Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô đến dự giờ tại lớp 7a
môn
Ngữ văn 7A
Giáo viên: Phạm Thị Hiền
Tiết 60: Làm thơ lục bát
I/ Luật thơ lục bát.
1. Ví dụ.
Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.
Nhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.


? Hãy điền các ký kiệu B, T,V ứng với mỗi tiếng của bài ca dao trên vào các ô.
Gợi ý: - Các tiếng có thanh huyền và thanh ngang (không dấu) gọi là tiếng bằng, kí hiệu là B.
- Các tiếng có thanh sắc, hỏi, ngã, nặng là tiếng trắc, kí hiệu là T.
- Vần kí hiệu là V.
Tiết 60: Làm thơ lục bát
? Hãy điền các ký kiệu B, T,V ứng với mỗi tiếng của bài ca dao trên vào các ô.
B
B
B
T
B
B
T
B
B
T
T
B
B
B
T
B
T
T
B
B
T
B
T
T
B
B
B
B
Tiết 60: Làm thơ lục bát
Cưới vợ thì cưới liền tay
T T B T B B
Chớ  để  lâu ngày lắm kẻ  dèm pha
T T B B T T B B

(Ca dao - Dân ca)
Tiết 60: Làm thơ lục bát
I/ Luật thơ lục bát.
1. Ví dụ.
Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.
Nhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.


Tiết 60: Làm thơ lục bát
I/ Luật thơ lục bát.
1. Ví dụ.
Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.
Nhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.


Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.
Nh? ai dói n?ng r?m suong
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.


+ nhà với cà (Tiếng thứ 6 câu 6 vần với tiếng thứ 6 câu 8)
+ tương với sương( Tiếng thứ 8 của câu 8 lại vần với tiếng thứ 6 của câu 6)
+ Sương với đường( Liên tiếp như thế đến hết)
Tiết 60: Làm thơ lục bát
I/ Luật thơ lục bát.
1. Ví dụ.
Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.
Nhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.


Tiết 60: Làm thơ lục bát
I/ Luật thơ lục bát.
1. Ví dụ.
2. Nhận xét.

Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.
Nhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.
/
/
/
/
/
/
/
/
Ghi nhí
Lục bát là thể thơ độc đáo của văn học Việt Nam.
Luật thơ lục bát thể hiện tập trung ở khổ thơ lục bát gồm một câu 6 tiếng và một câu 8 tiếng, sắp xếp theo mô hình sau đây: (B:bằng; T: trắc; V: vần; chưa tính đến các dạng biến thể và ngoại lệ)
Các tiếng ở vị trí 1, 3, 5, 7 không bắt buộc theo lụât bằng trắc – trong bảng đánh dấu (-). Tiếng thứ hai thường là thanh bằng. Tiếng thứ tư thường là thanh trắc (nhưng có khi ngoại lệ tiếng thứ hai là thanh trắc thì tiếng thứ tư sẽ đổi thành thanh bằng). Trong câu 8, nếu tiếng thứ 6 là thanh ngang (bổng) thì tiếng thứ tám phải là thanh huyền (trầm). Ngược lại cũng vậy.
Tiếng
Câu
BÀI TẬP
Những câu thơ sau có phải là thơ lục bát không? Vì sao?
a, §Çu lßng hai ¶ tè nga,
Thuý KiÒu lµ chÞ em lµ Thuý V©n.
Mai cèt c¸ch tuyÕt tinh thÇn,
Mçi ng­êi mét vÎ m­êi ph©n vÑn m­êi.
(TruyÖn KiÒu - NguyÔn Du)

b, BÇm ra ruéng cÊy bÇm run
Ch©n léi d­íi bïn, tay cÊy m¹ non. (BÇm ¬i - Tè H÷u)
Tiết 60: Làm thơ lục bát
I. Luật thơ lục bát
II. Luyện tập
Bài tập 1: Làm thơ lục bát theo mô hình ca dao. Điền nối tiếp cho
thành bài và đúng luật. Cho biết vì sao em điền các từ đó (về ý và
về vần)

- Em ơi đi học trường xa
Cố học cho giỏi ... mẹ mong.
- Anh ơi phấn đấu cho bền
Mỗi năm mỗi lớp .......
- Ngoài vườn ríu rít tiếng chim
.................
ở nhà
làm nền mai sau
Trong nhà vang tiếng chúng em học bài

Tiết 60: Làm thơ lục bát
I. Luật thơ lục bát
II. Luyện tập
Bài tập 2: Cho biết các câu lục bát sau sai ở đâu và sửa lại cho đúng
- Vườn em cây quý đủ loài
Có cam, có quýt, có , có na.
- Thiếu nhi là tuổi học hành
Chúng em phấn đấu
xoài
trở thành trò ngoan

bòng
tiến lên hàng đầu
Tiết 60: Làm thơ lục bát
I. Luật thơ lục bát

II. Luyện tập

Bài tập 3: Trò chơi làm thơ lục bát
Đội 1: Làm câu lục
Đội 2: Làm câu bát
Bài tập thêm: Trả lời câu hỏi trong bài thơ sau bằng một bài thơ
lục bát
Bài gì trăng sáng trong rừng
Lung linh huyền ảo đến từng cánh hoa
Bài gì trăng sáng bao la
đất trời sông nước đều là ánh trăng

Hôm nay tiết học làm thơ
Lục bát da diết hững hờ lòng em
Có cô có thầy có em
Cùng nghe cùng nhớ lại khen đại tài.
Thảo luận nhóm:
Nhóm 1: Sưu tầm những bài ca dao làm theo thể lục bát
Nhóm 2: Sưu tầm những bài đồng dao,vè làm theo thể lục bát
Nhóm 3: Sưu tầm những bài thơ làm theo thể lục bát
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học thuộc ghi nhớ SGK
Làm bài tập phần luyện tập
Sưu tầm các bài thơ lục bát
Làm một bài thơ lục bát hoàn chỉnh viết về quê hương
Xin chân thành cảm ơn
các thầy cô và các em!
Hôm nay tiết học làm thơ
Lục bát da diết hững hờ lòng em
Có cô có thầy có em
Cùng nghe cùng nhớ lại khen đại tài.