CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
GIÁO DỤC CÔNG DÂN
9
Chủ đề: Tiêu dùng thông
minh.
Cùng tìm hiểu cách lựa chọn,
mua sắm và sử dụng sản
phẩm hợp lí, an toàn, tiết
kiệm và hiệu quả.

MỞ ĐẦU
Cuộc sống ngày càng hiện đại, đòi
hỏi
con người càng phải thông minh hơn
trong cách tiêu dùng để vừa đảm bảo
mục đích tiêu dùng vừa tiết kiệm
được tiền bạc, thời gian, công sức.
Tuy nhiên, cũng có nhiều trường hợp
người tiêu dùng đầu tư nhiều tiền bạc
nhưng vẫn không lựa chọn được đồ
dùng phù hợp, gây lãng phí.

NHIỆM VỤ MỞ ĐẦU

?

Em hãy chia sẻ thói
quen tiêu dùng của
bản thân hoặc
người thân trong
gia đình và nêu kết
quả của mỗi thói
quen đó.

KHỞI ĐỘNG - VIDEO
AI

1

Quan sát video AI được
thiết kế phục vụ bài học và
trả lời câu hỏi xuất hiện
trong video.

2
1

Câu hỏi: Em hãy nêu cảm
nhận về việc chi tiêu của
các bạn học sinh trong
video?

1
2
3

BÁO CÁO KẾT QUẢ KHỞI
ĐỘNG
Đại diện học sinh chia sẻ
thói quen tiêu dùng của
bản thân hoặc người thân
trong gia đình.
Nêu ưu điểm, hạn chế và
kết quả của từng thói
quen.
Các bạn khác lắng nghe,
nhận xét và bổ sung.

GHI NHANH THÓI QUEN TIÊU
DÙNG
Sử dụng ứng dụng ghi chú
Ghi chú

1

Thói quen tiêu
dùng
Ăn sáng
Mua nước uống
Mua đồ ăn
vật
Mua sắm quần
áo
Giải trí (xem
phim)

trên điện thoại (Notes/Google
Keep) để liệt kê nhanh một
số thói quen tiêu dùng của
bản thân.

2

Đánh dấu nhu cầu nào là
thiết yếu và nhu cầu nào có
thể cắt giảm.

3

Chuẩn bị chia sẻ một thói
quen tiêu dùng và kết quả
của thói quen đó.

1

DẪN VÀO BÀI
HỌC
Tiêu dùng không chỉ là mua
$
sắm. Mỗi quyết định mua, sử
dụng và thanh toán đều ảnh
hưởng tới tài chính, sức khoẻ
và quyền lợi của người tiêu
dùng.

2

Vì vậy, chúng ta cần biết cách tiêu
dùng có kế hoạch, tiết kiệm, hiệu
quả và an toàn.

BÀI 8:
TIÊU DÙNG
THÔNG MINH
Giáo dục công dân 9

MỤC TIÊU BÀI
HỌC

Nhận biết được thế nào

Đánh giá được các hành

là tiêu dùng thông minh;

vi tiêu dùng thông minh

lợi

và kém thông minh.

ích

của

tiêu

dùng

thông minh.
Nêu được các cách tiêu
dùng thông minh: nắm
bắt thông tin về sản
phẩm, sử dụng sản phẩm
an toàn, nhận biết các
hình thức quảng cáo, xác
định phương thức thanh
toán.

Thực hiện được hành vi
tiêu dùng thông minh
trong một số tình huống
cụ thể; khích lệ, giúp đỡ
người thân, bạn bè.

TIẾN TRÌNH BÀI
1

2

Mở đầu:
Chia sẻ thói
quen tiêu
dùng.

Tiêu dùng
thông minh
và
lợi ích của
tiêu
dùng thông
minh.

HỌC
3
Các cách
tiêu dùng
thông
minh.

4

5

Luyện tập.

Vận dụng.

HOẠT ĐỘNG 1 - TIÊU DÙNG THÔNG
MINH VÀ LỢI ÍCH CỦA TIÊU DÙNG
THÔNG MINH
• Quan sát các hình ảnh SGK
tr. 38 - 39 và trả lời câu hỏi.

