LÃO HẠC
(Nam Cao)
VĂN BẢN
- Tên thật là Trần Hữu Tri.
- Là nhà văn hiện thực xuất sắc với nhiều truyện ngắn, truyện dài chân thực.
- Ông thường viết về người nông dân nghèo và những trí thức nghèo sống mòn mỏi, bế tắc trong xã hội cũ.
- Được Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (1996).
I. TÌM HIỂU CHUNG
1.Tác giả: Nam Cao (1917 - 1951)















Nam Cao (1917 - 1951)
Một số tác phẩm tiêu biểu
1943
1942
1944
1941
- Vị trí: Lão Hạc là một trong những truyện ngắn xuất sắc của Nam Cao viết về người nông dân.
- Thể loại : Truyện ngắn.
- PTBĐ : Tự sự + miêu tả+ biểu cảm + nghị luận.
2 Tác phẩm

Nhân vật chính: Lão Hạc
- Tác dụng:
+ Ông giáo là người chứng kiến toàn bộ cảnh đời của Lão Hạc nên câu chuyện do “tôi” thuật lại có tính khách quan và chân thực.
+ Đặc biệt, để cho ông giáo vừa dẫn chuyện, vừa đan xen bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc, thái độ về lão Hac, về người vợ, về chính bản thân mình đã tạo nên chất triết lí sâu sắc cho tác phẩm.
Ngôi kể thứ nhất: ông Giáo kể
Phần 1: Từ đầu đến “cũng xong”
 Lão Hạc kể chuyện bán chó và nhờ ông giáo hai việc…ông giáo an ủi lão Hạc
Phần 2: Từ “Luôn mấy hôm…” đến “…đáng buồn”
 Cuộc sống của lão Hạc sau khi bán chó.
Phần 3: Phần còn lại
 Cái chết của lão Hạc
* BỐ CỤC
Truyện có thể chia làm mấy phần ?
Nêu nội dung của từng phần ?
TÓM TẮT
Lão Hạc là một người nông dân nghèo, vợ mất sớm, chỉ có một mảnh vườn và người con trai. Vì không có tiền cưới vợ, con trai lão phẫn chí bỏ đi phu đồn điền cao su. Từ đó, Lão Hạc sống thui thủi một mình với con chó Vàng làm bạn. Sau trận ốm dai dẳng, rồi lại bão mất mùa, lão rơi vào hoàn cảnh khó khăn, cơ cực bội phần. Vì muốn giữ lại mảnh vườn cho con trai, Lão Hạc dằn vặt lương tâm quyết định bán đi con chó Vàng. Lão nhờ ông giáo trông hộ mảnh vườn cho con trai và gửi tiền làm ma để không phiền hàng xóm. Lão Hạc xin ít bả chó của Binh Tư. Rồi lão chết đột ngột, dữ dội và đau đớn. Không ai biết vì sao lão chết, trừ ông giáo và Binh Tư.
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1. Nhân vật lão Hạc
a. Tình cảnh của lão Hạc
Em hãy cho biết tình cảnh của lão Hạc như thế nào ?
- Nhà nghèo, già.
- Vợ mất sớm, một mình nuôi con.
- Con trai không có tiền cưới vợ  phẫn chí  bỏ đi phu đồn điền cao su không có tin tức gì.
- Lão sống thui thủi một mình chỉ có con chó Vàng làm bạn.
- Lão làm thuê để kiếm ăn.
=> Nghèo khổ, cô đơn, bất hạnh và đáng thương.
* Tình cảm với cậu Vàng
b. Chuyện lão Hạc bán chó
- Con chó là kỉ vật của con trai lão để lại.
- Tình cảm dành cho con chó Vàng:
+ Gọi là cậu Vàng.
+ Chăm sóc chu đáo : bắt rận, tắm, cho ăn cơm vào bát.
+ Chửi yêu, trò chuyện, cưng nựng như đứa con, cháu.
Tình cảm của lão Hạc đối với con chó - cậu Vàng như thế nào ?
* Nguyên nhân bán chó
Vì sao lão Hạc lại bán cậu Vàng ?
- Lão Hạc bị một trận ốm nặng.
- Lão không có việc.
- Hoa màu phá sạch
- Cậu Vàng ăn khỏe
- Sợ phải ăn vào tiền mảnh vườn dành dụm cho con.
* Diễn biến tâm trạng của lão Hạc sau khi bán chó
Thái độ, cử chỉ:
- Cố làm ra vui vẻ, cười như mếu.
- Đôi mắt lão ầng ậng nước, mặt đột nhiên co rúm lại, những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra. Cái đầu ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít. Lão hu hu khóc.
=> Miêu tả để thấy được sự đau khổ, xót xa của lão Hạc.
Suy nghĩ:
Nó có biết gì đâu, nó làm im như nó trách tôi, tôi già bằng này tuổi đầu rồi còn đánh lừa một con chó.
=> Lão dằn vặt, day dứt.
Em hãy tìm những chi tiết thể hiện tâm trạng của lão Hạc sau khi bán chó
2. Cái chết của Lão Hạc
a. Trước khi lão Hạc qua đời
Gửi cho ông giáo:
+ Ba sào vườn => cho con trai.
+ 30 đồng bạc => lo liệu khi ông mất
=> Chuẩn bị chu đáo, tinh thần tỉnh táo, thương con và giàu lòng tự trọng.
Trước khi qua đời, lão Hạc đã làm gì ?
Em hãy nêu nhận xét của mình về những việc đó
b. Nguyên nhân cái chết của lão Hạc
Theo em, vì sao lão Hạc chết ?
-  Sau trận ốm lão rơi vào sự túng quẫn kiệt quệ..
- Để tạ lỗi với “cậu vàng”.
- Không muốn làm phiền người khác, dù sống cực khổ nhưng kiên quyết từ chối sự giúp đỡ.
- Vì không muốn xâm phạm đến số tiền ít ỏi và mảnh vườn nhỏ để lại cho con.
=> Vì lòng tự trọng, vì tình yêu thương, và vì quá đỗi lương thiện mà lão Hạc phải tìm đến cái chết
3. Nhân vật ông giáo - người kể chuyện
- Là người biết đồng cảm, chia sẻ với nỗi đau khổ của lão Hạc.
- Là người trọng nhân cách, có niềm tin vào những điều tốt đẹp của con người.
Em có nhận xét gì về nhân vật ông giáo ?
Ghi nhớ (SGK/48)
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
1. Đối với tiết học này:
2. Đối với tiết học sau:
- Nắm lại nội dung và nghệ thuật của truyện.
- Tóm tắt lại truyện.
- Chuẩn bị bài: Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội (SGK/56)
+ Đọc và nắm nội dung bài.
+ Tập trả lời các câu hỏi có trong bài (ghi vào vở soạn bài).