Bài 8

TIÊU DÙNG THÔNG MINH

TIẾT 1

I. KHỞI ĐỘNG
HS đọc SGK

(5 phút)

Em hãy chia sẻ thói quen tiêu dùng của bản thân hoặc người thân
trong gia đình và nêu kết quả của mỗi thói quen đó.
STT Thói quen tiêu dùng
1
Mua đồ ăn bên ngoài
thay vì nấu ăn tại nhà.

2
2

Mua đồ theo ý thích,
không có kế hoạch chi
tiêu cụ thể.
Lập kế hoạch chi tiêu
cụ thể theo
tháng/tuần/ngày.

Kết quả
-Tiết kiệm được thời gian và công sức trong việc chuẩn bị
và nấu ăn.
-Tốn kém, đồ ăn ngoài thường đắt hơn so với đồ ăn nấu tại
nhà.
- Một số loại đồ ăn không đảm bảo vệ sinh, dẫn đến những
ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
-Lãng phí, mua những thứ không cần thiết.
-Thâm hụt chi tiêu.
- Tiết kiệm chi phí sinh hoạt.
- Có thể tiết kiệm được một khoản tiền phòng trường hợp
cần dùng

II. KHÁM PHÁ

1. Tiêu dùng thông minh và lợi ích của tiêu dùng thông minh
(25 phút)
*Em

hãy quan sát các hình ảnh và trả lời câu hỏi . (HS

làm việc nhóm 2-4 HS)

*Trong các hình ảnh trên, bạn nào có thói quen tiêu
dùng tốt, bạn nào có thói quen tiêu dùng chưa tốt? Vì
sao?
+Tranh 1:
Bạn học sinh nam có thói quen tiêu dùng tốt, vì đã biết lên
kế hoạch chi tiêu và đặt mục tiêu tiết kiệm.
+Tranh 2:
Bạn học sinh nữ bên phải có thói quen tiêu dùng tốt, vì bạn
chọn mua sản phẩm chất lượng tốt, từ những thương hiệu
có uy tín được đông đảo người tiêu dùng tin tưởng.

+ Tranh 3:
Người con có thói quen tiêu dùng chưa tốt, vì mua dư thừa
sản phẩm, không tiết kiệm.
+Tranh 4:
Bạn học sinh nữ có thói quen tiêu dùng chưa hợp lí, vì:
bạn chọn mua sản phẩm trà sữa có giá rẻ, đặt mua qua hình
thức online – với giá rẻ hơn so với mặt bằng chung, sản
phẩm này có thể có chất lượng kém, gây ảnh hưởng đến
sức khỏe của người tiêu dùng.

- Theo em, thế nào là tiêu dùng thông minh?
Tiêu dùng thông minh là việc biết chi tiêu có kế
hoạch, tiết kiệm, hiệu quả, phù hợp với đặc
điểm của bản thân.

* Từ những hình ảnh trên, em hãy cho biết biểu hiện của người
tiêu dùng thông minh và người tiêu dùng kém thông minh.
- Biểu hiện của người tiêu dùng thông minh:
+Lập kế hoạch chi tiêu phù hợp với bản thân và gia đình.
+Tìm hiểu kĩ các thông tin về sản phẩm trước khi mua sắm.
+Không bị tác động và quyết định vội vã.
+Lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp, an toàn.
- Biểu hiện của người tiêu dùng kém thông minh:
+ Mua sắm ngẫu hứng, không có kế hoạch chi tiêu.
+ Mua sắm vượt quá nhu cầu sử dụng và khả năng tài chính của bản
thân.
+ Không tìm hiểu kĩ các thông tin về sản phẩm.
+ Sử dụng những sản phẩm kém chất lượng, không rõ nguồn gốc, xuất
xứ.

* Những hành vi tiêu dùng thông minh mang lại lợi ích
gì?
Tiêu dùng thông minh giúp người tiêu dùng mua được sản
phẩm có chất lượng, phù hợp với mục đích tiêu dùng của
cá nhân, tiết kiệm thời gian, tiền bạc, thực hiện được kế
hoạch chi tiêu, bảo vệ sức khoẻ và quyền lợi của người tiêu
dùng.
GHI NHỚ:
1. Thế nào là tiêu dùng thông minh? (mục 1, trang 40)
2. Lợi ích của tiêu dùng thông minh. (mục 2, trang 40)

LUYỆN TẬP
Bài tập 1. Xác định người tiêu dùng thông minh. (HS
làm việc cá nhân, viết câu trả lời ra vở/phiếu học tập).

a) Khi mua hàng, chị A luôn quan tâm đến chất lượng
sản phẩm.
Đây là hành vi tiêu dùng thông minh vì biểu hiện của
tiêu dùng thông minh là biết chọn dùng sản phẩm có
chất lượng để việc tiêu dùng đạt hiệu quả, đảm bảo
sức khoẻ, an toàn khi tiêu dùng.