• Xác định thói quen tiêu
dùng tốt, thói quen tiêu
dùng chưa tốt; rút ra khái
niệm, biểu hiện và lợi ích
của tiêu dùng thông minh.

NHIỆM VỤ 1 - QUAN SÁT 4 TRANH
SGK
Nhóm 1:
Quan
sát
tranh
1.

Lớp chia thành 4
nhóm.

Nhóm
Quan
2:
sát
tranh
2.

Nhóm
Quan
3:
sát
tranh
3.

Nhóm
Quan
4:
sát
tranh
4.

Nhiệm vụ chung: Xác định thói quen
tiêu dùng tốt/chưa tốt và giải thích.

TRANH 1 - SGK TRANG
Mình sẽ thực hiện
38đúng
kế hoạch chi
tiêu để tiết kiệm tiền
mua quà mừng thọ
bà.

1

Tranh 1 - Tiêu dùng có kế hoạch và
tiết kiệm

TRANH 2 - SGK tr.38
Đôi giày này
mình đã chọn
mua của một
thương hiệu có
uy tín được nhiều
người ưa thích.

2

Tranh 2 - Lựa chọn sản phẩm của thương hiệu

TRANH 3 - SGK tr.39
Mẹ thấy loại bút
này
ở nhà còn nhiều
sao
con vẫn mua
thêm?

Con thích
dùng
bút mới, mẹ
ạ!

3
Tranh 3 - Mua thêm khi ở nhà vẫn

TRANH 4 - SGK tr.39
Thông tin giới
thiệu món trà sữa
mình thích mà giá
quá rẻ, phải đặt
mua ngay.

↓20
%

4
Tranh 4 - Quyết định mua vội vì quảng cáo,
giảm giá

CÂU HỎI KHAI THÁC 4 TRANH - SGK tr.39
a) Trong các hình ảnh trên, bạn nào
có thói quen tiêu dùng tốt, bạn nào
có thói quen tiêu dùng chưa tốt? Vì
sao?
b) Theo em, thế nào là tiêu dùng
thông minh?
c) Từ những hình ảnh trên, em hãy
cho biết biểu hiện của người tiêu
dùng thông minh và người tiêu dùng
kém thông minh. Những hành vi tiêu
dùng thông minh mang lại lợi ích gì?

TÌM KIẾM THÔNG TIN SẢN PHẨM
TRÊN MÔI TRƯỜNG SỐ
1
2
3
4

• Chọn một sản phẩm cụ thể,
ví dụ máy tính Casio.
• Tim kiếm thông tin về giá,
thông số, nguồn gốc và nơi
bán trên một số trang
thương mại điện tử hoặc
website so sánh giá.
• Ghi lại sự chên lệch về
giá/chất lượng giữa các nơi
bán để minh hoạ cho hành
vi “tìm hiểu thông tin sản
phẩm”.
• Không cung cấp thông tin
cá nhân, không thực hiện
giao dịch mua hàng trong
hoạt động học tập.

BÁO CÁO - TRANH
Minh sẽ thực hiện
đúng kế hoạch chi
tiêu để tiết kiệm
tiền mua quà
mừng thọ bà.

1

Tranh
Biểu hiện
1: hành

tiêu dùng
vi thông
minh:
có
kế

hoạch và
tiết kiệm.

BÁO CÁO - TRANH 2
Tranh
2:

Học sinh bên phải biểu
hiện hành vi tiêu dùng
thông minh vì đã biết
tìm hiểu thông tin về
sản phẩm và lựa chọn
cửa hàng có uy tín để
mua sản phẩm.

BÁO CÁO - TRANH
3

Mẹ thấy loại bút
này
ở nhà còn nhiều
sao
con vẫn mua
thêm?

Con thích
dùng
bút mới, mẹ
ạ!

Tranh

Người con 3:
có biểu hiện
tiêu dùng kém thông
minh: mua dư thừa sản
phẩm, không tiết kiệm.

