thời gian:
Ô tô chuyển động nhanh dần.

Câu hỏi
1. Xác định độ biến thiên vận tốc sau 8 s của chuyển động trên.
2. Xác định độ biến thiên của vận tốc sau mỗi giây của chuyển
động trên trong 4 s đầu và trong 4 s cuối.
3. Các đại lượng xác định được ở câu 2 cho ta biết điều gì về
sự thay đổi vận tốc của chuyển động trên?

Thời điểm t(s)
Vận tốc tức thời vt km/h
m/s

0
0
0

2
9
2,50

4
19
5,28

6
30
8,33

8
45
12,50

1. Độ biến thiên vận tốc sau 8s của chuyển động trên là:

m/s

2

Câu hỏi
2. Xác định độ biến thiên của vận tốc sau mỗi giây của chuyển
động trên trong 4 s đầu và trong 4 s cuối.

Thời điểm t(s)
Vận tốc tức thời vt km/h
m/s

0
0
0

2
9
2,50

4
19
5,28

6
30
8,33

8
45
12,50

2. Độ biến thiên của vận tốc sau mỗi giây của chuyển động trên trong
4 s đầu là: m/s2
Độ biến thiên của vận tốc sau mỗi giây của chuyển động trên trong
4 s cuối là: m/s2

Câu hỏi
3. Các đại lượng xác định được ở câu 2 cho ta biết điều gì về sự
thay đổi vận tốc của chuyển động trên?

Thời điểm t(s)
Vận tốc tức thời vt km/h
m/s

0
0
0

2
9
2,50

4
19
5,28

6
30
8,33

8
45
12,50

2. Độ biến thiên của vận tốc trong 4 s đầu là: m/s2
Độ biến thiên của vận tốc trong 4 s cuối là: m/s2

3. Các đại lượng xác định được ở câu 2 cho ta biết sự thay đổi
nhanh hay chậm của vận tốc. Trong 4 s sau vận tốc thay đổi nhiều
hơn so với 4 s đầu.

2. Bài tập ví dụ
Một xe máy đang chuyển động thẳng với vận tốc 10 m/s thì tăng tốc.
Sau 5 s kể từ khi tăng tốc, xe đạt vận tốc 12 m/s.
a) Tính gia tốc của xe.
b) Nếu sau khi đạt vận tốc 12 m/s, xe chuyển động chậm dần với gia
tốc có độ lớn bằng gia tốc trên thì sau bao lâu xe sẽ dừng lại?

2. Bài tập ví dụ
Một xe máy đang chuyển động thẳng với vận tốc 10 m/s thì tăng tốc.
Sau 5 s đạt vận tốc 12 m/s.
a) Tính gia tốc của xe.
b) Nếu sau khi đạt vận tốc 12 m/s, xe chuyển động chậm dần với gia
tốc có độ lớn bằng gia tốc trên thì sau bao lâu xe sẽ dừng lại?
Giải

Δv 12 −10
a= =
=0,4 m/s 2
Δt
5
Gia tốc của xe
'

Δ v 0 −12
Δt =
=
=30 s
a
−0,4
'

Xe dừng lại sau 30 s

Câu hỏi
1. a) Tính gia tốc của ô tô trên 4 đoạn đường trong
hình.
b) Gia tốc của ô tô trên đoạn đường 4 có gì đặc biệt
so với sự thay đổi vận tốc trên các đoạn đường khác?

1. a) Tính gia tốc của ô tô trên 4 đoạn đường trong hình.
b) Gia tốc của ô tô trên đoạn đường 4 có gì đặc biệt so
với sự thay đổi vận tốc trên các đoạn đường khác?
Tóm tắt
t0 = 0 s ; v0 = 0 km/h
t1 = 1 s ; v1 = 5 km/h = 1,39 m/s
t2 = 4 s ; v2 = 29 km/h = 8,06 m/s
t3 = 6 s ; v3 = 49 km/h = 13,61 m/s
t4 = 7 s ; v4 = 30 km/h = 8,33 m/s
a) a1 , a2 , a3 , a4 ?
b) a4 khác gì so với a1 , a2 , a3 ?

Tóm tắt
t0 = 0 s ; v0 = 0 km/h
t1 = 1 s ; v1 = 5 km/h = 1,39 m/s
t2 = 4 s ; v2 = 29 km/h = 8,06 m/s
t3 = 6 s ; v3 = 49 km/h = 13,61 m/s
t4 = 7 s ; v4 = 30 km/h = 8,33 m/s
a) a1 , a2 , a3 , a4 ?
b) a4 khác gì so với a1 , a2 , a3 ?