b) Anh C có thói quen chỉ mua sắm những sản phẩm
của nước ngoài nhập khẩu vào Việt Nam.
Đây là hành vi tiêu dùng không thông minh vì nhiều
sản phẩm do doanh nghiệp Việt Nam sản xuất trong
nước hiện nay có chất lượng không thua kém sản
phẩm nhập khẩu lại có giá cả phải chăng cùng với
những tính năng, công dụng phù hợp với đặc điểm
tiêu dùng của người Việt Nam.

c) Khi mua rau, củ, quả, bạn Q tìm mua sản
phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng ở các địa
chỉ tin cậy.
Đây là hành vi tiêu dùng thông minh, thực hiện
đúng theo cách tiêu dùng thông minh là phải tìm
hiểu thông tin về sản phẩm có nguồn gốc, xuất
xứ rõ ràng và mua ở các địa chỉ tin cậy sẽ đảm
bảo chất lượng, an toàn thực phẩm.

d) Khi mua hàng trực tuyến, bạn B thường tham
khảo thêm các ý kiến của khách hàng đã sử
dụng sản phẩm ở cơ sở định mua để ra quyết
định.
Đây là hành vi tiêu dùng thông minh. Việc tham
khảo ý kiến của người đã sử dụng sản phẩm ở
cơ sở định mua giúp có thêm thông tin chính
xác hơn, thực tế hơn để mua được hàng hoá hiệu
quả.

Bài tập giao về nhà:
Nêu những biểu hiện tiêu dùng thông minh.

TIẾT 2
I. KHỞI ĐỘNG (5 phút)
GV tổ chức cho HS chơi trò “Ai nhanh, ai đúng” kể tên những biểu hiện
tiêu dùng thông minh. Bạn nào có đáp án sau cùng sẽ là người chiến
thắng.
+ Có kế hoạch mua sắm những thứ cần thiết, phù hợp với đặc điểm của
bản thân;
+ Tìm hiểu các thông tin về sản phẩm (chất lượng, mẫu mã, giá cả, cách
sử dụng,...);
+ Không bị tác động và quyết định vội vã bởi cảm xúc, các thông tin
quảng cáo, khuyến mại;
+ Lựa chọn các phương thức thanh toán phù hợp, an toàn;
+...

II. KHÁM PHÁ (tiếp theo)

2. Cách tiêu dùng thông minh (25 phút)
-HS đọc thông tin và hình ảnh (1 HS đọc thông tin, 1 HS đọc tranh ảnh).

CÁCH TIÊU DÙNG THÔNG MINH

Xây dựng
kế hoạch
chi tiêu
hợp lí

Tìm hiểu
các
thông tin
sản phẩm

Sử dụng
sản phẩm
an toàn

Lựa chọn
phương thức
thanh toán
phù hợp

-Theo em, những cách tiêu dùng thông minh trên mang lại
lợi ích gì cho người tiêu dùng?
Tiêu dùng thông minh giúp người tiêu dùng mua được sản
phẩm có chất lượng, phù hợp với mục đích tiêu dùng của
cá nhân, tiết kiệm thời gian, tiền bạc, thực hiện được kế
hoạch chi tiêu, bảo vệ sức khoẻ và quyền lợi của người tiêu
dùng.
- Tự nhận xét việc thực hiện các cách tiêu dùng thông minh
của bản thân. Nêu ví dụ minh hoạ.
(GV mời 1 HS đóng vai phóng viên đi phỏng vấn một số
bạn trong lớp).

Học sinh cần rèn luyện thói quen và thực hiện cách
tiêu dùng thông minh để đảm bảo an toàn tài chính,
sức khoẻ cho bản thân và gia đình. Đồng thời khích
lệ, giúp đỡ người thân, bạn bè trở thành những người
tiêu dùng thông minh.

III. LUYỆN TẬP

Bài tập 2. Nhận xét hành vi. (5 phút)
GV chia lớp thành 3 nhóm, mỗi nhóm thảo luận một
trường hợp.

BÀI 2:

a) Bạn H được mẹ giao nhiệm vụ cùng em gái 10 tuổi
đi mua vở, đồ dùng học tập chuẩn bị cho năm học
mới. Thấy hai anh em chuẩn bị đến cửa hàng văn
phòng phẩm, mẹ nhắc H ghi ra những thứ cần mua
nhưng H cho rằng cứ đến cửa hàng là sẽ mua được
đầy đủ.
Bạn H đã có hành vi tiêu dùng không thông minh vì
tiêu dùng thông minh phải có kế hoạch, trước khi đi
mua nhiều đồ dùng học tập cần liệt kê những thứ cần
thiết để mua cho đủ, đúng, tránh mua thừa hoặc thiếu.

b) Bạn D rất thích các món ăn chế biến từ
hải sản. Thấy ở chợ có người bán hộp thịt
cua, ghẹ với giá rẻ hơn hẳn so với mua hàng
tươi sống, D quyết định mua mặc dù không
rõ nguồn gốc.
Bạn D có hành vi tiêu dùng kém thông minh
vì mua hải sản không có xuất xứ nguồn gốc
lại không đảm bảo chất lượng có thể nguy
hại đến sức khoẻ.

c) Một người bạn thân trong lớp gửi thông tin về loại
áo chống nắng rất hợp với tuổi học sinh, được giảm
giá 20% nếu mua từ 2 áo trở lên và rủ C cùng mua để
được hưởng khuyến mại. C cân nhắc và quyết định
từ chối vì không có nhu cầu.
Bạn C đã có hành vi tiêu dùng thông minh vì không
bị chi phối bởi các hình thức khuyến mại để quyết
định không mua sản phẩm khi thấy không thật sự cần
thiết.

