Làm thế nào để đo được những tốc độ này?

ST

9

ĐO TỐC ĐỘ

I
II
III

Đo tốc độ dùng đồng hồ bấm giây

Đo tốc độ dùng đồng hồ đo thời
gian hiện số và cổng quang điện

Thiết bị bắn tốc độ

Ở bài học trước
Tốc độ
Quãng đường

Thời gian

Nhớ lại kiến thức đã học
ở lớp 6, để đo độ dài
quãng đường và thời
gian thì các em dùng
dụng cụ nào để đo?

Quãng đường

Thời gian

Bài 9: ĐO TỐC ĐỘ
I Đo tốc độ dùng đồng hồ bấm giây
1

Dụng cụ đo

Quãng đường

Thời gian

Bài 9: ĐO TỐC ĐỘ
I Đo tốc độ dùng đồng hồ bấm giây
1

Dụng cụ đo
Đồng hồ bấm giây
Dụng cụ
Thước

I Đo tốc độ dùng đồng hồ bấm giây
2

Cách đo

Cách 1

Cách 2
Có mấy cách đo?
Chọnquãng
quãngđường
đườngsstrước,
trước,đo
đo
Chọn thời gian t trước, đo
Chọn
quãng đường s sau
thờigian
gianttsau
sau
thời

I Đo tốc độ dùng đồng hồ bấm giây
2

Cách đo

Nêu các bước
đo tốc độ bằng
đồng hồ bấm
giây?

I Đo tốc độ dùng đồng hồ bấm giây
2

Cách đo

Dùng thước đo độ
dài quãng đường s.
Xác định vạch xuất
phát và vạch đích.

Các bước tiến hành đo:
Nhận xét kết quả đo.

Lập bảng ghi kết quả đo,
tính trung bình quãng
đường và thời gian trong 3
lần đo, sau đó tính tốc độ.

Bước

05

Bước

Bước

01

02

04

03

Bước

Bước

Dùng đồng hồ bấm giây đo
thời gian tính từ khi bắt
đầu chuyển động từ vạch
xuất phát tới khi vượt qua
vạch đích.
Thực hiện các phép đo 3 lần
để lấy giá trị trung bình.

I Đo tốc độ dùng đồng hồ bấm giây
Các bước tiến hành đo:
Nhận xét kết quả đo.
Bước

05

Bước

Bước

01

02

04

03

Bước

Bước

;

I. Đo Tốc Độ Dùng Đồng Hồ
Bấm Giây
2. Cách
đo
Xác định vạch xuất phát và vạch đích → Dùng thước
đo s.
Dùng đồng hồ bấm giây đo t từ khi bắt đầu chuyển
động từ vạch xuất phát tới khi vượt qua vạch đích

s
v
t

Tính tốc độ bằng công
thức:
Đo 3 lần để lấy giá trị trung bình → Lập bảng → Nhận
kết quả

I. Đo Tốc Độ Dùng Đồng Hồ
Bấm Giây

Hãy mô tả cách tiến hành
kiểm tra chạy cự li ngắn
60m của các em trong
môn giáo dục thể chất.
Cách tiến hành này có gì
giống
và
khác
với
cách
đo
—Someone famous
tốc độ trên

I Đo tốc độ dùng đồng hồ bấm giây
2

Cách đo

Mô tả cách tiến hành kiểm tra chạy cự li ngắn
60m của các em trong môn Giáo dục thể chất
có gì giống và khác với cách đo tốc độ trên?

Mô tả:
- Đo khoảng cách xuất phát đến
điểm kết thúc là 60m.
- Học sinh sẽ đứng ở đầu điểm xuất
phát, giáo viên sẽ cầm đồng hồ
bấm giây và hô xuất phát.
- Khi học sinh chạy đến vạch đích
thì giáo viên sẽ dừng đồng hồ bấm
giây và xem kết quả đo thời gian.

I Đo tốc độ dùng đồng hồ bấm giây
2

Cách đo
Bảng so sánh với cách đo tốc độ
So
sánh

Cách đo tốc độ dùng đồng hồ
bấm giây

Cách tiến hành kiểm tra chạy cự
li ngắn 60m

Giống - Đều cần dùng thước đo độ dài quãng đường s. Xác định vạch xuất
nhau phát và vạch đích.
- Đều dùng đồng hồ bấm giây đo thời gian chuyển động
Khác - Cần tính tốc độ dựa vào công
nhau thức v=s/t
- Thực hiện 3 lần để lấy giá trị
trung bình

- Không cần tính tốc độ mà xếp
loại thành tích học sinh theo các
mức thời gian đo được.
- Chỉ thực hiện 1 lần duy nhất

3. Ví
dụ

Đo tốc độ của một ô tô đồ chơi chạy trên một mặt phẳng
dốc
Dụng

cụ

Ô tô đồ chơi –
không động
cơ

Tấm gỗ
phẳng – 80
cm

Thước
dài

Phấn

Đồng hồ
bấm giây

Vài cuốn
sách

Lập bảng kết quả:

