CHÀO MỪNG
CÁC EM ĐẾN VỚI
BÀI HỌC
CHỦ ĐỀ 6: MỘT SỐ NỀN VĂN MINH
TRÊN ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM (TRƯỚC NĂM 1858)
Trang chào mừng giới thiệu chủ đề 6 về một số nền
văn minh trên đất nước Việt Nam trước năm 1858.

TRAO ĐỔI SAU VIDEO
1. Các hiện vật trong video thuộc những nền
văn minh cổ nào trên đất nước Việt Nam?

2. Mỗi hiện vật có thể cung cấp cho chúng ta
thông tin gì về đời sống cư dân cổ?

3. Hiện vật nào gây ấn tượng nhất với em?
Vì sao?
Quan sát - Suy luận - Chia sẻ

DẪN VÀO BÀI HỌC
Từ hơn 2 000 năm trước, trên lãnh thổ
Việt Nam đã từng bước hình thành ba
nền văn minh gắn với ba quốc gia
cổ.
Những hiện vật khảo cổ là nguồn sử
liệu quý giúp chúng ta tìm hiểu cơ sở
hình thành, đời sống và thành tựu của
các nền văn minh ấy.

BÀI 9
MỘT SỐ NỀN
VĂN MINH CỔ
TRÊN ĐẤT NƯỚC
VIỆT NAM

MỤC TIÊU BÀI HỌC

2

3

4

Trình bày được
một số thành tựu
tiêu biểu của ba
nền văn minh.

Liên hệ sức sống
trường tồn, ý nghĩa
và vai trò của các
thành tựu đối với
Việt Nam hiện nay.

Biết khai thác
hình ảnh, lược đồ,
tư liệu và công cụ số
để học lịch sử.

1
Nêu được cơ sở
hình thành văn minh
Văn Lang - Âu Lạc,
Chăm-pa và Phù Nam.

KIẾN THỨC

KĨ NĂNG

5
Trân trọng,
giữ gìn và phát huy
giá trị văn hóa
dân tộc.

THÁI ĐỘ

TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
KHÁM PHÁ

KHÁM PHÁ

KHÁM PHÁ

1

2

3

Văn minh
Văn Lang - Âu Lạc.

Văn minh
Chăm-pa.

Văn minh
Phù Nam.

HỆ THỐNG

4

SÁNG TẠO

5

Vận dụng Luyện tập hệ thống hóa.thiết kế sản phẩm số.

HOẠT ĐỘNG 1 - VĂN MINH VĂN LANG - ÂU LẠC
KHÁM PHÁ VĂN MINH VĂN LANG - ÂU LẠC

1

Nhiệm vụ 1.
Cơ sở hình thành.

2

Nhiệm vụ 2.
Một số thành tựu tiêu biểu.

Khai thác mục 1, Hình 2 - 8 SGK tr.60-64.

NHIỆM VỤ 1 - CƠ SỞ HÌNH THÀNH
Làm việc cá nhân
Làm việc cá nhân: Đọc
mục 1a SGK tr.60 và trả
lời:
Hãy cho biết một số nét
chính về điều kiện tự
nhiên và cơ sở hình
thành nền văn minh Văn
Lang - Âu Lạc.

Làm việc theo nhóm

Sau đó làm việc theo nhóm
6 HS để hoàn thành
Phiếu học tập số 1.
Thời gian: 15 phút.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 - ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN
THẢO LUẬN NHÓM

1. Kể tên một số con sông
chính ở vùng Bắc Bộ và Bắc
Trung Bộ.

2. Điều kiện đất đai, sông ngòi,
khí hậu và khoáng sản tác
động như thế nào đến sự hình
thành, phát triển văn minh Văn
Lang - Âu Lạc?
Quan sát tư liệu để trả lời câu hỏi
Đọc - quan sát - trao đổi

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 - ĐIỀU KIỆN XÃ HỘI
1. Trình bày cội nguồn hình
thành văn minh Văn Lang Âu Lạc.
2. Trình bày về cộng đồng tộc
người và tổ chức xã hội.
3. Tại sao các làng liên kết và
suy tôn thủ lĩnh chung?