IV. VẬN DỤNG
Giao bài tập về nhà:

Hãy liệt kê một số việc em đã vận dụng cách tiêu dùng
thông minh trong cuộc sống hằng ngày, nêu kết quả và chia
sẻ với các bạn.
Hành vi tiêu dùng đã thực hiện

Kết quả đạt được

TIẾT 3

I. KHỞI ĐỘNG (5 phút)
HS báo cáo kết quả thực hiện bài tập vận dụng.

Hãy liệt kê một số việc em đã vận dụng cách tiêu dùng
thông minh trong cuộc sống hằng ngày, nêu kết quả và chia
sẻ với các bạn.
Hành vi tiêu dùng đã thực hiện

Kết quả đạt được

Bài tập 3: Nêu lợi ích của hành vi tiêu dùng
thông minh. (15 phút)
a) Chị A thường tìm mua những đồ gia dụng có
nhiều chức năng và nghiên cứu để sử dụng hiệu
quả các chức năng đó.
Việc tìm mua những đồ gia dụng có nhiều chức
năng và nghiên cứu để sử dụng hiệu quả các
chức năng đó sẽ giúp cho chị A tận dụng tối đa
công dụng của sản phẩm, tránh lãng phí.

b) Đang chuẩn bị xây nhà, anh B chủ động tham
khảo chất lượng và giá cả sản phẩm từ nhiều
nguồn cung ứng vật liệu khác nhau để ra quyết
định mua.
Việc chủ động tham khảo chất lượng và giá cả
sản phẩm từ nhiều nguồn cung ứng vật liệu khác
nhau sẽ giúp anh B lựa chọn được: nhà cung
ứng vật liệu uy tín; sản phẩm chất lượng mà giá
thành phù hợp.

c) Bạn H thường tìm những kênh bán hàng trực
tuyến có uy tín để mua sắm.
Bạn H có hành vi tiêu dùng thông minh, nhờ
chọn mua những kênh mua sắm có uy tín, bạn
sẽ được hưởng chất lượng dịch vụ tốt, mua được
hàng hoá đảm bảo chất lượng, giá cả hợp lí và
còn được hưởng nhiều ưu đãi khác.

Bài tập 4: Xử lí tình huống - tư vấn cho các bạn.(20
phút)

-Mỗi nhóm đóng vai xử lí một tình huống (dãy bàn học 1,
2: tình huống a; dãy bàn học 3, 4: tình huống b).
-HS đọc tình huống, nghĩ lời thoại, phân vai, thể hiện cách
xử lí tình huống.
-Lớp và GV nhận xét, bổ sung, phản biện, kết luận.

a) Lên lớp 9, K được mua xe đạp mới để đi học. Em hãy gợi ý cho bạn
K cách tìm hiểu thông tin sản phẩm để chọn được chiếc xe đạp phù
hợp.
+ Xác định nhu cầu của bản thân. Bạn K cần xác định rõ mục đích sử
dụng xe đạp của mình. Liệu bạn muốn sử dụng nó để đi học hàng
ngày? hay ngoài việc di chuyển thường nhật, bạn K còn muốn tham gia
vào các hoạt động thể dục/ giải trí hoặc các cuộc đua…?
+ Xác định ngân sách của bản thân và gia đình.
+ Tìm hiểu một số thương hiệu, nhà cung ứng xe đạp có uy tín; tìm
hiểu tính năng của các loại xe đạp (xe đạp thường/ xe đạp thể thao,…).
+ Tham khảo ý kiến từ các người tiêu dùng khác.
+ Lựa chọn hình thức mua sắm và phương thức thanh toán phù hợp.

b) Y được mẹ giao nhiệm vụ đi chợ mua thức ăn cho cả nhà. Em
hãy tư vấn giúp Y lập kế hoạch mua sắm và lựa chọn sản phẩm an
toàn.
+ Trước khi mua sắm, bạn Y cần kiểm tra lại xem ở nhà đã có/ còn
những loại thực phẩm nào có thể sử dụng được.
+ Lập danh sách những mặt hàng thực phẩm cần mua. Ví dụ: mua
loại thực phẩm nào? Số lượng của từng loại là bao nhiêu,…
+ Tham khảo giá cả của các loại thực phẩm để dự trù ngân sách
các loại thực phẩm (hoặc điều chỉnh so với kế hoạch ban đầu,…)
+ Lựa chọn nhà cung ứng thực phẩm uy tín.