BÀI 8

THẤU KÍNH
Giáo viên:

Câu 1:Thế nào là ánh sáng đơn sắc?
Có một màu nhất định và
không bị tán sắc

A

Có một màu nhất định và
bị tán sắc

B
C

Là ánh sáng có nhiều màu sắc

D

Là ánh sáng có nhiều màu sắc
và bị tán sắc

Câu 2:Vật màu nào hấp thụ tất cả các ánh sáng màu và không có
ánh sáng phản xạ?

A

Màu trắng

B

Màu đỏ

C

Màu đen

D

Màu tím

Thấu kính có trong các dụng cụ quen thuộc như ống
nhòm, kính lúp, kính hiển vi hay trong chính mắt của
chúng ta.Ánh sáng truyền qua thấu kính có thể tạo thành
ảnh của các vật như thế nào?

BÀI 8

THẤU KÍNH
Giáo viên: Đỗ Mạnh Hùng

NỘI DUNG BÀI
HỌC
Cấu Tạo Thấu
Kính Và Phân
Loại

Đường Truyền
Của Tia Sáng Qua
Thấu Kính

Trục Chính, Quang
Tâm, Tiêu Điểm
Chính Và Tiêu Cự

Sự tạo ảnh một
vật qua thấu kính

I. Cấu Tạo
Thấu Kính
Và Phân Loại

Thấu kính là một khối trong suốt, đồng chất (thuỷ tinh,
nhựa,...) được giới hạn bởi hai mặt cong hoặc một mặt
phẳng và một mặt cong

Thấu kính rìa dày
Thấu kính rìa
mỏng
So sánh độ dày phần rìa và phần giữa của các thấu
kính trên?

Quan sát hình ảnh, nhận xét tia ló của 2 thấu kính rìa
mỏng

Thấu kính rìa
mỏng

Thấu
kính rìa
mỏng

Chùm sáng
hẹp song
song
Thấu kính hội
tụ

Chùm
tia ló hội
tụ

a. Thấu kính
hội tụ
Chùm sáng hẹp song song qua thấu kính hội tụ cho chùm tia
ló
tụ rìa mỏng hơn phần ở
Cóhội
phần
giữa

Kí hiệu:

Các dạng của thấu kính
hội tụ

Quan sát hình ảnh, nhận xét tia ló của 2 thấu kính rìa
dày.

Thấu kính rìa dày

Chùm sáng
hẹp song
song

Thấu
kính rìa
dày

Thấu kính
phân kì

Chùm
tia ló
phân kì

b. Thấu kính
phân kì
Chùm sáng hẹp song song qua thấu kính phân kì cho chùm tia
ló
Cóphân
phầnkìrìa dày hơn phần ở giữa

Kí hiệu:

Các dạng của thấu kính
phân kì

Ống kính máy ảnh có cấu tạo gồm nhiều thấu kính nhằm
mục đích để thu được hình ảnh chất lượng rõ nét. Hình
8.4 mô tả hệ thống gồm các thấu kính ((1), (2), (3), (4))
trong ống kính của một máy ảnh. Hãy chỉ rõ đâu là thấu
kính hội tụ và đâu là thấu kính phân kì trong hệ thống
này.

II. Trục Chính,
Quang Tâm, Tiêu
Điểm Chính Và
Tiêu Cự

Thấu kính hội tụ (a) và thấu kính phân kì (b)

O

(a
)

O

(b
)

Thấu kính có 1 điểm O mà mọi tia tới O đều truyền thẳng và là điểm
chính giữa thấu kính → O là quang tâm
Đường thẳng đi qua O và vuông góc với thấu kính là trục chính của
thấu kính

Thấu kính hội tụ (a) và thấu kính phân kì (b)
f

f
O

(a
)

F

F

O

(b
)

Chùm tia ló qua thấu kính hoặc đường kéo dài của chùm tia ló cắt
nhau tại điểm F trên trục chính → F là tiêu điểm chính
Khoảng cách từ quang tâm đến tiêu điểm chính OF = f gọi là tiêu cự

Thấu kính hội tụ (a) và thấu kính phân kì (b)

f

f
O

(a
)

trục chính
O: quang tâm

F

F

O

(b
)

F: tiêu điểm chính
OF = f: tiêu cự

Hãy chỉ ra đâu là trục chính, quang tâm,
tiêu điểm chính của các thấu kính trong
Hình 8.3.

