CHÀO MỪNG THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ THAO GIẢNG
LỚP 7B
GV : Nguyễn Thị Hải Yến
KI?M TRA B�I CU
Câu hỏi: Đọc thuộc bài thơ “Hồi hương ngẫu thư” (phần phiên âm và phần dịch thơ) của Hạ Tri Chương. Nêu nội dung của bài thơ?
Tiết 41
- Đỗ Phủ -
BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ơ?c vi? thu phong s? ph� ca)
HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
Tiếp xúc văn bản
1. Đọc
Tháng tám, thu cao, gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp bay lộn vào mương sa.


Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!


Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót ?

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian
Che khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,
Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn
Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,
Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!
BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
- Là nhà thơ hiện thực vĩ đại
2. Tìm hiểu chú thích:
Tác giả, tác phẩm:
* Tác giả:
- Đổ Phủ (712-770) là nhà thơ nổi tiếng đời Đường của Trung Quốc.
Đỗ Phủ ( 712 – 770)
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
Tiếp xúc văn bản
1. Đọc
- Ông được mệnh danh là “Thi Sử”, “ Thi Thánh”
* Tác phẩm:
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
Tiếp xúc văn bản
Đọc
2. Tìm hiểu chú thích:
Tác giả, tác phẩm:
* Tác giả:
Đổ Phủ (712-770) là nhà thơ nổi tiếng đời Đường của Trung Quốc.
Là nhà thơ hiện thực vĩ đại
Ông được mệnh danh là “ thi sử”, “ thi thánh”
Sáng tác năm 760
Năm 760 được bạn bè, người thân giúp đỡ, Đỗ Phủ dựng được căn nhà tranh bên bờ suối Can Hoa ở phía tây Thành Đô. Vừa ở nhà mới được mấy tháng thì căn nhà bị gió phá hỏng, tiếp theo là mưa lớn…Nhà thơ suốt đêm không ngủ, đã viết nên bài thơ này.
b. Chú thích: SGK/133
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
Tiếp xúc văn bản
Đọc
2. Tìm hiểu chú thích:
a. Tác giả, tác phẩm:
(1) Sự biến An Lộc Sơn – Sử Tư Minh xảy ra năm 755, đến năm 763 mới chấm dứt. Như vậy, lúc bài thơ được sáng tác, tình hình xã hội vẫn rối loạn. Đỗ Phủ mất ngủ không chỉ vì nghèo đói, bệnh tật mà còn vì lo lắng tới vận dân, vận nước.
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
Tiếp xúc văn bản
Đọc
2. Tìm hiểu chú thích:
Tác giả, tác phẩm:
b. Chú thích: SGK/133
3. Thể thơ, bố cục:
* Thể thơ:
Cổ thể
* Bố cục:
Tháng tám, thu cao, gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.


Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!


Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót ?

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian
Che khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,
Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn
Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,
Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!
Đ1: Cảnh nhà bị gió thu phá
Đ2: Cảnh lũ trẻ cướp tranh
Đ3: Cảnh đêm trong nhà bị mất mái
Đ4: Ước vọng của nhà thơ
Tháng tám, thu cao, gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.


Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!


Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót ?

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian
Che khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,
Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn
Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,
Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!
P1: Những nỗi khổ của nhà thơ
P2: Ước vọng của nhà thơ
I. Tiếp xúc văn bản:
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Những nỗi khổ của tác giả:
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
THẢO LUẬN NHÓM ( 5 PHÚT) (Nhóm đôi)
Dãy 1 ( khổ 1): Trình bày những hiểu biết của em về khổ thơ thứ nhất ? ( từ ngữ, hình ảnh-> phương thức biểu đạt, nghệ thuật -> nội dung)
Dãy 2 ( khổ 2): Trình bày những hiểu biết của em về khổ thơ thứ hai ? ( từ ngữ, hình ảnh-> phương thức biểu đạt, nghệ thuật -> nội dung)
Dãy 3 ( khổ 3): Trình bày những hiểu biết của em về khổ thơ thứ ba? ( từ ngữ, hình ảnh-> phương thức biểu đạt, nghệ thuật -> nội dung)
I. Tiếp xúc văn bản:
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Những nỗi khổ của tác giả:
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
a, Cảnh nhà tranh bị gió thu phá:
Tháng tám, thu cao, gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.
- Cảnh nhà:
Cuộn mất
Tranh:
+ bay
+ rải
+ Mảnh cao treo tót
+ Mảnh thấp quay lộn
Miêu tả kết hợp tự sự
Động từ mạnh, từ trái nghĩa, liệt kê.
 Cảnh tượng tan tác, tiêu điều
 Bàng hoàng, ngao ngán, buồn, bất lực.
a. Cảnh nhà tranh bị gió thu phá
b. Cảnh lũ trẻ cướp tranh
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!


Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
I. Tiếp xúc văn bản:
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Những nỗi khổ của tác giả:
- Đám trẻ: Khinh, nhè, xô, cướp giật, cắp đi tuốt
-> Phương thức tự sự, biểu cảm, động từ
Ngang nhiên, trắng trợn
Cuộc sống khốn khổ, đói nghèo
Cảnh nhà tranh bị gió thu phá
Cảnh lũ trẻ cướp tranh
- Đám trẻ: Khinh, nhè, xô, cướp giật, cắp đi tuốt -> Phương thức tự sự, biểu cảm, động từ
Ngang nhiên, trắng trợn
Cuộc sống khốn khổ, đói nghèo
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
I. Tiếp xúc văn bản:
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Những nỗi khổ của tác giả:
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!

