TRƯỜNG THPT HẬU LỘC 2
HóA
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
Xét liên kết trong phân tử CH4
Viết công thức electron, công thức cấu tạo của phân tử CH4
CT ELECTRON
CTCT
H
C
1s1
1s2
2s2
2p2
C*
Trong phân tử CH4 có 2 loại liên kết khác nhau:
+ 1 liên kết s-s
+ 3 liên kết s-p
2p3
2s1
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
109o28’
Thực nghiệm chứng minh:
Để giải thích cho trường hợp trên và các trường hợp tương tự, các nhà bác học Slater và Pauling đã đề ra thuyết lai hóa.
Các liên kết C-H đều giống nhau
Các góc liên kết đều bằng 109o28’
Mô hình phân tử CH4
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
Theo thuyết này: Các liên kết trong CH4 được hình thánh do
4 obitan lai hóa sp3
4AO lai hóa sp3 của C xen phủ với 4AO 1s của 4H tạo thành 4 liên kết C-H giống hệt nhau.
Vậy lai hóa là gì?
* Sự lai hóa obitan nguyên tử là sự tổ hợp “trộn lẫn” một số obitan trong một nguyên tử để được từng ấy obitan lai hóa giống nhau, nhưng định hướng khác nhau trong không gian.
Vậy vì sao các obitan lại lai hóa với nhau?
* Các obitan hóa trị ở các phân lớp khác nhau có năng lượng và hình dạng khác nhau cần được đồng nhất để được liên kết bền với các nguyên tử khác.
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
LAI HÓA SP
AO s
AO p
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
LAI HÓA SP
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
LAI HÓA SP
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
LAI HÓA SP
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
LAI HÓA SP
180o
2AO lai hóa sp
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
Lai hóa sp là gì?
* Lai hóa sp là sự tổ hợp 1 obitan s với 1 obitan p tạo thành 2 obitan lai hóa sp nằm thẳng hàng, đối xứng nhau (góc liên kết 1800).
Ví dụ: BeH2, CO2, C2H2, BeCl2…
Hình dạng của một obitan lai hóa sp
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT TRONG PHÂN TỬ BeH2
H
Be
1s1
1s2
2s2
2p0
Be*
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT TRONG PHÂN TỬ BeH2
AO 2s
AO 2p
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT TRONG PHÂN TỬ BeH2
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT TRONG PHÂN TỬ BeH2
H
H
Be
180o
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
LAI HÓA SP2
AO s
AO p
AO p
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
LAI HÓA SP2
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
LAI HÓA SP2
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
LAI HÓA SP2
120o
3AO lai hóa sp2
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
Lai hóa sp2 là gì?
* Lai hóa sp2 là sự tổ hợp 1 obitan s với 2 obitan p tạo thành 3 obitan lai hóa sp2 nằm trong một mặt phẳng, định hướng từ tâm đến các đỉnh của tam giác đều.
Ví dụ: BF3, C2H4, …
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT TRONG PHÂN TỬ BF3
F
B
1s2
1s2
2s2
2p0
B*
2p5
2s2
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT TRONG PHÂN TỬ BF3
AO 2s
AO 2p
AO 2p
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT TRONG PHÂN TỬ BF3
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
120o
Phân tử BF3
SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT TRONG PHÂN TỬ BF3
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
LAI HÓA SP3
AO p
AO p
AO p
AO s
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
LAI HÓA SP3
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
LAI HÓA SP3
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
LAI HÓA SP3
109o28’
4AO lai hóa sp3
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
Lai hóa sp3 là gì?
Ví dụ: NH3, CH4, H2O và các ankan …
- Lai hóa sp3 là sự tổ hợp 1 obitan s với 3 obitan p tạo thành 4 obitan lai hóa sp3 định hướng từ tâm đến 4 đỉnh của hình tứ diện đều, các trục đối xứng của chúng tạo với nhau một gốc 109o28’
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT TRONG PHÂN TỬ CH4
H
C
1s1
1s2
2s2
2p2
C*
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT TRONG PHÂN TỬ CH4
AO p
AO p
AO p
AO s
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT TRONG PHÂN TỬ CH4
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT TRONG PHÂN TỬ CH4
109o28’
Phân tử CH4
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
LAI HÓA
sp
1AO s + 1AO p
→ 2AO lai hóa sp
sp2
1AO s + 2AO p
→ 3AO lai hóa sp2
sp3
1AO s + 3AO p
→ 4AO lai hóa sp3
KẾT LUẬN
Chú ý: Các obitan chỉ lai hóa được với nhau khi năng lượng của chúng xấp xỉ bằng nhau.
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
Ý nghĩa của hiện tượng lai hóa: Để giải thích dạng hình học của phân tử, góc liên kết sau khi đã xác định được bằng thực nghiệm.
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
Bài tập 4 SGK trang 80: Mô tả sự hình thành liên kết trong các phân tử H2O, NH3 nhờ sự lai hóa sp3 các AO hóa trị của các nguyên tử O và N, mô tả hình dạng của các phân tử đó.
BÀI TẬP
Phân tử H2O
Phân tử NH3
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA
Bài: 12
I. KHÁI NIỆM VỀ SỰ LAI HÓA
1. Lai hóa sp
IV. SỰ XEN PHỦ TRỤC VÀ XEN PHỦ BÊN
II. CÁC KIỂU LAI HÓA THƯỜNG GẶP
2. Lai hóa sp2
3. Lai hóa sp3
III. NHẬN XÉT CHUNG VỀ THUYẾT LAI HÓA
V. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT ĐƠN, LIÊN KẾT ĐÔI VÀ LIÊN KẾT BA