BÁO CÁO - TRANH
4

Thông tin giới
thiệu
món trà sữa
mình
thích mà giá
quá rẻ,
phải đặt mua
0
2
↓
ngay.

%

Tranh 4: Học sinh biểu
hiện
tiêu dùng kém thông
minh vì quyết định vội
vã khi mua sản phẩm, bị
tác động bởi những
quảng cáo, khuyến

NHIỆM VỤ 2 - TÌM HIỂU
KHÁI NIỆM TIÊU DÙNG
THÔNG MINH

1
2
3

Đọc nội dung SGK tr.40.

?

Trả lời câu hỏi: Theo em, thế
nào là tiêu dùng thông minh?
Xem video “Rắc rối của
Đường":
https://www.youtube.com/watch?v=0_LivHwvdt
A

KẾT LUẬN - KHÁI NIỆM TIÊU DÙNG THÔNG
MINH
Tiêu dùng thông minh
là việc biết
cóchi
kế tiêu
hoạch,
tiết

hiệu

quả,
kiệm,
phù hợp với đặc điểm của bản
thân.

NHIỆM VỤ 3 - NHẬN DIỆN BIỂU
HIỆN
Minh sẽ thực hiện
đúng kế hoạch chi
tiêu dễ tiết kiệm
tiền mua quà mừng
thọ bà.

Quan sát
lại
4 hình ảnh
SGK tr.38 39.

Mẹ thấy loại bút
này
ở nhà còn nhiều
sao

Con thích
dùng
bút mới, mẹ
ạ!

Đôi giày này mình đã
chọn mua của một
thương hiệu có uy tín
được nhiều người ưa
thích.

Thông tin giới thiệu
món trà sữa mình
thích mà giá quá rẻ,
phải đặt mua ngay.

cơn văn mua thêm?

↓20
%

Thảo luận nhóm: Từ những hình ảnh trên, em hãy cho biết
biểu hiện của người tiêu dùng thông minh và người tiêu
dùng kém thông minh?

TRÒ CHƠI THỬ TÀI
NHANH NHẸN - TÌM TỪ KHOÁ

1

Chia lớp
thành 6
nhóm.

6
NHÓM

2

Mỗi nhóm có 2
phút để viết
những từ khoá
về lợi ích của
việc tiêu dùng
thông minh ra
giấy A4.

2
PHÚT

3

Hết thời gian,
mỗi nhóm cử
2 học sinh viết
câu trả lời lên
bảng phụ.
BẢNG
PHỤ

4

Nhóm có
nhiều
đáp án chính
xác nhất
giành
chiến thắng.

Sản
phẩm
chất lượng
tiết kiệm
chi phí
phù hợp

GỢI Ý TỪ
KHOÁ
Gợi ý
từ
khoá

tiết kiệm
thời gian
hoàn thành
kế hoạch
chi tiêu
bảo vệ
sức khoẻ
bảo vệ quyền
người tiêu dùng...

BÁO CÁO - BIỂU HIỆN CỦA
NGƯỜI TIÊU DÙNG THÔNG
MINH
Có kế hoạch mua

sắm những thứ
cần thiết, phù
hợp với đặc điểm
của bản thân.
Không bị tác
động và quyết
định vội vã bởi
cảm xúc, các
thông tin quảng
cáo, khuyến mại.

Tìm hiểu các
thông
tin về sản phẩm:
chất lượng, mẫu
mã, giá cả, cách
sử dụng,...
Lựa chọn các
phương thức
thanh toán phù
hợp, an toàn;...

BÁO CÁO - BIỂU HIỆN CỦA
NGƯỜI TIÊU DÙNG KÉM THÔNG
MINH
Mua sắm không có
kế hoạch, mua dư
thừa hoặc mua
theo cảm xúc.

Không tìm hiểu
hoặc kiểm tra
thông tin về chất
lượng, nguồn gốc,
giá cả của sản
phẩm.

Dễ bị tác động
bởi
quảng cáo,
khuyến mại và
quyết định mua
vội vàng.

Thiếu chú ý tới an
toàn khi sử dụng
hoặc thanh toán.