Nhà thơ: + Gào chẳng được
+ chống gậy, ấm ức
-> Vừa cay đắng cho số phận nghèo khổ của mình, vừa xót xa cho những cảnh đói nghèo trong thiên hạ
Cảnh nhà tranh bị gió thu phá
Cảnh lũ trẻ cướp tranh
- Đám trẻ: Khinh, nhè, xô, cướp giật, cắp đi tuốt -> Phương thức tự sự, biểu cảm, động từ
Ngang nhiên, trắng trợn
Cuộc sống khốn khổ, đói nghèo
Nhà thơ: + Gào chẳng được
+ chống gậy, ấm ức
-> Vừa cay đắng cho số phận nghèo khổ của mình, vừa xót xa cho những cảnh đói nghèo trong thiên hạ
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
I. Tiếp xúc văn bản:
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Những nỗi khổ của tác giả:
=> Nỗi đau trước một xã hội loạn lạc
Cảnh nhà tranh bị gió thu phá
Cảnh lũ trẻ cướp tranh
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
I. Tiếp xúc văn bản:
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Những nỗi khổ của tác giả:
c. Cảnh đêm trong nhà mất mái
Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót ?
- Không gian:
+ Mây tối mực
+ mịt mịt
+ đêm đen đặc
Phương thức miêu tả
Tính từ tuyệt đối
, ẩn dụ
-> Thực trạng xã hội đen tối, mờ mịt, không lối thoát.
Cảnh nhà tranh bị gió thu phá
Cảnh lũ trẻ cướp tranh
Cảnh đêm trong nhà mất mái
- Không gian:
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
I. Tiếp xúc văn bản:
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Những nỗi khổ của tác giả:
Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót ?

- Cảnh nhà:
+ lạnh tựa sắt
+ đạp lót nát
+ nhà dột
+ Dày hạt mưa, mưa chẳng dứt
Phương thức kể, tả, biểu cảm
So sánh, điệp ngữ, tính từ
-> Cảnh sống nghèo khổ, thiếu thốn
Cảnh nhà tranh bị gió thu phá
Cảnh lũ trẻ cướp tranh
Cảnh đêm trong nhà mất mái
Không gian:
Cảnh nhà:
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
I. Tiếp xúc văn bản:
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Những nỗi khổ của tác giả:
Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót ?

- Tâm trạng tác giả:
+ Lo âu cảnh đất nước loạn lạc
+ Câu hỏi tu từ
-> Phản ánh nỗi khổ cực của Đỗ Phủ
Phê phán xã hội phong kiến Trung Quốc đương thời.
Cảnh nhà tranh bị gió thu phá
Cảnh lũ trẻ cướp tranh
Cảnh đêm trong nhà mất mái
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
I. Tiếp xúc văn bản:
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Những nỗi khổ của tác giả:
=> Giá trị hiện thực
Cảnh nhà tranh bị gió thu phá
Cảnh lũ trẻ cướp tranh
Cảnh đêm trong nhà mất mái
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
I. Tiếp xúc văn bản:
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Những nỗi khổ của tác giả:
2. Ước vọng của tác giả:
Ước được nhà rộng muôn ngàn gian
Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,
Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn
Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,
Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!
+ nhà rộng
+ che khắp thiên hạ
+ Than ôi! Bao giờ…
+ Rằng lều ta nát,…
-> Thán từ “ than ôi”, biểu cảm trực tiếp
-> Ước mơ cao cả, thể hiện lòng nhân đạo, vị tha.
=> Giá trị nhân đạo
Cảnh nhà tranh bị gió thu phá
Cảnh lũ trẻ cướp tranh
Cảnh đêm trong nhà mất mái
2. Ước vọng của tác giả:
Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
I. Tiếp xúc văn bản:
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Những nỗi khổ của tác giả:
III. Tổng kết:
Nghệ thuật:
- Kết hợp tự sự, miêu tả, biểu cảm.
Viết theo bút pháp hiện thực.
Sử dụng thành công hệ thống tính từ, động từ, câu hỏi tu từ.
2. Nội dung:
- Nỗi khổ của những người nghèo trong cơn hoạn nạn. Giá trị hiện thực
- Khát vọng cao cả của nhà thơ. Giá trị nhân đạo.
LUYỆN TẬP – CỦNG CỐ:
Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
Xác định phương hướng biểu đạt cho mỗi đoạn trong văn bản bằng cách đánh dấu vào ô em chọn trong bảng sau:




Tiết 41 HDĐT: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
Câu 1: Ý nghĩa nổi bật nhất của chi tiết “ trẻ con cướp tranh”?
Nói rõ hơn nỗi khổ của tác giả
Thể hiện tâm trạng bực tức của tác giả
Cho ta thấy cả nỗi khổ của những người hàng xóm
Phản ánh những thói xấu của trẻ em trong xóm
Câu 2: Chi tiết nào không có trong đoạn thứ ba của bài thơ
Gió lốc thét gào
Mưa dầm dề suốt đêm
Con thơ đạp hết nền chăn
Từ khi loạn li đêm ít ngủ
Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
Câu 3: Trong nỗi khổ đau, nhà thơ mơ ước điều gì?
Ước trời yên gió lặng
Ước được sống ở quê nhà
Ước một ngôi nhà vững chãi cho mình
Ước ngàn vạn gian nhà vững chãi cho mọi người
Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
Qua bài thơ này, em hãy sưu tầm một số câu ca dao, tục ngữ thể hiện tình yêu thương con người
- Thương người như thể thương thân
- Lá lành đùm lá rách
- Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn
Tiết 41 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá́ ca) – Đỗ Phủ
HOẠT ĐỘNG TIẾP NỐI

Học thuộc một đoạn trong bài.
Nắm được nội dung và nghệ thuật của bài.
Ôn tập toàn bộ phần văn bản, chuẩn bị tiết sau kiểm tra văn.