Giải

1. a) Tính gia tốc của ô tô trên 4 đoạn đường trong hình.
b) Gia tốc của ô tô trên đoạn đường 4 có gì đặc biệt so với sự
thay đổi vận tốc trên các đoạn đường khác?

b) Trên đoạn đường 1, 2, 3 thì gia tốc của xe dương vì vận tốc luôn tăng
dần.
Trên đoạn đường 4 thì gia tốc âm vì vận tốc giảm dần.

Câu hỏi
2. Một con báo đang chạy với vận tốc 30 m/s thì chuyển động chậm dần
khi tới gần một con suối. Trong 3 giây, vận tốc của nó giảm còn 9 m/s.
Tính gia tốc của con báo.

Tóm tắt

m/s
m/s
Δt = 3 s
a=?

Giải
Gia tốc của con báo:

(m/s2)

Câu hỏi
3. Đồ thị mô tả sự thay đổi vận tốc theo thời gian trong chuyển động của
một ô tô thể thao đang chạy thử về phía Bắc. Tính gia tốc của ô tô:
a) Trong 4s đầu.
b) Từ giây thứ 4 đến giây thứ 12.
c) Từ giây thứ 12 đến giây thứ 20.
d) Từ giây thứ 20 đến giây thứ 28.
v (m/s)
20
10
0
-10
-20

4 8 12 16 20 24 28

t(s)

Câu hỏi
3. Đồ thị mô tả sự thay đổi vận tốc theo thời gian trong chuyển động của
một ô tô thể thao đang chạy thử về phía Bắc. Tính gia tốc của ô tô:
a) Trong 4s đầu.
b) Từ giây thứ 4 đến giây thứ 12.
c) Từ giây thứ 12 đến giây thứ 20.
d) Từ giây thứ 20 đến giây thứ 28.
v (m/s)

a) Trong 4s đầu:

m/s

2

20
10
0
-10
-20

4 8 12 16 20 24 28

t(s)

Vì v > 0, a > 0 nên chuyển
động nhanh dần (hướng
Bắc).

Câu hỏi
3. Đồ thị mô tả sự thay đổi vận tốc theo thời gian trong chuyển động của
một ô tô thể thao đang chạy thử về phía Bắc. Tính gia tốc của ô tô:
a) Trong 4s đầu.
b) Từ giây thứ 4 đến giây thứ 12.
c) Từ giây thứ 12 đến giây thứ 20.
d) Từ giây thứ 20 đến giây thứ 28.
v (m/s)

b) Từ giây thứ 4 đến giây
thứ 12:

20
10
0
-10
-20

m/s

4 8 12 16 20 24 28

t(s)

2

Ô tô chuyển động đều.

Câu hỏi
3. Đồ thị mô tả sự thay đổi vận tốc theo thời gian trong chuyển động của
một ô tô thể thao đang chạy thử về phía Bắc. Tính gia tốc của ô tô:
a) Trong 4s đầu.
b) Từ giây thứ 4 đến giây thứ 12.
c) Từ giây thứ 12 đến giây thứ 20.
d) Từ giây thứ 20 đến giây thứ 28.
v (m/s)
20
10
0
-10
-20

4 8 12 16 20 24 28

c) Từ giây thứ 12 đến giây thứ
20:
m/s2
Vì a < 0, v > 0 nên chuyển
t(s) động chậm dần

Câu hỏi
3. Đồ thị mô tả sự thay đổi vận tốc theo thời gian trong chuyển động của
một ô tô thể thao đang chạy thử về phía Bắc. Tính gia tốc của ô tô:
a) Trong 4s đầu.
b) Từ giây thứ 4 đến giây thứ 12.
c) Từ giây thứ 12 đến giây thứ 20.
d) Từ giây thứ 20 đến giây thứ 28.
v (m/s)
20
10
0
-10
-20

4 8 12 16 20 24 28

d) Từ giây thứ 20 đến giây thứ
28:
m/s2
Vì a < 0, v < 0 nên chuyển
động
nhanh
dần
theo
chiều
t(s)
ngược lại (hướng Nam).

HƯỚNG
DẪN VỀ
NHÀ

1. Ôn lại kiến thức đã học

2. Chuẩn bị “Bài 9.
Chuyển động thẳng biến
đổi đều”

CẢM ƠN CÁC
EM ĐÃ LẮNG
NGHE