CHỦ ĐỀ 3. THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ

Để lắp đặt được
một mạng điện
trong nhà (Hình
3.1) hoạt động
đúng nguyên lí,
an toàn và đáp
ứng yêu cầu đặt
ra thì người thiết
kế cần thiết kế
những sơ đồ điện
gì?

- Để thiết kế và lắp đặt mạng điện trong nhà hoạt động
đúng nguyên lý, an toàn và đáp ứng yêu cầu sử dụng,
người thiết kế cần thiết kế các sơ đồ điện sau:
+ Sơ đồ nguyên lý
+ Sơ đồ lắp đặt
+ Sơ đồ đấu dây

Để lắp đặt được
một mạng điện
trong nhà (Hình
3.1) hoạt động
đúng nguyên lí,
an toàn và đáp
ứng yêu cầu đặt
ra thì người thiết
kế cần thiết kế
những sơ đồ điện
gì?

1. Chọn những thiết bị và đồ
dùng điện có thông số kĩ thuật
phù hợp với mạng điện trong nhà
ở Việt Nam.
- Bóng đèn 12 V - 20 W.
- Quạt điện 220 V - 50 W.
- Nồi cơm điện 110 V - 600 W.
- Công tắc 16 A - 250 V.

1. Chọn những thiết bị và đồ
dùng điện có thông số kĩ thuật
phù hợp với mạng điện trong nhà
ở Việt Nam.
- Bóng đèn 12 V - 20 W.
- Quạt điện 220 V - 50 W.
- Nồi cơm điện 110 V - 600 W.
- Công tắc 16 A - 250 V.
1.  Quạt điện 220V - 50W.
- Công tắc 16A - 250V.

2. Thế nào là mạng
điện trong nhà? Mạng
điện trong nhà gồm các
phần tử nào?

2. Thế nào là mạng
điện trong nhà? Mạng
điện trong nhà gồm các
phần tử nào?

Mạng điện trong nhà là mạng điện thể hiện cách phân phối điện;
cách kết nối, bố trí các thiết bị điện nhằm phục vụ nhu cầu sử dụng
nguồn điện, sử dụng các thiết bị điện cố định và di động trong nhà.
Mạng điện trong nhà có điện áp 220V.

Thế nào là sơ đồ mạng
điện trong nhà? Có
mấy loại sơ đồ mạng
điện trong nhà?

Thế nào là sơ đồ mạng
điện trong nhà? Có
mấy loại sơ đồ mạng
điện trong nhà?

Sơ đồ mạng điện trong nhà là sơ đồ thể hiện sự kết nối, phân bổ các thiết bị điện
trong nhà nhằm phục vụ cho việc thi công, lắp đặt điện được chính xác, hiệu
quả.
+ Có hai loại sơ đồ mạng điện đó là sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt.

CHỦ ĐỀ 3. THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ
I. Sơ đồ mạng điện trong nhà
1.1. Mạng điện và sơ đồ mạng điện trong nhà
- Mạng điện trong nhà là mạng điện thể hiện cách phân phối điện; cách kết nối, bố trí các
thiết bị điện nhằm phục vụ nhu cầu sử dụng nguồn điện, sử dụng các thiết bị điện cố định
và di động trong nhà.
- Mạng điện trong nhà có điện áp 220V.
- Sơ đồ mạng điện trong nhà là sơ đồ thể hiện sự kết nối, phân bổ các thiết bị điện trong
nhà nhằm phục vụ cho việc thi công, lắp đặt điện được chính xác, hiệu quả.
+ Có hai loại sơ đồ mạng điện đó là sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt.

CHỦ ĐỀ 3. THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ
I. Sơ đồ mạng điện trong nhà
1.2. Kí hiệu điện trên sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt
Bảng 3.1. Một số kí hiệu điện trên sơ đồ nguyên lý và sơ đồ lắp đặt (SGK-T17)

Sơ đồ nguyên lí như minh hoạ ở Hình
3.2 được sử dụng trong trường hợp
nào? Hãy nêu cách vẽ sơ đồ này

Sơ đồ nguyên lí như minh hoạ ở Hình
3.2 được sử dụng trong trường hợp
nào? Hãy nêu cách vẽ sơ đồ này
Sơ đồ nguyên lý trong hình 3.2
được sử dụng để mô tả nguyên lý
hoạt động của mạch điện chiếu
sáng . Mạch điện này thường được
sử dụng trong các gia đình.
- vẽ các thiết bị điện như: áp to
mat, công tắc, ổ cắm, bóng đèn sau
đó nối các thiết bị lại với nhau.