Tư liệu quan sát

VIDEO - QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH NHÀ NƯỚC

Câu hỏi: Điều kiện nào thúc đẩy sự ra đời của nhà nước đầu tiên trên đất n

ĐÁP ÁN PHT 1 - ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN

Lược đồ lưu vực sông Hồng, sông Mã, sông
Cả

ĐÁP ÁN PHT 1 - ĐIỀU KIỆN XÃ HỘI
Cội nguồn văn hóa

Cội nguồn từ văn hóa Phùng
Nguyên khoảng 4.000 năm
trước, phát triển rực rỡ trong
văn hóa Đông Sơn.

Xã hội chuyển biến

Công cụ lao động và sản xuất
phát triển → xã hội nguyên thủy
tan rã, xã hội phân hóa, nhà
nước ra đời.

Nhu cầu liên kết

Cư dân Việt sống thành làng;
nhu cầu trị thủy, sản xuất và
bảo vệ cộng đồng khiến các
làng liên kết, suy tôn thủ lĩnh
chung.

→ Cơ sở ra đời nhà nước
đầu tiên và tiền đề phát
triển văn minh Văn Lang Âu Lạc.

NHIỆM VỤ 2 - MỘT SỐ THÀNH TỰU TIÊU BIỂU
Chia lớp thành 3 nhóm, khai thác mục
1b và Hình 6 - 8 SGK tr.61-64:

Nhóm 1: Chính trị và
hoạt
động sản xuất.
Nhóm 2: Đời sống vật chất.

Chính trị

Sản xuất

Đời sống vật chất

Đời sống tinh thần

Nhóm 3: Đời sống tinh thần.
Sản phẩm: Bảng tóm tắt thành tựu;
báo cáo 3 phút/nhóm.
Thời gian trao đổi: 10 phút.

NHIỆM VỤ 2 - MỘT SỐ THÀNH TỰU TIÊU BIỂU

NHIỆM VỤ 2 - MỘT SỐ THÀNH TỰU TIÊU BIỂU

CHỐT - THÀNH TỰU CHÍNH TRỊ
VĂN LANG

khoảng
2.700 năm trước

ÂU LẠC

Nhà nước Văn Lang ra đời
khoảng 2.700 năm trước
và tồn tại đến năm 208
TCN.

Nhà nước Âu Lạc (208-179 TCN).

Kinh đô: Phong Châu.

Kinh đô: Cổ Loa.
Đứng đầu là Thục Phán An Dương Vương;

Tổ chức nhà nước còn sơ khai.
208-179 TCN

giúp việc có Lạc hầu; địa
phương do Lạc tướng cai
quản.

CHỐT - HOẠT ĐỘNG KINH TẾ

Khai phá đất đai

Kĩ thuật canh tác

Thủ công nghiệp

Công cụ và kĩ thuật
Khai phá đất đai, mở
Thủ công nghiệp phát triển
canh tác có bước tiến lớn.mạnh; nghề đúc đồng tạo nhiều
rộng ruộng trồng lúa nước.
sản phẩm tinh xảo.

CHỐT - ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT
BỮA ĂN
Bữa ăn: cơm, rau, cá;
lúa gạo là lương thực chính.

TRANG PHỤC

Trang phục: phụ nữ mặc
váy, áo yếm; đàn ông
đóng khố, ở trần; dùng
trang sức bằng sừng, ngà,
đá, đồng, sắt.

NHÀ Ở
Nhà ở: nhà sàn bằng
gỗ, tre, nứa, lá; quây
quần thành xóm làng.

ĐI LẠI
Đi lại: thuyền, bè.

CHỐT - ĐỜI SỐNG TINH THẦN
Thờ cúng tổ tiên, người có công; thờ
thần tự nhiên; tín ngưỡng phồn
thực.
Trống đồng, thạp đồng, đồ trang
sức thể hiện kĩ thuật cao, giàu tính
nghệ thuật.

Hiện vật đồng

Nhiều nhạc cụ và hình thức biểu
diễn.

➔ Đời sống tinh thần phong phú.

Tượng và chuông đồng

Trống đồng

THẢO LUẬN CẶP GIÁ TRỊ TRƯỜNG TỒN

Nền văn minh
lúa nước

Khai thác Tư liệu 1 SGK tr.64 và liên hệ thực tế:

Nêu ý nghĩa của văn minh
Văn Lang - Âu Lạc đối với
văn hóa, văn minh Việt Nam
hiện nay.

