TRÒ CHƠI GIẢI MÃ Ô CHỮ
1 Đ Ạ I H Ộ I C Ô N G D Â N

2
3
4
5
6

C Ô N G D Â N
A T E N
P Á C T Ê N Ô N G
H Ô M E
C H Ủ N Ô

Câu 1. ( có 13 chữ cái): Cơ quan quyền lực tối
cao của Athens.

Câu 2.( có 7 chữ cái): Những người có quyền bỏ
phiếu.

Câu 3. ( Có 6 chữ cái): Thành phố được coi
là thủ đô chính trị và văn hoá của toàn Hy
Lạp cổ đại?

Câu 4. ( có 9 chữ cái): Công trình kiến trức
nổi tiếng nhất của Hy Lạp cổ đại.

Câu 5. ( có 5 chữ cái): tác giả của bộ sử thi
nổi tiếng Iliat và Ô-đi-xê.

Câu 6. ( có 5 chữ cái): Tầng lớp giàu có
nhất và có quyền lực nhất ở Hy Lạp cổ
đại.

Người La Mã vẫ tự nhận họ là học trò của
người Hy Lạp khi họ chiến thắng và chiếm
đóng Hy Lạp vào thế kỉ I TCN. La Mã có
những điểm tương đồng gì với Hy Lạp về
điều kiện tự nhiên, lịch sử và văn hoá? Tại
sao ngạn ngữ cổ lại nói “ Mọi con đường
đều đổ về Rô ma”, “ Vinh quang thuộc về
Hy Lạp và sự vĩ đại thuộc về La Mã” ? Hãy
bắt đầu cuộc hành trình khám phá một
trong những nhà nước hùng mạnh nhất

BÀI 11: LA MÃ CỔ ĐẠI

I. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN
II. TỔ
CHỨC
NHÀ
NƯỚC
LA MÃ
CỔ ĐẠI

BÀI 11. LA MÃ CỔ
ĐẠI
III. NHỮNG THÀNH TỰU
VĂN HOÁ TIÊU BIỂU

BÀI 11: LA MÃ CỔ ĐẠI

I. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN

BÀI 11: LA MÃ CỔ ĐẠI
I - ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN

BÀI 11: LA MÃ CỔ ĐẠI
I - ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN

Đất đai
Đường biển

Vị trí

Khoáng sản

BÀI 11: LA MÃ CỔ ĐẠI
I - ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN

Cảng biển gần thành phố Pompeii

I - ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN

- Vị trí: ban đầu là bán đảo I-ta-li-a. Có nhiều vùng đồng
bằng màu mỡ.
+ đường bờ biển dài, nằm ở vị trí trung tâm Địa Trung Hải.
+ Có nhiều khoáng sản.
- Kinh tế:
+ Thuận lợi trồng trọt, chăn nuôi.
+ Các ngành thủ công rất phát triển.
+ Giao thương, hoạt động hàng hải phát triển.

BÀI 11: LA MÃ CỔ ĐẠI

I - ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN
II - TỔ CHỨC NHÀ NƯỚC LA MÃ CỔ ĐẠI

Lược đồ La Mã cổ đại.

- Quan sát Lược đồ
11.2 và đọc thông tin
mục II SHS trang 59,
xác định địa bàn ban
đầu của La Mã cổ đại
và phạm vi của La Mã
thời đế chế.

Vì sao nói: “ Vào
đầu Công
Nguyên, La MÃ
đã biến Địa
Trung Hải thành

II - TỔ CHỨC NHÀ NƯỚC LA MÃ CỔ ĐẠI

+ Khi mới thành lập, La Mã chỉ là một thành bang nhỏ bé ở
miền Trung bán đảo I-ta-li-a.
+Vào đầu thế kỉ II, lãnh thổ của đế chế La Mã bao gồm toàn bộ
vùng đất xung quanh Địa Trung Hải, vùng ven bờ Đại Tây
Dương và quần đảo Anh.

BÀI 11: LA MÃ CỔ ĐẠI

I - ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN
II - TỔ CHỨC NHÀ NƯỚC LA MÃ CỔ ĐẠI

Quyền lực của Viện Nguyên lão dưới thời cộng hòa: quyền đề xuất luật, quyết định hoà bình hay chiến tranh,
đề cử quan chấp chính.

II - TỔ CHỨC NHÀ NƯỚC LA MÃ CỔ ĐẠI

La Mã thiết lập hình thức nhà nước cộng hoà không có vua,
cai trị dựa trên luật pháp và mọi chức vụ phải được bầu ra.
Tuy nhiên, thực chất quyền lực năm trong tay 300 thành viên
của Viện Nguyên lão, thuộc các gia đình giàu có nhất của
giới chủ nô La Mã.