Hình 8.3

III. Đường
Truyền Của Tia
Sáng Qua Thấu
Kính

1.Thí nghiệm
Chuẩn bị:Nguồn sáng;Thấu kính hội tụ, thấu kính phân kì.
Tiến hành:
• Bố trí thí nghiệm như Hình 8.6 với thấu kính hội tụ.

• Lần lượt chiếu tia sáng song song với trục chính tới thấu kính; tia sáng qua
quang tâm O của thấu kính.
• Quan sát tia ló trong mỗi trường hợp (Hình 8.6a, b, c) và rút ra nhận xét.
• Lặp lại thí nghiệm trên với thấu kính phân kì.

-

Tia sáng tới quang tâm O cho tia ló truyền thẳng.
- Tia sáng song song với trục chính cho tia ló đi qua tiêu
điểm của thấu kính.

Tiến hành thí nghiệm và trả lời câu
hỏi:
Câu 1. Biểu diễn đường đi của tia sáng
qua thấu kính bằng hình vẽ
Câu 2. Đường đi của các tia sáng tới
quang tâm và tia sáng song song với
trục chính của thấu kính có đặc điểm gì?

2. Giải thích sự truyền ánh sáng qua thấu kính

Ta có thể xem thấu kính là tập hợp lăng kính nhỏ được ghép sát
nhau

Hãy giải thích vì sao các tia sáng truyền
qua thấu kính có thể tạo nên chùm tia
sáng hội tụ hoặc phân kì?

a. Sự truyền ánh sáng qua thấu kính hội tụ

Hình dung thấu kính được tạo thành bởi các lăng kính nhỏ ghép liền
Các
nhaulăng kính có đáy hướng về phía trục chính
Các tia sáng bị lệch về phía đáy, tia chính giữa thì truyền thẳng

Chùm sáng song song qua thấu kính hội tụ trở thành
chùm sáng hội tụ

b. Sự truyền ánh sáng qua thấu kính phân kì

Hãy phân tích tương tự
và giải thích sự truyền
ánh sáng qua thấu kính

b. Sự truyền ánh sáng qua thấu kính phân kì

Hình dung thấu kính được tạo thành bởi các lăng kính nhỏ ghép liền
Các
nhaulăng kính có đáy hướng ra xa trục chính
Các tia sáng bị lệch về phía đáy, tia chính giữa thì truyền thẳng

Chùm sáng song song qua thấu kính phân kì trở thành
chùm sáng phân kì

LUYỆN TẬP

Câu 1: Thấu kính hội tụ là loại thấu kính có
A. phần rìa dày hơn phần giữa.
B. phần rìa mỏng hơn phần giữa.
C. phần rìa và phần giữa bằng nhau.
D. hình dạng bất kì.

Câu 2: Tia tới đi qua quang tâm của thấu kính hội
tụ cho tia ló
A. đi qua tiêu điểm
B. song song với trục chính
C. truyền thẳng theo phương của tia tới
D. có đường kéo dài đi qua tiêu điểm

Câu 3: Thấu kính phân kì là loại thấu kính:
A. có phần rìa dày hơn phần giữa.
B. có phần rìa mỏng hơn phần giữa.
C. biến chùm tia tới song song thành chùm tia ló
hộ tụ.
D. có thể làm bằng chất rắn trong suốt.

Câu 4: Tia tới song song với trục chính của thấu kính
phân kì cho tia ló:
A. đi qua tiêu điểm của thấu kính.
B. song song với trục chính của thấu kính.
C. cắt trục chính của thấu kính tại một điểm bất kì.
D. có đường kéo dài đi qua tiêu điểm.

THANKS!!!!

Câu 4:Thấu kính phân kì là loại thấu kính
Có phần rìa dày hơn
phần giữa

A

có phần rìa mỏng
hơn phần giữa

B

biến chùm tia tới song song
thành chùm tia ló hội tụ

C
D

có thể làm bằng chất
rắn trong suốt