Lần đo

1

2

3

Quãng đường

s1

s2

s3

s=

Thời gian

t1

t2

t3

t=

v = sách
Tạo mặt dốc từ tấm gỗ phẳng và những cuốn

Bấm dừng
đồng hồ
Vẽ vạch đích cách 11
cm

Vẽ vạch xuất
Giữ
Bấm đồng phát
hồ
Thảôôtôtôở
vạch xuất
phát

Bảng 9.1. Bảng ghi kết quả thí nghiệm đo tốc độ
Lần đo

Quãng đường (cm)

Thời gian (s)

1

S1 = 11

9
t1 = ……

2

S2 = 11

t2 = ……
8,9

3

S3 = 11

9
t3 = ……

GTTB

Tốc độ của xe ô tô đồ chơi là:
= 1,22 cm/s

I Đo tốc độ dùng đồng hồ bấm giây
 Dễ sử dụng
 Tiện lợi
Đo tốc độ dùng đồng
hồ bấm giây
 Cảm tính
 Có độ trễ

II. ĐO TỐC ĐỘ DÙNG ĐỒNG HỒ
ĐO THỜI GIAN HIỆN SỐ VÀ
CỔNG QUANG ĐIỆN

II. ĐO TỐC ĐỘ DÙNG ĐỒNG HỒ ĐO THỜI GIAN HIỆN
SỐ VÀ CỔNG QUANG ĐIỆN

1. Dụng
cụ đo
Đồng hồ hiện số và cổng quang điện - Đo thời gian
chuyển động (t)
Các loại thước – Đo độ dài quãng đường đi
được (s)

II. ĐO TỐC ĐỘ DÙNG ĐỒNG HỒ ĐO THỜI GIAN HIỆN SỐ
VÀ CỔNG QUANG ĐIỆN

Hãy dựa vào hình 9.3 để mô tả sơ lược cách đo tốc độ
dùng cổng quang điện và đồng hồ đo thời gian hiện số
khi viên bi chuyển động từ cổng quang điện (3) đến
cổng quang điện (4)

II

Đo tốc độ dùng đồng hồ đo thời gian hiện số và cổng quang điện
1

(1) – Nam
châm điện
(2) – Bi sắt

(3) – Cổng
điện thứ 1

Dụng cụ đo
(4) – Cổng
điện thứ 2
(5) – Công
tắc đóng/ngắt
nam châm
(6) – Đồng
hồ đo hiện số

II

Đo tốc độ dùng đồng hồ đo thời gian hiện số và cổng quang điện
2

Cách đo

II. ĐO TỐC ĐỘ DÙNG ĐỒNG HỒ ĐO THỜI GIAN HIỆN SỐ
VÀ CỔNG QUANG ĐIỆN

Khi xe qua cổng
quang điện (3) thì cổng quang
này tự động bật đồng hồ hiện
số
Khi xe qua cổng quang
điện (4) thì cổng quang này tự
động tắt đồng hồ hiện số và
cho biết thời gian t mà xe
chạy từ cổng quang điện (3)
đến cổng quang điện (4) để

2. Cách
đo

II. ĐO TỐC ĐỘ DÙNG ĐỒNG HỒ ĐO THỜI GIAN HIỆN SỐ
VÀ CỔNG QUANG ĐIỆN

(1) Nam châm điện giữ viên bi sắt
(2) Viên bi sắt
(3) Khi qua cổng quang điện thứ nhất thì
đồng hồ bắt đầu đo
(4) Khi qua cổng quang điện thứ hai thì
đồng hồ ngưng đo
(5) Công tắc đóng/ ngắt nam châm
điện
(6) Đồng hồ đo thời gian hiện
số

Các phương tiện tham
giao giao thông đo tốc
độ bằng cách nào?

TỐC KẾ

THIẾT BỊ
BẮN TỐC
ĐỘ

Thiết bị “bắn tốc độ” là máy đo tốc độ từ xa, giúp kiểm tra
các phương tiện giao thông

Thiết bị bắn tốc độ gắn cố

Thiết bị bắn tốc độ lưu

CẤU TẠO THIẾT BỊ “BẮN TỐC
ĐỘ”

Một camera để
theo dõi ôto chạy
trên đường

Một máy tính nhỏ
để tính tốc độ của
phương tiện

MÔ TẢ CÁCH ĐO TỐC ĐỘ BẰNG THIẾT
BỊ “BẮN TỐC ĐỘ”

Camera dùng để ghi và tính thời gian ô tô chạy qua hai
vạch mốc

S
Vạch mốc
1

Vạch mốc
2

III Thiết bị bắn tốc độ
bị nàođể
được
cảnh
 Thiết bị bắn tốc độ đượcThiết
sử dụng
kiểm
trasát

giao thông sử dụng để theo
tốc độ của các phương tiện dõi
tham
gia giao thông.
tốc độ của các phương
tiện khi tham gia giao
thông?
Loại cầm tay (súng bắn tốc độ)

Loại gắn máy cố định (đơn giản chỉ có 1
camera được gắn cố định trên cột giao thông
theo dõi các phương tiện tham gia giao thông).