Nhân vật lịch sử

Ốc-ta-vi-út Xê-da Ô-gút-xtut,
63 TCN - 14

Ốc-ta-vi-út người đã đưa La
Mã bước vào kỉ nguyên hoàng
kim của quyền lực và thương
mại ở Địa Trung Hải. Vào
thời Ốc-ta-vi-út, Ro-ma được
xây dựng nguy nga, tráng lệ
như lời tuyên bố của ông: “Ta
đã nhận một Rô-ma bằng
gạch và để lại một Rô-ma
bằng cẩm thạch”.

Cơ cấu tổ chức của nhà nước cộng hoà và nhà nước đế chế ở La Mã cổ đại
Nhà nước cộng hoà

Đại hội nhân dân

Nhà nước đế chế.

Đại hội nhân dân

Viện Nguyên lão ( có quyền lực Viện Nguyên lão
nhất)
Chính phủ - do hai Chấp chính Chính phủ - do hoàng đế đứng
quan quyền lực như nhau đứng đầu ( mọi quyền lực tập trung
trong tay hoàng đế)
đầu.

- Sự khác nhau của nhà nước thành bang Hy Lạp và nhà nước để chế La Mã:

Sự khác nhau của nhà nước thành bang Hy Lạp và nhà
nước đế chế La Mã
Hy Lạp
Cơ quan quyền lực cao
nhất

Mức độ dân chủ

La Mã

Đại hội nhân dân

Quyền lực nằm
trong tay một người
như hoàng đế.

Tiêu biểu cho chế
độ dân chủ cổ đại

Có xu hướng độc
quyền

cơ cấu tổ chức của nhà nước đế chế ở La Mã cổ đại.
Đại hội nhân dân
Viện Nguyên lão
Chính phủ - do hoàng đế đứng đầu ( mọi quyền lực tập
trung trong tay hoàng đế)

IIIIII. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN
HÓA TIÊU BIỂU

III. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA
TIÊU BIỂU

- Hệ thống chữ La-tinh ra
đời trên cơ sở tiếp thu
chữ cái của người Hy
Lạp. Nó bao gồm 26
chữ cái, là nền tảng cho
hơn 200 ngôn ngữ và
chữ viết hiện nay.

Chữ cái La tinh là một trong
những đóng góp vĩ đại của cư
dân La Mã cho loài người. Nhiều
chữ ngày nay vẫn được sử dụng
như A,B,L,O,Q,X,Y,Z …. Nhiều
danh từ chung được dung phổ
biến hiện nay như senat
( thượng viện), politic ( chính trị),
republic (cộng hoà) … đều xuất

III. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA
TIÊU BIỂU
- Người La Mã còn tạo ra hệ
thống chữ số với 7 chữ cái cơ
bản, gọi là chữ số La Mã.
Cách
tính toán
bằng
chữ số La Mã
Tuy nhiên
ngày
nay
rất
phức ta
tạp,
cồng
chúng
vẫn
sửkềnh,
dụngnhất là
với
phép
tínhMã
nhiều con số. Bởi
chữ
số La
vậy, việc phát mình ra chữ số Ả
Rập là một thành tựu vĩ đại và từ
đó loài người đã sử dụng số Ả Rập
trong tính toán.

Trong
vai ghi
trò một
Em
hãy
các học
thếsinh
kỉ 3,
La 6,
Mã7,
thời
cổ đại,
em hãy
4,
9,11,
18,19,
22
sử dụng chữ số La Mã để
bằng chữ số La Mã
hoàn thành phép toán sau:
III, IV,
VI, VII,
150
+ 260
= IX, XI, XVIII,
XIX,
3000XXII
+ 6000 =
CL + CCLX = CCCCX
MMM + MMMMMM

BÀI 11: LA MÃ CỔ ĐẠI
III. NHỮNG THÀNH TỰU
VĂN HÓA TIÊU BIỂU
- Hệ thống luật La Mã được
coi là tiến bộ nhất thời cổ đại
và trở thành nền tảng cho
việc xây dựng luật pháp ở
các nước Âu - Mĩ sau này.