CHỦ ĐỀ 3. THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ
I. Sơ đồ mạng điện trong nhà
1.3. Sơ đồ nguyên lý
- Sơ đồ nguyên lý biểu diễn mối quan hệ về điện giữa các thiết bị điện trong mạch điện và
được vẽ dưới dạng sơ đồ đơn giản, không phụ thộc vào vị trí lắp đặt trong thực tế của
thiết bị điện

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Nhóm:.........................................................
Em hãy đọc thông tin trong SGK, quan sát bảng
3.2 và hoàn thành bảng dưới đây để được các
bước thiết kế sơ đồ nguyên lí mạng điện trong nhà
Thiết kế sơ đồ nguyên lí mạng điện trong nhà
Các bước
Bước 1. Xác định nhiệm vụ
thiết kế
Bước 2. Xác định thiết bị, đồ
dùng điện và mối liên hệ về
điện giữa chúng
Bước 3. Vẽ sơ đồ nguyên lí

Nội dung thực
hiện
 
 
 

HƯỚNG DẪN CHẤM PHIẾU HỌC TẬP
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhóm:.........................................................
Em hãy đọc thông tin trong SGK, quan sát bảng 3.2 và hoàn thành bảng dưới đây để được
các bước thiết kế sơ đồ nguyên lí mạng điện trong nhà
Thiết kế sơ đồ nguyên lí mạng điện trong nhà
Các bước
Nội dung thực hiện
Bước 1. Xác định nhiệm vụ thiết Xác định đúng chức năng mạch điện cần thiết kế theo
kế
mục đích sử dụng
Bước 2. Xác định thiết bị, đồ dùng - Xác định đúng chủng loại thiết bị và đủ về số lượng
điện và mối liên hệ về điện giữa - Xác định đúng mối liên hệ về điện giữa các thiết bị.
chúng
Bước 3. Vẽ sơ đồ nguyên lí
- Sơ đồ vẽ đơn giản, không phụ thuộc vào vị trí lắp đặt
trong thực tế của thiết bị.
- Sơ đồ biểu diễn đúng mối quan hệ về điện giữa các
thiết bị điện theo chức năng và mục đích sử dụng của
mạch điện.

CHỦ ĐỀ 3. THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ
I. Sơ đồ mạng điện trong nhà
1.3. Sơ đồ nguyên lý
- Quy trình thiết kế sơ đồ nguyên lí
Bước 1. Xác định nhiệm vụ thiết kế
Bước 2. Xác định thiết bị, đồ dùng điện và mối liên hệ về điện giữa chúng
Bước 3. Vẽ sơ đồ nguyên lí

Sơ đồ lắp đặt như minh hoạ ở Hình 3.3
được vẽ dựa vào những căn cứ nào?

Sơ đồ lắp đặt như minh hoạ ở Hình 3.3
được vẽ dựa vào những căn cứ nào?
Sơ đồ lắp đặt trong Hình 3.3 được
vẽ dựa vào những căn cứ sau:
+ Sơ đồ nguyên lý
+ Yêu cầu sử dụng
+ Quy định an toàn điện
+ Kinh nghiệm thi công

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Nhóm:.........................................................
Em hãy đọc thông tin trong SGK, quan sát bảng
3.3 và hoàn thành bảng dưới đây để được các
bước thiết kế sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà
Thiết kế sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà
Các bước
Bước 1. Nghiên cứu sơ đồ
nguyên lý
Bước 2. Xác định vị trí lắp đặt
các thiết bị điện
Bước 3. Vẽ sơ đồ lắp đặt

Nội dung thực
hiện
 
 
 

HƯỚNG DẪN CHẤM PHIẾU HỌC TẬP
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Nhóm:.........................................................
Em hãy đọc thông tin trong SGK, quan sát bảng 3.3 và hoàn thành bảng dưới đây để được
các bước thiết kế sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà
Thiết kế sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà
Các bước
Nội dung thực hiện
Bước 1. Nghiên cứu sơ đồ - Tìm hiểu nguyên lí hoạt động mạch điện
nguyên lý
- Xác định chức năng các thiết bị điện trong mạch điện.
- Phân tích đúng mối quan hệ về điện giữa các thiết bị điện
trong sơ đồ.
Bước 2. Xác định vị trí lắp Xác định đúng:
đặt các thiết bị điện
-Vị trí lắp đặt thiết bị điện trên bảng điện
- Vị trí lắp đặt bảng điện và đường ống chứa dây điện
Bước 3. Vẽ sơ đồ lắp đặt - Vẽ đúng vị trí thực tế của thiết bị điện
- Biểu diễn mối quan hệ về thiết bị điện giưuax các thiết bị
điện đúng sơ đồ nguyên lí, tiết kiệm đường dây dẫn điện,
đường ống và dễ lắp đặt.