III Thiết bị bắn tốc độ
Loại cầm tay

Loại gắn máy cố định

- Nguyên lí hoạt động:
+ Camera ghi biển số của ô tô và thời gian chạy qua mốc 1 và 2.
+ Máy tính tính tốc độ của ô tô, so sánh với tốc độ giới hạn. Nếu phát
hiện xe vượt quá tốc độ giới hạn, camera tự động chụp số liệu về tốc
độ theo biển số và gửi về các trạm kiểm soát giao thông để xử lí.

Bài tập 1

Camera của thiết bị bắn tốc độ ở hình 9.4 ghi và tính được
thời gian ô tô chạy từ vạch mốc số 1 sang vạch mốc 2 cách
nhau 5m là 0,35s.
a. Hỏi tốc độ của ô tô bằng bao nhiêu?
b. Nếu tốc độ giới hạn của cung đường là 60km/h thì ô tô
này có vượt quá tốc độ giới hạn không?

Vạch mốc 1

S

Vạch mốc 2

Bài tập 1

Tóm tắt

s=5m
t = 0,35s
a. v = ?
á
u
q
t
ợ
ư
v
ó
b. C
m/h
k
0
6
ộ
đ
tốc
không?

a.

b.

Giải
Tốc độ của ô tô là:
5
=
(m/s)
0,35
Đổi: 14,29 m/s = 51,444 km/h

Ta thấy v = 51,444 km/h < 60
km/h nên ô tô không vượt quá
tốc độ giới hạn của cung đường.

Bài tập 2

Mỗi HS tìm hiểu thông tin và vận dụng
kiến thức đã học để hoàn thành PHT số 2.
PHIẾU HỌC TẬP
Họ và tên: ……………………
Lớp: …………………………….
?1 Đo tốc độ chạy của mình bằng đồng hồ bấm
giây?
?2 Tìm hiểu cách đo tốc độ bằng GPS?
?3 Tìm hiểu cách con người đo tốc độ bay của
một thiên thạch?

DẶN DÒ VỀ NHÀ

 Học bài
 Hoàn thành PHT số 2
 Làm bài 9.1; 9.2; 9.3; 9.4 trong SBT
 Xem trước bài 10: Đồ thị quãng đường – Thời gian

GHI NHỚ:
Đo tốc độ dùng đồng hồ bấm giây

NỘI DUNG
CHÍNH

Đo tốc độ dùng đồng hồ đo
thời gian hiện số và cổng
quang điện
Thiết bị bắn tốc độ

II

Đo tốc độ dùng đồng hồ đo thời gian hiện số và cổng quang điện
1

Dụng cụ đo
- Cổng quang điện: Có vai trò như
công tắc điều khiển đóng/mở đồng
hồ đo thời gian hiện số
- Các bộ phận của cổng quang điện:
+ D1: Phát tia hồng ngoại
+ D2: Thu tia hồng ngoại
+ Dây nối vừa cung cấp điện cho
cổng quang, vừa gửi tín hiệu từ cổng
quang tới đồng hồ

II

Đo tốc độ dùng đồng hồ đo thời gian hiện số và cổng quang điện
1

Dụng cụ đo

- Mặt trước

+ (1) THANG ĐO: Có ghi GHĐ và ĐCNN
của đồng hồ
+ (2) MODE: Chọn chế độ làm việc của
đồng hồ
+ (3) RESET: Cho đồng hồ quay về
trạng thái ban đầu

- Mặt sau:

+ (4) Công tắc điện
+ (5) Ba ổ cắm cổng quang A,B, C
+ (6) Ổ cắm điện

II

Đo tốc độ dùng đồng hồ đo thời gian hiện số và cổng quang điện
2
1

3

Cách đo
Đo khoảng cách giữa 2 cổng quang điện
(3) và (4) (đọc trên thước đo gắn với giá
đỡ). Khoảng cách này chính là quãng
đường s mà viên bi sắt chuyển động.
Khi viên bi đi qua cổng quang điện
(3) thì đồng hồ bắt đầu đo.
5

2

4

Ngắt nam châm điện,
viên bi bắt đầu chuyển
động từ trên dốc
xuống.
Khi viên bi đi qua
cổng quang điện (4)
thì đồng hồ ngừng đo.

Đọc số chỉ thời gian viên bi đi từ cổng quang
điện (3) đến cổng quang điện (4) ở ô hiển thị
thời gian của đồng hồ đo thời gian hiện số.