LUẬT 12 BẢNG

BÀI 11: LA MÃ CỔ ĐẠI

Để xây dựng hệ thống đường xá mà nay vẫn
-sử dụng
Ngườiđược,
La Mãngười
đã sáng
loạisâu
bê xuống
tông
La tạo
MÃ ra
đào
caotảng
su, vôi
cát,đó
trođổ
bụiđầy
3m,siêu
roòibền
lóttừ
các
đá sống,
lơn, sau
cátnúi
sỏi,lửa.
lấpTừ
cáđó
lỗ người
hổng. La
Trên
đường
họ ốp
Mãmặt
đã xây
dựng
cácđược
phiến
đá lớn,
cótrình
rãnhkiến
để thoát
những
công
trúc đồnước
sộ, khi
trời mưa. Trên dọc tuyến đường đều có đánh
nguy nga. Nhiều đoạn đường ngày nay
số km từ km số 0 ở quảng trường La Mã toả
dụng.
đếnvẫn
cácđược
tỉnhsử
trong
đế chế ( câu thành ngữ “
mọi con đường đều đổ về Rô ma” là vì thế)

Dù chỉ còn là phế tích nhưng quảng trường La Mã cho thấy sự hoành tráng với
các đền đài, dinh thự và sở dĩ nó bất tử với thời gian bởi kĩ thuật làm bê tông
độc đáo của họ kết hợp tiếp thu phát mình về các dạng thức cột của người Hy
Lạp.

III. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA TIÊU BIỂU

- Hệ thống chữ cái La tinh là nền tảng cho hơn 200 ngôn
ngữ và chữ viết hiện nay.
- Hệ thống chữ số Em
hãy nêu
La Mã
- Hệ thống luật những thành tựu
- Phát mình ra bê
văn
hoá
tiêu
biểu
tông:
xây
dựng
được những công trình
của
La nga
Mã, cổ
đại? cầu, cống …
kiến trúc đồ sộ,
nguy
hệ thống
Nhiều con đường hiện nay vẫn còn được sử dụng.

Em hãy chỉ ra điểm giống nhau và khác nhau về điều kiện tự nhiên của Hy LẠp và
La Mã cổ đại.
Nội dung so sánh
Hy Lạp
La Mã
Giống nhau

Khác nhau

Ba mặt giáp biển; núi cao ở phía Bắc; trong lòng đất có nhiều
khoáng sản; đường bờ biển dài, thuận lợi xây dựng các bến cảng.

Bị chia cắt thành nhiều
đồng bằng nhỏ hẹp,
không thuận lợi cho phát
triển nông nghiệp trồng
cây lương thực.

+ Có nhiều đồng bằng rộng lớn nên
trồng trọt và chăn nuôi có điều kiện
phát triển
+ Với vị trí ở trung tâm Địa Trung
Hải, thuận lợi trong tiến hành buôn
bán với các vùng xung quanh , dễ
dàng chinh phục những vùng lãnh thổ
mới và quản lí hiệu quả.

Vai trò của Viện Nguyên Lão trong thời kì đế chế khác với thời kì cộng
hoà như thế nào?
Thời cộng hoà, Viện
Nguyên lão có quyền tối
thượng ( quyền đề xuất luật;
quyết định hoà bình hay chiến
tranh; đề cử quan chấp chính).
Sang thời đế chế, sự khác
biệt lớn nhất là Viện Nguyên
lão chỉ có danh nghĩa, không có
quyền hành thực tế, hoàng để
thâu tóm mọi quyền lực.

Em hãy kể tên một số thành tựu văn hóa của La Mã cổ đại vẫn được ứng dụng trong
thời kì hiện đại.
Lĩnh
Thành tựu
Vận dụng ngày nay
vực

Luật
học

Luật 12 bảng, sau - Các nước Âu – Mĩ hiện nay đều xây dựng luật dựa trên nền tảng
này hoàn chỉnh luật 12 bảng.
thành luật La Mã
Chữ - Chữ La tinh.
- Cơ sở của 200 ngôn ngữ và chữ viết trên thế giới.
viết - Chữ số La Mã.
- Chữ La tinh ngày nay vẫn là ngôn ngữ quốc tế; vẫn dùng phổ
và
biến trong y dược học.
chữ
- Chữ số ngày nay vẫn dùng đánh số các đề mục lớn; đánh số trên
số
đồng hồ, những trang nằm trước phần chính của một quyển sách,
đánh số cho một số hoạt động nào đó (ví dụ đại hội Đảng,...).
Kiến Mái vòm
Xây dựng các nhà thờ, công trình công cộng
trúc
Kĩ
Xi măng, bê tông, Xây dựng nhà cửa, công trình công cộng, đường sá, cầu
thuật xây dựng đường sá, cống, quy hoạch đô thị.
cầu cống.

EM HÃY HOÀN THÀNH BẢNG SAU:

Nội dung so sánh
Thời điểm xuất hiện
nhà nước

Phương Đông cổ đại
. Cuối TNK IV đầu TNK
III TCN

Phương Tây cổ đại
Khoảng TNK I TCN

Khu vực xuất hiện nhà
nước

Lưu vực các con sông lớn

Bán đảo

Đặc điểm tổ chức nhà
nước

Quân chủ (do vua đứng
đầu nhà nước)

Dân chủ ( thông qua bầu
cử)

Ngành kinh tế chủ đạo

Nông nghiệp

Thủ công nghiệp và
thương nghiệp.