CHỦ ĐỀ 3. THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ
I. Sơ đồ mạng điện trong nhà
1.4. Sơ đồ lắp đặt
- Sơ đồ lắp đặt biểu diễn mối quan hệ về điện giữa các thiết bị điện theo đúng vị trí lắp
đặt theo thực tế của thiết bị điện.
- Quy trình thiết kế sơ đồ lắp đặt
Bước 1. Nghiên cứu sơ đồ nguyên lí
Bước 2. Xác định vị trí lắp đặt các thiết bị, đồ dùng điện
Bước 3. Vẽ sơ đồ lắp đặt

2.Thực hành thiết kế mạng điện trong nhà
2.1. Nội dung thực hành
- Thiết kế mạng điện trong nhà cho một phòng ngủ có một bóng đèn chiếu sáng; một ổ
cắm điện cấp điện cho thiết bị điện di động; hai công tắc 3 cực điều khiển đèn chiếu sáng
hai nơi; hai bảng điện có gắn các thiết bị điện và đặt tại vị trí trong phòng theo nhu cầu
sử dụng

2.Thực hành thiết kế mạng điện trong nhà
2.2. Yêu cầu thực hành
- Sơ đồ nguyên lí vẽ đúng chức năng, yêu cầu đặt ra
- Sơ đồ lắp đặt đúng vị trí lắp đặt trong thực tế của thiết bị điện, tiết kiệm vật tư và đúng
nguyên lý hoạt động.
- Các kí hiệu điện trên sơ đồ sử dụng đúng kí hiệu trong bảng 3.1.
- Các sơ đồ mạch điện vẽ rõ ràng, thẩm mĩ.

2.Thực hành thiết kế mạng điện trong nhà
2.3. Tiêu chí đánh giá kết quả thực hành
Kết quả thực hành thiết kế mạng điện trong nhà được đánh giá theo tiêu chí mô tả trong
bảng 3.4

Bảng 3.4. Tiêu chí đánh giá kết quả thực hành thiết kế mạng điện trong nhà
STT
Mô tả
1
Sơ đồ nguyên lí vẽ đúng chức năng của các mạch
điện
2
Sơ đồ lắp đặt đúng vị trí lắp đặt trong thực tế của
thiết bị điện, tiết kiệm vật tư và đúng nguyên lí
hoạt động
3
Các kí hiệu điện trên sơ đồ sử dụng đúng kí hiệu
trong Bảng 3.1
4
Các sơ đồ mạch điện vẽ rõ ràng, thẩm mĩ

Chưa đạt
?

Đạt
?

Tôt
?

?

?

?

?

?

?

?

?

?

2.Thực hành thiết kế mạng điện trong nhà
2.4. Dụng cụ, vật liệu thực hành thiết kế mạng điện trong nhà
- Giấy vẽ A4, bút chì vẽ, bút bi, thước kẻ học sinh
Bảng 3.5. Dụng cụ, vật liệu thực hành thiết kế mạng điện trong nhà
STT Chủng loại - quy cách kĩ
thuật
1 Giấy vẽ A4
2 Bút chì vẽ
3 Bút bi
4 Thước kẻ học sinh

Đơn vị
Tờ
Cây
Cây
Cây

Số lượng
02
01
01
01

Ghi chú
 
Loại 2B
 
Thước thẳng

2.Thực hành thiết kế mạng điện trong nhà
2.5. Thiết kế sơ đồ nguyên lý
- Thiết kế mạng điện chiếu sáng cho 1 phòng ngủ gồm một đèn điều khiển hai nơi, ổ cắm
điện và bảng điện
- Phương pháp đi dây: đi dây nổi.
2.6. Thiết kế sơ đồ lắp đặt

2.7. Đánh giá kết quả thực hành
Kết quả thực hành được đánh giá trên sản phẩm thiết kế sơ đồ nguyên lí và
sơ đồ lắp đặt theo tiêu chí mô tả trong bảng 3.4
Bảng 3.4. Tiêu chí đánh giá kết quả thực hành thiết kế mạng điện trong nhà
STT
Mô tả
1
Sơ đồ nguyên lí vẽ đúng chức năng của các mạch
điện
2
Sơ đồ lắp đặt đúng vị trí lắp đặt trong thực tế của
thiết bị điện, tiết kiệm vật tư và đúng nguyên lí
hoạt động
3
Các kí hiệu điện trên sơ đồ sử dụng đúng kí hiệu
trong Bảng 3.1
4
Các sơ đồ mạch điện vẽ rõ ràng, thẩm mĩ

Chưa đạt
?