Tín ngưỡng
thờ cúng
tổ tiên

Truyền thống
cộng đồng

Ý thức dựng nước
và giữ nước

Nghệ thuật
trống đồng

Thảo luận theo cặp
Gợi ý trao đổi

HOẠT ĐỘNG SỐ PHÂN TÍCH THÀNH CỔ LOA
Dùng Chatbot AI với câu lệnh:
Phân tích ưu điểm
quân sự của kiến trúc
hình xoắn ốc và hệ
thống hào nước nối
thông với sông tại
Thành Cổ Loa.

Chọn lọc, đối chiếu nguồn và
tóm tắt 3 ý chính.
Thời gian: 6 phút.

ĐÁP ÁN HOẠT ĐỘNG AI - THÀNH CỔ LOA
Thành xoắn ốc →
phòng thủ nhiều lớp,
địch khó tiến sâu.

Đường
thành
uốn
cong → thuận lợi phục
kích và phản công.

Hào
cản
tiếp
phối

nước nối sông →
địch, thuận tiện
tế, di chuyển và
hợp thủy - bộ.

HÌNH ẢNH THÀNH TỰU VĂN LANG - ÂU LẠC

Những hiện vật đồng tiêu biểu phản ánh trình độ thủ công và nghệ thuật Đông Sơ

Thố đồng văn hóa
Đông Sơn

Bao tay đồng
gắn quả nhạc

Chuông đồng
gắn tượng voi

Tháp đồng

HÌNH ẢNH THÀNH TỰU VĂN LANG - ÂU LẠC (tt)
Nhà cửa; trang phục; khuyên tai đá; mũi tên đồng Cổ Loa.

Trang phục

Nhà cửa

Khuyên tai đá
và mũi tên đồng Cổ Loa

HOẠT ĐỘNG 2 - VĂN MINH CHĂM-PA
1

2
Nhiệm vụ 1.
Cơ sở hình thành.

Nhiệm vụ 2.
Một số thành
tựu tiêu biểu.

Khai thác mục 2, Hình 9-14 SGK tr.64-68.

NHIỆM VỤ 1 - XÁC ĐỊNH KHÔNG GIAN HÌNH THÀNH
Đọc mục 2a SGK tr.64, sử dụng
bản đồ hành chính Việt Nam và trả lời:

Văn minh Chăm-pa
hình thành trên khu vực nào?
Sau đó chia lớp thành 6 nhóm, 2 nhóm
cùng thực hiện một nhiệm vụ.

HÂN CÔNG 6 NHÓM - CƠ SỞ HÌNH THÀNH CHĂM-PA

Nhóm 1 + 2:
Điều kiện tự nhiên.

Nhóm 3 + 4:
Cơ sở xã hội.

Nhóm 5 + 6: Ảnh hưởng
của văn minh Ấn Độ.

Đọc mục 2a, quan sát Hình 9 SGK tr.64-65.
Thời gian: 12 phút; báo cáo 2 phút/nhóm.

CHỐT - ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN CHĂM-PA
Không gian hình thành

Hình thành ở duyên hải miền
Trung và một phần cao nguyên
Trường Sơn.

Thách thức tự nhiên
Địa hình chia cắt; đồng bằng
nhỏ hẹp; đất khô cằn, nhiều cồn
cát; khí hậu khô nóng → không
thật thuận lợi cho nông nghiệp.

Lợi thế biển

Bờ biển dài, nhiều vũng vịnh,
cửa biển → thuận lợi giao thông,
khai thác biển và buôn bán
đường biển.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

⦿ Ôn cơ sở hình thành và thành tựu của Văn Lang - Âu Lạc, Chăm-pa, Ph
⦿ Hoàn thành bài tập Bài 9 trong SBT Lịch sử 10.
⦿ Hoàn thành bảng/sơ đồ tư duy phần Luyện tập.
⦿ Hoàn thành Poster/Infographic và nộp lên nhóm lớp.
⦿ Đọc trước Bài 10: Văn minh Đại Việt.

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ THAM GIA BÀI HỌC!
Hãy cùng trân trọng, gìn giữ và lan tỏa những giá trị
trường tồn của các nền văn minh cổ trên đất nước Việt Nam.