BÁO CÁO LỢI ÍCH CỦA TIÊU DÙNG THÔNG
MINH
Giúp người tiêu dùng
mua được sản phẩm
có chất lượng, phù
hợp với mục đích tiêu
dùng của cá nhân.

Thực hiện được kế
hoạch chi tiêu.

Tiết kiệm được tiền
bạc và thời gian.

Bảo vệ sức khoẻ và
quyền

lợi

tiêu dùng;…

người

HOẠT ĐỘNG 2 - CÁC CÁCH TIÊU DÙNG THÔNG
MINH
Đọc các thông tin và quan
sát hình ảnh SGK tr.39-40.

Xác định những điểm cần lưu
ý khi xây dựng kế hoạch chi
tiêu, tìm hiểu sản phẩm, sử
dụng sản phẩm và lựa chọn
phương thức thanh toán.

NGỮ LIỆU SGK - MỞ ĐẦU NỘI
DUNG

Để trở thành người tiêu dùng thông
minh, cần chú ý thực hiện một số
cách sau đây:
SẢN
PHẨM

1 Xây dựng kế
hoạch chi
tiêu

2

Tìm hiểu
sản phẩm

3 Sử dụng sản
phẩm an
toàn

4

Lựa chọn
phương thức
thanh toán

CÁCH 1 - XÂY DỰNG KẾ HOẠCH
CHI TIÊU HỢP LÍ - SGK tr.39
Chỉ mua những vật
dụng phục vụ cho nhu
cầu thiết yếu của
cuộc sống, phù hợp
với khả năng thanh
toán và nhu cầu của
bản thân như: thức
ăn, nước uống, đồ
dùng cá nhân, đồ
dùng học tập cần
thiết, đi lại,...

Mình cũng rất cần một
chiếc đồng hồ như của
bạn. Mình sẽ lên kế
hoạch để mua.

CÁCH 2 - TÌM HIỂU CÁC THÔNG TIN SẢN PHẨM SGK tr.39
Khi cần mua sản phẩm
nên tìm hiểu các thông
tin về chất lượng, giá cả,
công dụng, mẫu mã,...
bằng cách tham khảo
nhiều nguồn thông tin về
sản phẩm được in trên
bao bì, qua các kênh
quảng cáo, trang thông
tin điện tử của nhà sản
xuất, quét mã vạch truy
xuất nguồn gốc,... để
chọn lọc thông tin về sản
phẩm chính xác.

Cô ơi, sao cháu
không thấy thông tin
cơ sở sản xuất trên
hộp thuốc ạ?

CÁCH 3 - SỬ DỤNG SẢN PHẨM AN TOÀN SGK tr.39
Chỉ sử dụng những sản
phẩm có nguồn gốc, đảm
bảo chất lượng, đọc kĩ
hướng dẫn sử dụng trước
khi dùng và sử dụng đúng
cách, tìm hiểu quyền lợi
của người tiêu dùng để
bảo vệ mình trong những
trường hợp cần thiết.

CÁCH 4 - LỰA CHỌN PHƯƠNG THỨC
THANH TOÁN PHÙ HỢP - SGK tr.40
Khi mua hàng, có thể thanh
toán bằng tiền mặt hoặc thanh
toán trực tuyến. Trước khi thanh
toán, cần kiểm tra kĩ sản phẩm,
giá cả, số tiền phải thanh toán.
Khi mua hàng trực tuyến, cần
kiểm tra kĩ hàng hoá khi nhận,
chỉ thanh toán trước đối với các
thương hiệu uy tín, bảo mật
thông tin, tài khoản và lưu lại
hoá đơn, chứng từ giao dịch để
xử lí khi cần thiết,...

Tổng tiền em phải
thanh toán là
520.000 đồng.

Chị cho
em xem
hoá đơn
thanh
toán ạ!