Đạt
?

Tôt
?

?

?

?

?

?

?

?

?

?

LUYỆN TẬP
Hãy phân biệt sự giống và khác nhau giữa sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt.

LUYỆN TẬP

Hãy phân biệt sự giống và khác nhau giữa sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt.
.-

Giống nhau:
+ Cả hai đều thể hiện các thành phần của mạch điện hoặc hệ thống điện.
+ Cả hai đều sử dụng các ký hiệu điện để thể hiện các thành phần.
+ Cả hai đều được sử dụng để hướng dẫn thi công và vận hành hệ thống điện.
- Khác nhau:

LUYỆN TẬP
Nêu cách vẽ sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà.

Tài liệu được chia sẻ bởi Website VnTeach.Com
https://www.vnteach.com

LUYỆN TẬP

Nêu cách vẽ sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà.
- Cách vẽ sơ đồ nguyên lý và sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà:
a. Sơ đồ nguyên lý:
- Xác định các thành phần chính của mạng điện:
+ Nguồn điện (công tơ điện)
+ Aptomat (CB) tổng
+ Các aptomat (CB) nhánh
+ Dây dẫn
+ Các thiết bị điện (ổ cắm, công tắc, bóng đèn, quạt điện,...)
- Vẽ các thành phần trên giấy:
+ Vẽ các ký hiệu của các thành phần theo quy ước.
+ Nối các thành phần với nhau bằng các đường dây.
+ Ghi chú tên và thông số kỹ thuật của các thành phần.
- Kiểm tra sơ đồ:
+ Kiểm tra xem các thành phần đã được nối đúng hay chưa.
+ Kiểm tra xem sơ đồ đã thể hiện rõ nguyên lý hoạt động của mạng điện hay chưa.
b. Sơ đồ lắp đặt:
- Dựa vào sơ đồ nguyên lý để vẽ sơ đồ lắp đặt.
- Xác định vị trí lắp đặt các thiết bị điện:
+ Vị trí lắp đặt aptomat (CB) tổng và các aptomat (CB) nhánh.
+ Vị trí lắp đặt ổ cắm, công tắc, bóng đèn.
+ Vị trí đi dây.
- Vẽ chi tiết cách đi dây:
+ Cách đi dây trong tường, trong hộp kỹ thuật.
+ Cách đấu nối các thiết bị điện.
- Kiểm tra sơ đồ:
+ Kiểm tra xem vị trí lắp đặt các thiết bị điện đã hợp lý hay chưa.
+ Kiểm tra xem cách đi dây đã đảm bảo an toàn và thẩm mỹ hay chưa.

VẬN DỤNG
Hãy tìm hiểu mạch đèn sáng tỏ, sáng mờ có sơ đồ nguyên lí như ở Hình 3.6 để thiết kế sơ
đồ lắp đặt.

VẬN DỤNG
Hãy tìm hiểu mạch đèn sáng tỏ, sáng mờ có sơ đồ nguyên lí như ở Hình 3.6 để thiết kế sơ
Sơ đồ lắp đặt cho mạch đèn sáng tỏ, sáng mờ:
đồ lắp đặt.
- Xác định các thành phần:
+ Nguồn điện (L)
+ Dây pha (N)
+ Dây trung tính (PE)
+ Công tắc 2 vị trí (K1)
+ Cầu chì (F1)
+ 2 bóng đèn (Đ1 và Đ2)
- Vị trí lắp đặt:
+ Công tắc: Lắp đặt ở vị trí thuận tiện cho việc sử dụng.
+ Cầu chì: Lắp đặt gần nguồn điện.
+ Bóng đèn: Lắp đặt ở vị trí cần chiếu sáng.
- Cách đi dây:
+ Dây pha từ nguồn điện đấu vào cực 1 của công tắc K1.
+ Dây trung tính từ nguồn điện đấu vào dây N của bóng đèn Đ1.
+ Dây từ cực 2 của công tắc K1 đấu vào dây N của bóng đèn Đ2.
+ Dây từ dây L của bóng đèn Đ1 và Đ2 đấu vào cầu chì F1.
+ Dây từ cầu chì F1 đấu vào dây PE.