CÂU HỎI KHAI THÁC - SGK tr.40

a

b

Từ các thông tin và hình ảnh trên, em
hãy nêu những điểm cần lưu ý trong việc
xây dựng kế hoạch chi tiêu, tìm hiểu
thông tin sản phẩm, sử dụng sản phẩm
an toàn và lựa chọn phương thức thanh
toán. Theo em, những việc làm đó mang
lại lợi ích gì cho người tiêu dùng?
Dựa vào hướng dẫn trên, em hãy nhận
xét việc thực hiện các cách tiêu dùng
thông minh của bản thân. Nêu ví dụ
minh hộa.

1

2

HOẠT ĐỘNG AI - NHẬN BIẾT
WEBSITE/
SHOP ONLINE KHÔNG ĐÁNG TIN
Sử dụng ChatGPT/Gemini để đặt câu
hỏi: “Làm thế nào để nhận biết một
website bán hàng lửa đảo?” hoặc
“Gợi ý các tiêu chí đánh giá độ tin
cậy của một shop online”.
Đối chiếu câu trả lời của AI với các
nguyên tắc trong SGK.

3

Chỉ giữ những tiêu chí phù hợp, dễ
kiểm chứng.

4

Không coi câu trả lời của AI là
nguồn duy nhất. Cần kiểm tra
thông tin trước khi áp dụng vào
mua sắm thực tế.

MUA
NGAY

CẢNH
LUÔN KIỂM TRA THÔNG
BÁO
TIN TRƯỚC KHI MUA
HÀNG ĐỂ TRÁNH RỦI
RO!

AN TOÀN KHI THANH TOÁN TRỰC
TUYẾN

Thảo luận: Làm thế nào để bảo vệ
thông tin tài khoản ngân hàng/ví
điện tử khi thanh toán online?

1

2
OT
P
12345
6

Không chia sẻ
mật khẩu, mã OTP.

3

DÀNG
NHẬP

HTTP:/
/...

Không nhấp vào liên kết
lạ
yêu cầu đăng nhập hoặc
cung cấp thông tin tài
khoản.

Kiểm tra người nhận,
số tiền và nội dung
giao dịch trước khi
xác nhận.

BÁO CÁO - TÌM HIỂU THÔNG TIN SẢN
PHẨM
Tìm hiểu chất
lượng, mẫu mã,
giá cả, công
dụng, nguồn gốc
sản phẩm qua
nhiều kênh khác
nhau.

Đối chiếu thông
tin trên bao bì,
thông tin của
nhà sản xuất và
phản hồi từ
nguồn đáng tin
cậy.

Chọn lọc thông
tin chính xác
trước khi
quyết định
mua.

THÔNG TIN
SẢN PHẨM

•
•
•
•

Nhà sản xuất
Thành phẩm
Xuất xứ
Hướng dẫn sử
dụng

SO SÁ
N
SẢN P H
HẨ M
GH
THÔ I CHÚ
NG
TIN

ĐÁN
H
NGƯ GIÁ
Ờ
DÙN I
H
G

ƯỚN
DẪN G
S
DỤN Ử
G

TỔNG KẾT SAU QUIZIZZ
1
2
3

Quan sát bảng xếp
hạng và kết quả của
lớp.
Cùng

chữa

nhanh

những câu có nhiều
học sinh trả lời sai.
Nhắc

lại

các

điểm

trọng tâm trước khi
chuyển sang bài tập
SGK.

BÀI TẬP 1 - SGK tr.41
Trong các trường hợp
dưới đây,
ai là người tiêu dùng
thông minh, ai là người
tiêu dùng kém thông
minh? Vì sao?
MUA SẮM
CÓ KẾ
HOẠCH

SO SÁNH
LỰA
CHỌN

SẢN PHẨM
AN TOÀN

KHUYẾN MẠI
HỢP LÍ

LỰA CHỌN
THÔNG MINH

CẢM ƠN CÁC EM

ĐÃ TÍCH
CỰC
THAM GIA BÀI

HỌC!
Tiêu dùng thông minh bắt

đầu từ những lựa chọn nhỏ:
mua những thứ cần, tìm
hiểu trước khi mua, sử dụng
an toàn và thanh toán cẩn
trọng.

THỰC
PHẨM
AN TOÀN

THANH
TOÁN
AN TOÀ
N